'29 harflik alfabe bize yeterlidir'

Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, yaşanan sorunlara rağmen Türkçenin yok olma tehlikesi bulunmadığını belirterek, dilde yaşanan sorunların temelinde "Milli dil politikasının oluşturulamamasının" yattığını belirtti. Türkçedeki Bozulma ve Yabancılaşmanın Araştırılması, Türkçenin Korunması ve Geliştirilmesi İçin Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan TBMM Araştırma Komisyonuna bilgi veren Akalın, son yıllarda dilde yozlaşma, bozulma ve yabancılaşma yaşanmasına karşılık Türkçenin yok olma tehlikesi bulunmadığını bildirdi.

Türkçenin zenginleşmesi ve gelişmesinin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğine işaret eden Akalın, "Dil olmadan millet, kültür, aile, toplum olmaz" dedi. Mustafa Kemal Atatürk'ün, "Türk demek Türkçe demek" sözlerini aktaran Akalın, Türkçenin zengin, güçlü ve köklü bir dil olduğunu vurguladı. Yapılan araştırmalarda Türkçenin Sümerceye 168 kelime verdiğinin tespit edildiğini; bu araştırmanın Türkçenin en az Sümerce ile yaşıt olduğunu gösterdiğini ifade eden Akalın, "Bugün Sümerce diye bir dil ve Sümerler yok ama Türkçe yaşıyor" diye konuştu.

Türkçenin yaygın olduğunu, coğrafi olarak 12 milyon metrekarelik alanda konuşulduğunu belirten Akalın, bütün lehçeleri ve kollarıyla birlikte 200-220 milyon insan tarafından konuşucusu olduğunu anlattı. Akalın, en çok konuşucuya sahip dil sıralamasında Çincenin birinci, İngilizcenin ikinci, İspanyolcanın üçüncü, Hintçenin dördüncü, Türkçenin ise beşinci sırada yer aldığını hatırlatan Akalın, yaptığı bir araştırmada, 35 ülkede 74 milyon 716 bin 457 insanın Türkiye Türkçesi konuşucusu bulunduğunu tespit ettiğini bildirdi.

Türkçenin, ses ve şekil yapısı, söz varlığıyla yeryüzünün en güçlü dillerinden biri olduğunu belirten Akalın, "Türkçenin bir zafiyeti yok. Esas sakıncı, Türkçeyi konuşamayan kişilerdir. Türkçenin bu mükemmel yapısıyla ilgili çeşitli araştırmalar yapılmış. Almanya'da yapılan bir araştırmaya göre, yeryüzünde anadilini kurallara uygun olarak en erken Türk çocukları öğreniyor. Bunun nedeni Türkçenin zengin ve güçlü yapısıdır" görüşünü kaydetti. Akalın, "göz-gözlük-gözlükçü" kelimelerini hatırlatarak, bu uyuma başka bir dilde rastlanamayacağını söyledi.

Türkçenin, bir başka güç kaynağının da söz varlığı olduğunu anlatan Akalın, TDK'nın sözlüğündeki söz sayısının 115 bine ulaştığını, lehçe ve yerel ağızlarla bu sayının 600 bine çıktığına dikkati çekti. Türkçenin bir başka gücünün de yeryüzündeki dilleri etkilemesi olduğuna işaret eden Akalın, 12 bin kelimenin dünya dillerine geçtiğini bildirdi.

Akalın, kitle iletişim araçlarında Türkçe konusunda büyük olumsuzluklar yaşandığını belirterek, özel radyo ve televizyon kanallarındaki yayınlardan kaynaklı olarak Türkçe'ye "Tuhaf ifadelerin girdiğini" söyledi. Akalın, "Gizli sırlar", "Oha filan oldum", "Sel sularının altında kaldı" gibi ifadelerin kullanıldığını anlattı. Televizyon karşısına oturtulan çocukların hem dil hem de içerikten etkilendiğine işaret eden Akalın, "Şimdi ana dile bir de televizyon dili eklendi" dedi. Akalın, kitle iletişim araçlarında kısır söz varlığı, kaba dil kullanımı, kelimelerin yanlış kullanımı, gereksiz yere yabancı kelime kullanımı, yöresel dillerin yoğu kullanımı gibi sorunlar tespit ettiklerini ifade etti.

Türkçede "direkt" kelimesinin 11, "trend" kelimesinin ise 56 karşılığı bulunduğunu belirten Akalın, reklamların ve iş yeri adlarının Türkçenin yabancılaşmasında rol oynadığına dikkati çekti. Bahis oyunlarından "İddaa"ya, yazımı Türkçeye uygun yapmaları konusunda uyarıda bulunduklarını bildiren Akalın, kurulan bir şirketin Sanayi Bakanlığına Türkçe isim bildirse bile ürün ve iş yerinde yabancı kelime kullanabildiğini, bu konuda yasal boşluk bulunduğunu kaydetti. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının kendilerine de kullanılacak ismin Türkçe olup olmadığını da sorduğunu anlatan Akalın, "Bakanlık şirketle ilgili her şeyi soruyor ama dükkan açtığında, mağazalar zincirinde, tabelada ve ürün isminin ne olacağını sormuyor" dedi.

Akalın, Bilgisayarda F klavyenin Türkçeye uygun olduğunu, buna karşılık Q klavyenin dayatıldığını belirtti.

YABANCI DİL ÖĞRETİLMESİNE KARŞI DEĞİLİZ

Dilde yaşanan sorunların kökeninde, milli dil politikasının oluşturulamamasının yattığını ifade eden Akalın, şöyle konuştu: Dilin geliştirilmesi açısından çeşitli çalışmalar yapılıyor ama belli bir politikaya yönelik olarak tüm devlet kurumları yönlendirilmemiş ve işbirliği içinde çalışılmıyor. Dil bilinci yeterince yaygınlaştırılmamış. Türkçe öğretiminde yetersizlikler yaşıyoruz. Türkçeyi özensiz kullanma var, yabancı dilde öğretim hatta eğitim de başladı şimdi. TDK kelime ve terim türetiyor ama kurumlara arasında kopukluk var. TDK'nın yaptırım gücünün olmaması bir sorundur. Mevzuatta bazı hükümler var; 1928 yılında çıkan Türkçe kullanımı hakkındaki kanun, TCK, Anayasa, RTÜK Yasası, TRT Kanununda da var."

Akalın, yabancı dille eğitim ile yabancı dil eğitimin birbirine arıştırıldığını belirterek, "Yabancı dil öğretimine karşı değiliz, abancı dille öğretime karşıyız. En yalın ve doğrudan öğretim, kendi ilimizden yapılan öğretimdir. Araya bir başka dili engel olarak koymaya iç gerek yok. MEB, kendisine bağlı okullarda bunu kaldırdı. Ama yabancı ille öğretim hala sürüyor. Buna derhal son verilmeli" dedi. ürkçenin kullanımıyla ilgili olumsuzluklar yaşanan alanlarda kuralların belirlenmesi için yasal düzenlemeler yapılması gereğini kaydeden Akalın, radyo ve televizyonlarda dil uzmanlarının görev yapması gerektiğini söyledi.

"Alfabeye x, q, w" harflerinin alınmasına gerek olup olmadığı sorusuna karşılık Akalın, "Alfabe oluşturulurken de bu konu tartışılmış ve bu harflerin karşılığı olan seslerin Türkçede olmaması ve bunlara yakın harflerin bulunması gösterilmiş. Şu anda da bize göre bu alfabe yeterlidir" dedi. Akalın, TDK'nın yaptığı çalışmalar konusunda da Komisyona bilgi verdi.