Kafalar karışık

ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu çerçevesinde Suriye sorununu çözmek için bir araya geldi. Obama-Putin görüşmesinin ardından toplantının içeriğine dair bilgi veren Beyaz Saray yetkilisi, Suriye meselesinde Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed'in iç savaşı sona erdirmekteki rolü hakkında iki tarafın arasında temelde görüş ayrılığı bulunduğunu belirtti. Rusların, Esed'i radikal gruplara karşı bir siper olarak gördüğünü söyleyen yetkili, ABD'nin ise Esed'i bölgedeki mezhepsel çatışmaları kızıştıran kişi olarak gördüğünü söyledi.

Yetkili, “Ruslar, Suriye'de siyasi bir çözüm olmasının ve bu siyasi çözümün peşinde olan bir sürecin başlamasının önemini kesinlikle anladılar. Bu sürecin sonucunun ne olacağı hakkında farklı görüşlerimiz var, özellikle de Esed'e ilişkin" ifadesini kullandı. Görüşmeyi “verimli" olarak tanımlayan Beyaz Saray yetkilisi, “Suriye'deki sorunun üzerine eğilmeyi amaçlayan ve bir yol bulma çabasında olan paylaşılmış bir istek vardı" değerlendirmesinde bulundu. Aynı yetkili, Rusların amacının Suriye hükümetini desteklemek olduğunu net olarak gördüklerini belirtti.

Bu açıklamadan sadece bir kaç saat sonra Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile biraraya gelen ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin yaptığı açıklama soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Lavrov ile bugün bir kez daha görüşeceğini açıklayan Kerry, Suriye konusunda “bazı temel prensiplerde" uzlaştıklarını belirtti. Kerry, “Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması, laik bir ülke olarak kalması, IŞİD ile mücadele edilmesi ve kontrollü bir geçiş dönemi üzerinde uzlaşıya varıldı" dedi. ABD Dışişleri Bakanı Kerry bununla birlikte geçiş döneminin nasıl sonuçlanacağı konusunda görüş ayrılıklarının sürdüğünü vurguladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü John Kirby de yaptığı yazılı açıklamada, Suriye'deki durum ve bu ülkede başarılı bir siyasi dönüşümün olası yollarını ele almak üzere toplanan bakanların, Suriye krizine son verilmesi için ortak uluslararası eylemin gerektiği yönünde mutabık kaldıklarını bildirdi.

Yeni Şafak Yazarı Nedret Ersanel, Ban Ki-mun'un çözüm için işaret ettiği ülkeler konusundaki tartışmaları anımsatarak, “Burada iki liste var. Birincisi Ban Ki-mun'un ifade ettiği liste, ikincisi de Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Bogdanov'un verdiği liste. Bu iki listede tek fark Mısır'ın da listede olup olmaması. Bu şu demek; bu ülkeler olmalıdır ki, Suriye konusunda yapılacak pazarlıklar, uzlaşılar sonuca varabilsin. Ya da bunu tersten okursak şu anlama gelir; eğer bu ülkelerden bir tanesi masadan çekilirse Suriye'de bir yere varmak zorlaşır. ABD ve Rusya zaten süper güç. Bunlar istedikleri oyunu kurarlar isterlerse bozarlar. Türkiye bölgesel konumu nedeniyle aynı zamanda oyun bozma gücünü de elinde tutan ülke. Diğer ülkelersiz olur ama Türkiyesiz olmaz. Türkiye ana oyuncudur. Herkes de konumunu ona göre belirleyecek" dedi. Suriye'de çözüm için deklare edilen ülkeler arasında Fransa ve İngiltere'nin neden olmadığını da soran Ersanel, “Eğer bu ülkeler bu listede yer almıyorsa bazı haritalar yırtılıyordur demek oluyor. Artık Suriye'de yeni dönem başladı biz de ona göre oyunumuzu oynuyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

ABD'deki görüşme trafiğini değerlendiren AK Parti Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Mevlüt Çavuşoğlu, “İşin esası şu: Esed güçleri zaman geçtikçe erozyona uğruyor, zayıflıyor. Bununla ilgili de araziden bilgiler zaten geliyor. Şimdi dolayısıyla bu süreçte Esed'in aniden çökmesi, rejimin çökmesi olasılığına karşı siyasi çözüm, siyasi dönüşüm arayışları hızlandı. Esed birden çökerse bölgede radikal gruplar hakimiyet sağlar, terör örgütleri güçlenir" dedi. BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un söylediklerini Türkiye'nin yıllardır her platformda dile getirdiğini vurgulayan Çavuşoğlu, “Biz Türkiye olarak başından beri siyasi bir çözüm lazım, bir dönüşüm sağlamamız lazım diyoruz. Türkiye, Suudi Arabistan, İran, Rusya, ABD siyasi çözümde birleştiğinde diğer ülkeler de zaten destek verir. Bu 5 ülke samimi bir şekilde birlikte gayret sarfederse bu siyasi dönüşüm sağlanır ve Suriye'de de bir boşluk oluşmaz. Bu işten kimsenin dışlanmaması gerekir" diye konuştu.