İNSAN HAKLARI ŞARTI

iSTANBUL- Avrupa Güvenlik Şartı, AGİT üyesi ülkelerin devlet ya da hükümet başkanları tarafından dün İstanbul'da imzalandı. AGİT zirvesinde konuşmaların tamamlanması ve kabul edilen Avrupa Güvenlik Şartı ile ilgili yorumların dinlenmesinden sonra belge imzaya açıldı. İlk olarak AGİT dönem başkanı Norveç Başbakanı Kjell Magne Bondevik imza koydu. Belge daha sonra diğer üye ülkeler tarafından imzalandı. Taraf ülkelerin devlet ya da hükümet başkanları tarafından imzalanan ve "İstanbul Şartı" olarak da adlandırılan Avrupa güvenliğine ilişkin şartta, taraf ülkeler, "özgür, demokratik ve daha bütünleşmiş" bir AGİT bölgesi yaratılmasına ilişkin görüş birliğine varırken, katılımcı ülkelerin birbiriyle barış içinde yaşamaları ilkesinden hareketle bazı adımların atılması kararlaştırılıyor.

Üye ülkelerle uluslararası kurumlar arasındaki işbirliğini güçlendirmek için İşbirliği Güvenlik Platformu'nun oluşturulmasının hedeflendiği ve AGİT'in barışçı rolünün daha da geliştirilmesinin öngörüldüğü şartta, sahra operasyonlarında sivillere hızla yardım ulaştırabilmek için Acil Uzman Yardımı ve İşbirliği Ekipleri (REACT) ile AGİT'in sahra operasyonlarında konuşlandırılmak üzere Operasyon Merkezi'nin ve bir hazırlık komitesinin kurulması yer alıyor. Ülkeler arasında çatışma tehlikesinin hala ortadan kalkmadığı belirtilen şartta, ülkeler ve halklar arasında işbirliğinin güçlendirilmesi gereği vurgulandı. Şartta, uluslararası terörizm, şiddet içeren radikalizm, organize suçlar ve uyuşturucu trafiğinin güvenliğe meydan okuduğu ve amaçları ne olursa olsun terörizmin her türünün kabul edilemeyeceği belirtildi. Bugün karşılaşılan tehlikelerin üstesinden sadece tek bir ülkenin ya da örgütün gelemeyeceği kaydedilen belgede, son 10 yıl içinde AGİT ile uluslararası kuruluşlar arasında yeni bir işbirliği için önemli adımlar atıldığı ifade edildi.

Belgede, katılımcı her ülkenin demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygı temelinde bölgede barış ve istikrarın güçlendirilmesinin en iyi şekilde güvence altına alınacağı belirtilirken, iç hukuk ve düzenlerinde sorun çıkabilecek ülkelerin talep etmeleri durumunda, ilgili ülkeye yardım yollarının araştırılacağı kaydedildi. "İnsan hakları, temel özgürlükler, demokrasi ve hukukun üstünlüğünün AGİT'in güvenlik konseptinin merkezinde yer aldığı teyit edildi" denilen belgede, azınlıkların haklarının korunması ve geliştirilmesinin, üye devletlerde demokrasi, barış, adalet ve istikrar için temel etkenler olduğu kaydedildi. Herhangi bir azınlığa karşı şiddetin kınandığı belgede, ulusal azınlıklarla ilgili sorunların ancak hukukun üstünlüğüne dayalı demokratik siyasi çerçevede çözülmesi gereği vurgulandı.