YSK hukuki değil siyasi karar verdi

Yüksek Seçim Kurulu (YSK), aralarında BDP'nin desteklediği 7 adayın da bulunduğu toplam 12 bağımsız milletvekili adayının adaylıklarını iptal etti. Hatip Dicle, Leyla Zana, Sebahat Tuncel, Gültan Kışanak ve Ertuğrul Kürkçü gibi isimler, milletvekili seçilme yeterliliğini etkileyecek eski mahkûmiyetleri bulunduğu gerekçesiyle YSK tarafından veto edildi. Bu kararın hukuki açıdan isabetli olup olmadığına dair bir değerlendirme ayrıca yapılabilir. Ancak bu karar gerek hazırlanması ve gerek doğurduğu sonuçlar itibariyle siyasi bir karardır, bu nedenle siyasi bir değerlendirilmeye tabi tutulması kaçınılmazdır.

Kürt siyasetinde önemli bir yer tutan Dicle ve Zana'nın, hâlihazırda milletvekilliğini yapmakta olan Kışanak ve Tuncel'in, Türk solu ile yapılan ittifakı simgeleyen Kürkçü'nün ve BDP tarafından desteklenen diğer bağımsız adayların seçimlere girmelerinin YSK marifetiyle engellenmesi, “siyasette Kürtlere yer yok” algısının Kürt kamuoyunda yerleşmesine neden olacaktır. Nitekim Selahattin Demirtaş, Aysel Tuğluk ve Ahmet Türk kararının duyurulmasından hemen sonra yaptıkları açıklamalarda, bir bütün olarak devlet aygıtının BDP'nin kullanmaya çalıştığı meşru siyasi yolları tıkadığını belirttiler ve bunun çatışma riskini yükselteceğine işaret ettiler.

Bunu kaba bir tehdit söylemi olarak görmemek gerekir; böyle bir risk gerçekten vardır ve gerçekleşmesi halinde bedeli çok ağır olacaktır. Şiddet yöntemlerinin, sorunları dile getirmek ve hak aramanın aracı olmaktan çıkarılması için siyasi mekanizmaları işler tutmak ve siyasi aktörlerin hareket alanını genişletmek gerekir. Oysa BDP özelinde Kürt siyasetinin, siyasi alanda etkili olabilmesini zorlaştıran birçok engel bulunuyor. Kürt siyaseti, önüne konulan en büyük bariyer olan yüzde 10 seçim barajını aşmanın yollarını arıyor, hazine yardımından faydalanmadığı için diğer zor derece zor koşullarda seçime hazırlanıyor, siyasi kadrolarının birçoğunu cezaevine tıkan KCK Operasyonu ile mücadele ediyor. Tüm bu yasal ve fiili sınırlamalar/yasaklamalar Kürt kamuoyunda bir sinirin birikmesine neden olurken, bir de YSK kararının eklenmesi, hem öfkeyi çoğaltıyor ve tüm bir bölgenin ayağa kalkmasına neden oluyor.

Karara karşı şikâyet yolu ile başvuru yapılabilir. BDP, haksızlıkların giderilmesi için hukuki yolları kullanacağını açıkladı. Umulur ki, yapılacak olan başvurular kabul edilir ve bağımsız adayların seçime girmelerinin önü açılır. Tersi bir karar, demokrasi ve ülkenin siyasi istikrarına ciddi bir darbe vurur.

Zira adaylıkları iptal edilenlerin yerine yeni bir bağımsız adaya göstermek mümkün olmadığından BDP bazı yerlerde fiili olarak seçime girme şansını yitirecektir. Mersin'de, Siirt'te ve İstanbul'da BDP'nin yedeklediği bağımsız adaylar bulunmadığından bu seçim çevrelerine BDP'nin milletvekili çıkarması da söz konusu olmayacaktır. BDP'nin böyle ağır bir sonuca boyun eğmesi ve sineye çekmesi beklenmez. Eğer bir çözüm üretilemezse, BDP'nin seçimlerden çekilmesi güçlü bir ihtimal haline gelebilir.

BDP'nin seçimlerden çekilmesi Türkiye'de demokratikleşme sürecini derinden yaralar. Sözü uzatmanın gereği yok; BDP'nin girmediği bir seçim “meşru bir seçim” olarak nitelendirilemez. Gayrimeşru bir seçimden meşru bir sonuç çıkmaz ve meşru bir parlamento teşekkül etmez. Nihayetinde gayri meşru bir parlamento ise, ne toplumsal sözleşme niteliğinde yeni bir anayasa yapabilir, ne de Türkiye'nin demokratikleşmesine ve özgürleşmesine katkıda bulunabilir.

Bu vahim kararın olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için hem siyasi iktidara hem de ana muhalefete önemli görevler düşmektedir. İktidar, “bağımsız yargının bir kararı, yapacak bir şey yok” deyip herhangi bir girişimde bulunmamak şansına sahip değildir. Hemen muhalefet partileriyle bir araya gelip bu sorunu aşamanın çeşitli alternatiflerini -seçimi bir süreliğine ertelemek, yeniden bağımsız adaya gösterilmesi için süre tanımak, yasal değişiklik yapmak, vb- konuşmak ve çözüm üretmekle yükümlüdür.

Ana muhalefet partisi “siyaseten meşru görmediği” ve “hukuk ayıbı” olarak nitelendirdiği bu kararın seçimlere gölge düşürmesini engellemek için elinden geleni yapmalıdır. Hatta siyasi ve hukuki olarak “kabul edilemez” saydığı bu karar düzeltilmezse CHP de seçimlerden çekilmeyi gündemine almalıdır. Bu, hem siyaseten hem de ahlaken doğru bir tavır olacaktır. CHP ve BDP'nin girmediği/giremediği bir seçime hiç kimse cesaret edemez, böyle bir seçim yapılsa dahi cesaret bu seçimin sonucunda oluşacak parlamentoya kimse itibar etmez. Bazı anlarda siyaseti korumak için ve halkın siyasetten umut kesmesini engellemek için, siyasetin sınırlarını zorlamak gerekir; bugün içinde bulunduğumuz an böyle bir andır.