İran'ın nükleer enerji programı 5 artı 1'in masasında

BM Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ve Almanya'dan oluşan 5 artı 1 ülkeleri, İran'ın nükleer enerji faaliyetlerini görüşmek üzere bir araya gelecek.

İran haber ajansları, Batılı diplomatik kaynaklara dayanarak, ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın yarınki toplantıda İran'ın nükleer enerji faaliyetleriyle ilgili gelişmeleri görüşeceklerini bildirdi.

Almanya'da yapılacağı belirtilen toplantıda, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun (UAEK) 28 Ağustostaki son İran raporunun da masaya yatırılması bekleniyor.

UAEK'nın raporunda, 'İran'ın nükleer enerji programının barışçıl olduğu, müfettişlerin nükleer tesislerde inceleme ve denetleme yapmasına izin verdiği ve kurum ile işbirliğini artırdığı' belirtilmişti.

Raporda, İran'ın nükleer enerji faaliyetlerinde son dönemde yavaşlama görülse de, 'Natanz'daki tesislerde uranyum zenginleştirmeye ve Arak'taki ağır su reaktöründeki faaliyetlere devam edildiği' kaydedilmişti.

Rapordaki olumlu ifadelerin, İran'a karşı yeni yaptırım kararı alınması için Rusya ve Çin'i iknaya çalışan ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın elini zayıflatacağı yorumları yapılıyor.

İran'ı nükleer silah peşinde olmakla suçlayan bu ülkeler, önerilerine cevap vermesi ve müzakerelere başlanması için Tahran yönetimine Eylüle kadar süre vermişti. 

5 artı 1 ülkelerinin, nükleer enerji faaliyetlerinin askıya alınması karşılığında yaptırımların durdurulmasını içeren 'durdur durdur' önerisi Tahran yönetimince reddediliyor.

İran, 'uranyum zenginleştirmeyi müzakere dahi etmeyeceğini, bunu kırmızı çizgisi olarak gördüğünü' ilan etmişti.

Tahran yönetimi, 5 artı 1 ülkelerinin toplantısına bir gün kala 'nükleer enerji faaliyetiyle ilgili güncelleştirilmiş öneri paketini sunmaya hazır olduğunu' bildirdi.

Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili, 'İran, gücüne, milli ve bölgesel potansiyellerine dayanarak uluslararası ortak endişelerin giderilmesi için işbirliğine hazır' dedi.

Celili, 'yeni önerilerinin asıl hedefinin uluslararası arenada adalet, kalkınma ve barışı sağlamaya yönelik olduğunu' söyledi. Güncelleştirilmiş önerilerini sunmaya hazır olduklarını kaydeden Celili, diyalog ve işbirliğinin dünyada barış ve adaletin hakim olmasına katkı sunması dileklerinde bulundu.

Bölge ve dünya genelinde özellikle son dönemlerde yeni birtakım gelişmeler ile güç dengelerinde değişiklikler olduğunu düşünen Tahran yönetimi, nükleer bir güç olduğu gerçeğinin kabul edilmesini istiyor.

Tahran yönetimi, nükleer enerji faaliyetlerinin durdurulması yönündeki Batılı ülkelerin taleplerine, 'Nükleer enerji faaliyetlerimizle ilgili dosya artık kapanmıştır' ifadesiyle cevap veriyor.

'Herhangi bir ülkenin nükleer tesislerine saldırının yasaklanması' önerisi için uluslararası kamuoyunda destek arayışlarını sürdüren İran'ın yeni dönemde, kendi nükleer enerji programından ziyade, kitle imha silahlarına sahip ülkelerle bunların imhası yönünde müzakerelerde bulunmayı gündeme getireceği belirtiliyor.

Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad da Batı ile yürütülen nükleer enerji müzakerelerinde yeni döneme girildiğini belirtmiş, 'AB ile kitle imha silahlarının yok edilmesi konularını' görüşebileceklerini söylemişti.