Öcalan"ın sözleriyle Pulitzer gelir mi?

İmralı tutanakları, basına sızdırıldığı günden bu yana tartışılıyordu. Başbakan"ın, bunların hiçbir eliminasyona tabi tutulmadan yayınlanmasına yönelik tepkisi ise tartışmanın ömrünü uzattı; dolayısıyla konunun çapı da genişlemiş oldu.

Olsun. Çünkü, bu meselenin "konuşmaların içeriği ve yol açabilecekleri" vechesi kadar, bir de basın etiği açısından tartışma götürür bir yanı var ve pekala herkes biliyor ki, bu ülkede meslek etiğinin tartışılmaya ihtiyacının olmadığı bir dönem hiç olmadı. Zira, James Gordon Bennett tarzı gazeteciliğin zirvelerini zorlayan anlı şanlı medyamızın, Pulitzer tarzında bir gazetecilik başarısına imza atıp atamadığı; o kadar cesur, çıkarsız ve hesapsız olup olmadığı hep tartışma götürdü.

Farklı türlerdeki sansasyonel gazeteciliklerin isim babası sayılan bu iki gazeteciyi neden anıyorum? Milliyet"te yayınlanan, Öcalan"ın İmralı görüşmeleri esnasında söylediklerinin kamuoyuna yansıtıldığı haber, içinde "Pulitzer" geçen cümlelerle taltif ediliyor da ondan… Oysa bir haberin sansasyonel olması, o haberin Pulitzer"le kıyaslanmasını gerektirmez. İyi gazeteciliğin bir kriteri sansasyonellik olabilir, ama "kamu yararı" gözetmeyen sansasyonel bir haber, kaş yaparken göz çıkarabilir.

Konu hakkında kalem oynatan ve Öcalan"ın birileri ya da belli gruplar hakkında ne düşündüğünü bilmemiz gerekmediğini düşünen bazı kalemler, "ya gazeteciliği ya da aydın kimliğini seçin" minvalinde yazdılar. Kanaatimce gazetecilik mesleği bir "iş" olmaktan daha fazlasıdır, içindeyken onun dışında bir varolma biçimi olabileceğine inanamayacağınız kadar kuvvetle sizi kendine bağlayan/çeken vazgeçilmesi zor bir hayat tarzıdır; bu hayat içinde "ilk" olmak, "en" olmak, "birinci" olmak neredeyse ontolojik düzeyde önemlidir. Dolayısıyla bir gazetecinin önüne gelen ses getirecek, sansasyonel bir haberi yayınlamama kararı alması zordur, sözkonusu durumda gazetecilik kimliği aydın kimliğini sollayabilir. Gelgelelim, yayınladığınız haberin nelere yol açabileceğini hesap etmek, hele de sözkonusu olan bir kişinin değil, bir ülkede yaşayan tüm insanların kaderi ve geleceği ise, iki kere düşünmek lüzum eder.

"İçinden geçtiğimiz bu hassas dönemde, ihtiyacımız olan birlik ve beraberlik" retoriğine sığınmak istemem, ama onyıllardır Türkiye"nin enerjisini toprağa akıtan, belini büken, yerini daraltan, elini düşüren ve potansiyelini kullanmasının önüne geçen; herkesin şikayetçi olduğu fazlaca hassas bir konu ortadayken, Öcalan"ın kimler hakkında ne düşündüğünü neden bilmemiz gereksin ki, diye düşünmeden edemiyor insan.

Böyle bir süreçte Öcalan"ın Başkanlık sistemine sıcak baktığı bilgisinin kamuoyuyla paylaşılması, "Bu işi çözemezsem baldıran zehiri içerim" diyen bir Başbakan"ı haksız yere "başkanlık sistemini almak için özerkliği vermeye gönül indirmiş", kişisel ikbal ve hırs peşinde bir lider görüntüsüne büründürecekse ve bunun gerçekle bir ilgisi olmadığı gün kadar ortadaysa, bu haberi sızdıranların niyetinden şüphe edilmez mi?

Edilir. Dolayısıyla bu haberdeki kamu yararını sormak da, hakkımızdır. Çünkü bu meselenin sona erdirilmeye en yaklaşıldığı zamanlardaki provokasyonlar ve sabotajlar çok uzakta durmuyor. Oslo"yu filan geçtim, puslu havayı sevenlerce daha bir ay önce Fransa"da gerçekleştirilen suikastlerin amacı, ortalığı bulandırmak değil miydi?

Öcalan"ın sözlerini yayınlama kararı almak bir gazetecilik refleksidir, ama birilerini hedef haline getirmeye yarayacak; TC tarihinde taşın altına elini ilk kez koyma cesaretini göstermiş bir Başbakan"ın vatandaş nezdindeki imajını haksız yere negatif etkileyecek, konuyla ilgili-ilgisiz tüm konuşmaları çarşaf çarşaf yayınlamak; en hafifinden konuyu saptırmak, zaten bilinçleri çeşitli komplo teorileriyle sakatlanayazmış Türk ve Kürt kamuoyunun güven duygusunu daha da sakatlamak sonucunu verir.

Hayır, kimseye "sureti haktan gözüküp, akamet peşine düşüyorlar" demek istemem. Bu fazla art niyetli bir yaklaşım olur, hele de haberin verilmesini destekleyenlerin çoğunun mesleki kariyerlerinin büyük bölümünde konunun barış yoluyla halli konusunda çaba sarfetmiş olan isimler olduğu düşünülürse…

Ama, Öcalan"ın şu ya da bu kişiler hakkında ne düşündüğü, dağdakilerle ne yapacağı, Başkanlık sistemine nasıl baktığı gibi, yer yer spekülatif olabilecek ve Türkiye"de yaşayan milyonlarca insana bir hayır getirmeyeceği apaçık ortada olan bir habere, Watergate belgesi muamelesi yapmanın, "körler sağırlar birbirini ağırlar" şeklindeki pohpohlama çalışmalarından öte bir anlama gelmediğini de bilelim. Olmaz mı?