Soma"nın hatırlattıkları, şehit ve şahit

Soma bize bu kelimeleri tekrar hatırlattı.

Şehit ve şahit. İkisi de aynı kökten. Bir şeyin yanında bulunup onu gördüğünüz, muttali olduğunuz zaman ona şahit olmuş olursunuz. Bu şahitliğiniz sürer ve sabit hale gelirse size şehit derler.

Şehit, yani Allah huzurundaki duruşu kalıcı olan, O"nun yakını haline gelen, mukarrabûn"dan olan kimse demek.

"Allah yolunda katledilenlere ölüler demeyin, aksine onlar diridirler ama siz bunu hissedemezsiniz" diyor Allah. Öldürülenler değil, katledilenler. "Allah yolunda katledilenleri ölüler sanmayın, aksine onlar diridirler ve Rableri yanında rızıklanmaktadırlar". Bu da bir başka beyanı.

Oysa şehitlerin bedensel ya da biyolojik ölümleri gerçekleşmiştir. O halde onların yaşadıkları hayat farklı bir hayat düzeyi olmalıdır. Ragıp hayatı farklı kademelere ayırır:

Gıdaya muhtaç olan hayat: Bunda bitkiler, insanlar ve hayvanlar eşittirler. Duyuları kullanan ve hareketi sağlayan hayat: Bunda insanlarla hayvanlar eşittirler. Aklı kullanan ve iradeli eylemler yapan hayat: Bu sadece insanlarda olan hayattır.

Bundan sonra ruhların bulunduğu hayat düzeyi gelir. Bu hayat düzeyinde sıradan insanların ruhlarıyla, şehitlerin ruhları da farklı boyuttadır. Berzah, ya da ara âlem denen bu aşamada şehitler cennet nimetleriyle rızıklanırlar ve kendilerini ölmüş bilmezler.

Şehitler de tek kademe değildirler. Hem bu dünyada hem öbür dünyada şehit muamelesi gören şehitler vardır. Bunlar salt Allah için savaşırken ölen müminlerdir. Kanlı elbiseleriyle defnedilir ve Kıyamet günü, buna karşılık mis kokularıyla gelirler. Dünyada iken sıradan ölüler gibi yıkanmazlar. Üzerlerine namaz kılınmaz. Yani onlar insanların temizlemesine ve duasına muhtaç değildirler. Borç hariç, bütün günahları ilk damlayan kanlarıyla birlikte affolur. Cennetteki yerlerini görürler, kabir azabı yaşamazlar. Mahşerin o en korkunç gününden emindirler. Yetmiş kişiye şefaat etme hakları vardır.

Arkadaşları Efendimiz"e sordular: Neden insanlar kabir hayatının zorluklarını yaşarken şehitler bundan muaf tutulurlar? "Başları üzerindeki kılıç şakırtıları ona gerek bırakmamıştır da ondan" buyurur. İşin sırrı buradadır. Ölümle pençeleşmek, onu, daha yaşarken iliklerine kadar hissetmek, adeta canlı canlı dünyadan ayrılmak, koptu kopacak gibi olmak. İşte o an onun için dünyanın gerçekten sinek kanadı kadar değeri kalmaz, insan Allah ile tabir caizse, burun buruna gelir, tercihini O"ndan yana yapar, dünyayı elinin tersiyle iter ve Allah da onu yanına alır.

İkinci tür şehit, sadece öbür dünyada şehit muamelesi görecek olan şehittir. Bu dünyada her mümin gibi o da yıkanır, kefenlenir, namazı kılınır ve defnedilir. Ama oradaki makamı diğer şehitlerle beraberdir. Hz. Peygamber böyle şehitlerin şu ölümlerden biriyle ölenler olduğunu söyler:

Savaşta olmasa da Allah yolunda hizmette iken ölen, suda boğulan, taundan (veba ve kolera gibi salgın hastalıklardan) ölen, doğum yaparken ölen kadın, müzmin karın ağrısından ölen, zatülcenp yani tüberküloz ve kanser gibi hastalıklardan ölen, bir yıkıntı ve çökük altında kalarak ölen müminler. İşte bunlar da şehittirler.

Dikkat edilirse hepsinde ortak nokta ölümü canlı iken hissetme ve onunla burun buruna gelmedir. Eskiden veba ve verem gibi hastalıklara yakalananın artık kurtulma şansı yoktu. Bu insan ölümü her an yaşar ve dünyanın değersizliğini hayatının her saniyesinde hissederdi. Bugün kanser gibi hastalıklar da böyledir. Boğulmakta olan, ya da yangın ve çökük altında kalan insanlar da o kısa anlarında muhtemelen öyle büyük değişmeler, öyle garip hissedişler yaşarlar ki, o halin bir anı bütün bir ömrün sıkıntılarına bedeldir. Tıpkı savaşta kılıç şakırtıları altında ölüp ölüp dirilen gibi olurlar ve bu sebeple şehitliği hak ederler.

Kural budur, Efendiler Efendisi"nin beyanı böyledir. Ama insanoğlu yine de şu insan bizzat şehittir diyemez. Hatta savaşta öldürülmüş olsa bile. Çünkü kimsenin imanını bilemeyiz ve iman olmadıkça da insana hiçbir değer verilmediğini biliyoruz. "Siz kendi kendinizi tezkiye etmeyin, O"dur ancak korunabilenin kim olduğunu bilen" diyor Allah.

Bu şartlar altında biz Soma"daki kazada ölen kardeşlerimizin şehit oldukları hüsnü zannını besleriz, öyle inanır ve kuvvetle öyle ümit ederiz. Görünürde şehitliğin şartları onlarda var deriz.

Olayda ihmali olanları da asla affetmeyiz. Bu olaydan sevinmiş olma anlamına gelen istismarı ve istismarcıları takbih ederiz, utanın, Allah"tan korkun deriz. Ama biliriz ki onlar ne utanırlar ne de Allah"tan korkarlar.