Bingazi öfkesi

Tunus ve Mısır'ın ardından halk ayaklanmasına sahne olan Libya, lider Muammer Kaddafi karşıtları ve yandaşları şeklinde ikiye bölünmüş durumda. Eylemler geçmişten beri Kaddafi'yle husumeti olan Bingazi şehrinde yoğunlaşırken bazı kaynaklara göre gösterilerin başladığı günden bu yana 200 kişi hayatını kaybetti. Adını açıklamayan bir doktor, Bingazi'de görev yaptığı hastanede Kaddafi'ye bağlı güçler tarafından öldürülen en az 200 protestocunun cesedini gördüğünü iddia etti. Dün yine Bingazi'de öldürülenlerin cenazesinde kalabalığa ateş açıldığı belirtildi.

Görgü tanıklarının iddiasına göre Kaddafi'ye bağlı özel komandolar ve yabancı paralı askerler bıçaklar, tüfekler ve ağır kalibreli silahlarla müdahale ediyor. Yabancı basına göre ise bu özel birlikler uçaksavar füzeleriyle müdahale ediyor. Buna rağmen Bingazi'de dün de protestocular gösterilere yeniden başladı. Ülkenin doğusundaki el-Bayda'da ise İslami bir grup sivilleri ve güvenlik güçlerini rehin alarak muhalifler üzerindeki baskının kaldırılmasını istedi. El-Bayda'da şimdiye kadar 23 kişi öldürüldü. El Cezire ise göstericilerin Bingazi'de kontrolü ele geçirdiklerini duyurdu. Başkent Trablus'ta da muhaliflerle Kaddafi taraftarları arasında sokak çatışmaları yaşandı. Libya'nın Arap Birliği temsilcisi Seyfülislam'ın da istifa ettğini bildirdi.

Bazı uzmanlar Libya'da Mısır tarzı bir ayaklanmanın olası gözükmediğini çünkü ülkenin büyük kesiminde hala saygı gören Kaddafi'nin, sosyal sorunları hafifletebilecek petrol geliri olduğu değerlendirmesini yapıyor. Bingazi ve çevresindeki doğu bölgesinde zaten Kaddafi'nin ülkenin diğer kesimine göre daha az desteğinin bulunduğuna işaret ediliyor. Bingazi, Kaddafi'nin iktidara geldiği 1969 yılından bu yana iktidarla çekişme içerisinde. Anlaşmazlığın kökeninde ise o yıllarda bölgedeki aşiretlerle tam bir uzlaşıya varılamaması yatıyor. İktidarı boyunca Kaddafi Bingazi'de 3 kez suikasttan kıl payı kurtuldu. Bu nedenle Kaddafi yönetimi bölgeyi petrol gelirlerinden önemli ölçüde mahrum bıraktı. Öte yandan İslam Konferansı Teşkilatının yanısıra Libya'daki din adamları şiddete son ver çağrısı yaptı.

Libya'da, “ülke istikrarını bozmayı hedefleyen” bir “şebeke” üyesi onlarca Arap kökenli kişinin tutuklandığı bildirildi. Libya haber ajansı Jana'nın “güvenilir” kaynaklara dayanarak verdiği habere göre, Libyalı yetkililer, ülkenin çeşitli kentlerinde tutuklanan bu kişilerin “yabancı kökenli bir şebekenin üyesi oldukları ve Libya'nın istikrarını bozmak, Libyalıların güvenliğine ve ulusal birliğe zarar vermek için eğitildiklerini” söyledi. Ajans, soruşturmaya yakın kaynaklara göre, “Libyalı güvenlik organlarının, tutuklanan bu kişilerin Tunus, Mısır, Sudan, Filistin ve Suriye ile Türk uyruklu olduklarını ortaya koyduğunu” ileri sürdü. Ajansın haberinde, bu kişilerin “yağmalama, kamu binalarıyla özel mülklerin kundaklanması gibi eylemleri kışkırtmakla görevli oldukları” iddia edildi.

Tunus ve Mısır'da yönetim değişikliklerine neden olan başkaldırıların ardından Fas'ta da ilk kez geniş katılımlı hükümet karşıtı gösteriler düzenlenmeye başladı. Bölgedeki AFP muhabiri, Kazablanka ve Rabat'ta binlerce göstericinin siyasi reform ve kralın yetkilerinin kısıtlanması talebiyle gösteriler düzenlediğini bildirdi. Kazablanka'nın merkezinde binden fazla kişinin toplandığı ve 'özgürlük, onur, adalet' diye slogan attığı, 'Halk yeni bir anayasa istiyor', 'Monarşiye daha az iktidar' yazılı pankartlar taşıdığı belirtiliyor.