İdeolojiler, hakkaniyeti ortadan kaldırıyor

Akıl ve irade gibi eşsiz nimetlerle donatılmış insanın bir hayat ''idea'' sı yani, fikri, düşüncesi olması normal bir durumdur. Kadimden bu yana dünyaya neden geldiğini ve yaşama amacını sorgulayan insan aklı, kalp ve vicdanını tatmin edebilecek bir hayat felsefesine ihtiyaç duymuştur.

Ancak tam bu noktada bir ayrım meydana gelmekte. Birçok muhtelif nefsi dürtünün baskısı altında olan insan ve insan grupları nefsi tatmin etme ile vicdanı teskin etme yol ayrımında birbirinden tefrik edilmekte. Bir grupta nefsin sonu gelmez isteklerinin yol açtığı açlığı bastırma iştahı galip gelirken, diğer grupta da akıl ve vicdanın insana çizdiği sınırı takip etme iradesi ön plana çıkmakta.

Nefis denen büyük balığın esaretinde bulunan insan gruplarının oluşturduğu ideolojiyi menfi, her türlü bayağı dürtünün tesirinden kendini kurtarabilen insanların meydana getirdiği topluluğu da müsbet ideolojiyle tanımlayabiliriz. Bu iki büyük kümenin altında binlerce farklı küçük küme bulunsa da ana şablonu bu iki grup oluşturmaktadır. Müsbet ideolojide, vicdan, akl-ı selim, iradenin olumluya kanalize edilmesi, doğruluk, irfan, izan… ön plana çıkarken, menfi ideolojilerde; ikiyüzlülük, yalan, riya, süm''a gibi nefsin farklı oyunları tebarüz eder. Menfi bir ideolojinin tesirinde bulunan gruplarda irade nefsin elinde bir oyuncak olduğu için, hakkaniyet bulunmaz. Hakkaniyetin olmadığı bir ortamda ise güven ve istikrar gibi insan medeniyetinin temeli sayılabilecek değerlerden bahis edilemez.

Toplumsal olayların herkes tarafından bilinen, açıkça görülen çıkış sebepleri vardır. Olayların nasıl gelişeceğini belirleyen bahsi geçen çıkış sebebinden ziyade hadiselerin aktörü konumunda bulunanların sahip olduğu ideolojilerdir. Grupların amacı müsbet, hedefi inşa ise onları harekete geçiren muharrik güç vicdan olacaktır ki; böyle bir hadise hayırla sonuçlanır. Tam tersi, toplum hadiselerinin öznelerinin amacı imha, niyetleri görülenlerin dışında, kalplerde saklı ise, lokomotifinde bu anlayışın bulunduğu bir hareketin müsbetle sonuçlanması oldukça zordur.

Masum bir ağaç protestosu gibi görünen hadise bir samimiyet testi noktasına geldi. Buradan ortaya çıkabilecek kaosu kendi lehlerine çevirmek isteyenler samimi gruptan tefrik edildi. Sadece canlıya değil cansız varlıklara bile büyük bir intikam ve öfke ile saldıran insanlıktan binasipler, gerçek niyet ve amaçlarını davranışlarıyla ortaya koydu. Emniyetin her bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşına güven veren başarılı operasyonuyla dağıtılan aşırı menfi ideoloji mensupları kendilerini aktör olarak sunan planlayıcılarının yanlarına döndüler. Bu, dönüm noktası sayılabilecek ayrışmadan sonra parkta kalan eylemcilerin hükümetin zeytin dalına olumsuz cevap vermesi, neyin protestosunu yaptıklarını açıklayamaz duruma düşmelerine neden olarak gezi parkı eylemlerinin ruhunun ölmesine neden oldu.

Üç haftaya yakın bir süreyi geride bıraktığımız bu süreçte meydanda görülen çarpışmalardan ziyade perde gerisindeki büyük ideolojik çatışmalara muhatap olduk. Özellikle medyada, aynı olayı tamamıyla farklı perspektiften sunan yayınlar- yönlendirmeler, Batı''daki Türkiye merakı ve dozu haysiyet sınırlarını zorlayan açıklamalar ilk insandan bu yana geçen süreçte insan unsurunun hiç değişmediğini, değişenin zamanın şartları ve roller olduğunu ortaya koydu.

Aynı zamanda yaşanan bu süreç, müsbet ideolojinin temsilcilerine; her zaman uyanık olmaları, akıl nimeti ve vicdan terazisinden hiçbir zaman uzaklaşmamaları gerektiğini, rehavet duygusunun telafi edilemez hatalara neden olabileceği gerçeğini; menfi ideolojilerin, eşyanın tabiatında bulunan ''her şey zıddıyla bilinir'' sözü gereğince, sürekli ayakta ve uyanık olduğu hakikatini hatırlatmış bulunuyor.