Yargı bumerangı hükümete dönerken

Bu krizin nasıl yorumlanması gerektiğine geçmeden önce, bazı tespitlere kısaca değinmekte yarar var. Tespitlerin ilki CHP, YARSAV ve Yargı-Sen'in "hükümet yargıyı ele geçirdi" yaygarasıyla ısrarla gizlemeye çalıştıkları yeni yargı iktidarının inkâr edilemez şekilde ortaya çıkmasıdır. Yeni Yargı iktidarı AK Parti değildir. Demokrat Yargı'nın beyan ve demeçlerini takip edenler açısından bu sonuç sürpriz de değildir. Mevcut ya da bir başka iktidar için yargı, artık eskisinden daha ağır siyasi risk oluşturmaktadır. İkinci tespit ise yağmurdan kaçarken adeta doluya tutulan AK Parti iktidarının, HSYK seçiminde güvendiği siyasetçi ve bürokratlarca nasıl yanıltıldığının anlaşılmasıdır. Üçüncüsü; suç ve suçlularla mücadele için yetiştirilen polis teşkilatının, asker ve istihbarat bürokrasisini alt edebilecek istihbarat ağına, bu istihbarat ve bilgiyi kullanacak stratejik kurmay zekâsına ve tecrübesine sahip olduğu, soruşturmaların ilerleyişinden ve bu sürece paralel olarak yürütülen psikolojik harekâttan anlaşılmaktadır. Nitekim Ergenekon, Balyoz vs. soruşturmalarda Genelkurmay karargâhının atacağı adımlar biliniyormuşçasına, önce yalanlamanın beklenmesi ve hemen ardından elde mevcut dinlemelerin vs'nin medyaya servis edilmesi gibi yöntemler, bunun somut örnekleridir.

En son yaşadığımız olay ise bu tespiti doğrulayan en taze veridir. Ülke güvenliğine ve anayasal düzene yönelik dış ve iç tehditleri önceden haber alma ve önlemekle görevli istihbarat teşkilatının, eski MİT müsteşar yardımcısının nitelendirmesiyle hükümete karşı girişilen sivil bir darbe'den ancak karşı taraftan gelen telefonla haberdar olması ve koruması gerektiği hükümet tarafından koruma altına alınması, diğer bir ifade ile polisin, istihbarat örgütü içinden istihbarat toplaması ve bunu yaparken de İKK'yı başarılı şekilde uygulaması, adama işini öğretmek deyiminde ifade edilebilecek bir durumdur. Dördüncüsü, halen yürütülmekte olan soruşturma ve davaların gerek polis gerekse yargıya ilişkin altyapısının (personel, teknoloji, istihbarat) 2000'li yıllardan itibaren oluşturulmaya başlandığı göz önüne alındığında, soruşturma ve davaların yönetiminde hükümet plan ve programları ötesinde, stratejik aklın varlığından sözedilebilir. Ve nihayet sonuncu tespit olarak, yürütülmekte olan soruşturma ve davalar ile yaygın ve uzun süreli tutuklamalar ve bunlara paralel olarak yapılan yayınlar sonucu ülke güvenliğinden sorumlu kurumların "kurumsal olarak" şüpheli alana çekildiği, bu suretle kamuoyu desteğini önemli ölçüde azaltıldığı, kurumsal hareket alanlarının daraltıldığı görülmektedir. Bu durum toplumsal çatışma ve denetimin bir sonucu olsa sorun yok. Hatta devlet kurumları karşısında halkın denetim alanlarının genişlediğinden bahsetmek mümkün olabilirdi. Fakat devlet içi çatışan tarafların yeni kurumsal güç arzusunun bir sonucu olması halinde hiçbir demokratik sonuç doğurmayacağı gibi son derece de tehlikelidir.

Şüphesiz ki yaşadığımız krizler fırtınasını, sadece "devlet kurumları" veya "iktidar bileşenleri" arasındaki çatışma olarak açıklayan yorumlar, krizi gerçek mahiyeti ile kavramada eksik kalmaktadır. Doğru bir teşhis ve çözüm için öncelikle krizin; odaklandığı yer, vasıflandırma ve zamanlamasına dikkat etmek gerekir. Krizin odaklandığı yer; ordu, istihbarat, polis ve özel yetkililer gibi devlet güvenliğiyle ilgili kurumlardır. Vasıflandırmaya gelince; bir takım mensuplarının yasadışı eylem ve oluşumlara bulaşmış olması ve KCK yapılanması içerisinde gerçekleştirilen eylemlerden hareketle, ordu ve istihbarat kurumları "terör üretme" ile suçlanmıştır. Hükümet ise MİT özelinde yapılan vasıflandırmayı, hükümet politikalarının sorgulanması olarak kabul ederek, şiddetli tepki göstermiştir. Zamanlama açısından bakıldığında; 1991'de başlayan ve 2003 yılında Irak'ın işgaliyle ortaya çıkan gelişmelere, 2010 yılından itibaren Kuzey Afrika ve Ortadoğu'da yaşanan Arap Baharı'na ve Suriye ve İran ile küresel güçler arasındaki sıcak çatışmaya doğru gidildiği bir döneme denk gelmektedir. Her üç boyutu birlikte ele aldığımızda ortaya çıkan tablo, sadece iç değil aynı zamanda dış yönüyle de ciddi risk taşıyan "devlet güvenliği krizi" olarak nitelendirilebilir. Kulis bilgilerine göre, hükümetin sert tepkisi; Rick Perry'nin, "Türkiye'yi İslamcı teröristler yönetiyor" sözü ile kurumlara yönelik "terör" iddiaları arasındaki paralelliğin tesadüfî olmadığı, hükümete yönelik planlı bir "tahkimat" niyeti bulunduğu şeklinde değerlendirmelerden kaynaklanıyor. "Terör" suçlamalarının sadece içe dönük olmaması ve özellikle uluslar arası alanda doğrudan devletlere ve liderlere yönelik bu tür suçlamalar ve ardından gelişen olaylar hatırlandığında hükümetin endişesinin yersiz olmadığı sonucuna varılabilir. Fakat, uluslar arası strateji ve siyasetin geleneksel nitelikleri göz önüne alındığında bir noktayı mutlaka hatırlamakta fayda vardır. Uluslararası siyasette ülke içindeki toplumsal temsil ve demokrasi beklentilerinin yerini uluslararası güç dengelerinin önceliği iddiası alacaktır. Bu tehlikeden uzaklaşmak için uluslararası alanın gelişmelerini ulusun/ulusların demokratikleşmesini önceliğe alarak takip etmekte yarar vardır. Sonuç olarak; tam da bu nedenle hükümetin mevcut krizi, uluslararası alanın mantığı ile Türkiye'nin demokratikleşmeye dönük tarihsel eğilimlerini bir araya getirerek çözmesi konusunda ısrarcı olmak gerekir. Aksi taktirde, ister devlet kurumları ister iktidar bileşenlerinin savaşı olsun, netice her savaş geride acı ve yıkım bırakır. Hele bu acı yargı eliyle ve aracılığıyla gelirse beraberinde bütün umutları da silip süpürür.