Makedonya'da insan hakları ihlalleri

Geçtiğimiz günlerde, genel merkezi Almanya'nın Duisburg şehrinde bulunan İnsan Onuru ve Hakları Örgütü'nden (HDR) bir heyet, Kosova'da olup-bitenleri yerinde incelemek üzere bölgeye gitti. HDR Genel Başkanı Recep Karagöz'ün gözlem ve incelemelerine dayanarak dile getirdiği gerçeklere bakılırsa, Balkanlarda durum son derece vahim. Bosna'dan sonra Kosova'da yaşanan soykırımın, Makodenya'da da yaşanmaya başladığını belirten Recep Karagöz, oluşan krizin temel sebebinin 'din' olduğuna dikkat çekiyor.

Almanya'dan, İnsan Onuru ve Hakları Örgütü –HDR– olarak Kosova vahşetini yerinde incelemek ve gözlemlemek amacıyla gittiğimiz bölgede bir diğer krizin sinyalleriyle yüzyüze geldik. Balkanların; Kosova vahşetinin ardından Makedonya'da meydana gelecek yeni bir krizin eşiğine doğru yol almakta olduğuna açık bir biçimde şahit olduk. Önce Bosna sonra Kosova'da meydana gelen soykırım, Makedonya sınırları içindeki yükselen tansiyonu geri plana itmiştir.

Makedonların Arnavut, Türk, Boşnak vb. müslüman topluma karşı uygulayageldikleri baskı, dayatma ve ayrımcı politikaları son kerteye gelmiş dayanmıştır. Bunun dünya kamuoyuna yansımamış olmasının sebebi olarak her ne kadar Bosna ve daha sonra Kosova halkı üzerinde uygulanan soykırımın etkileri bulunsa bile, bir diğer önemli faktör de, totaliter baskıların Makedonlar, baskılara maruz kalanların da Arnavut, Türk, Boşnak vb. etnik kökene mensup insanlar olmasında aranmalıdır. Makedonya'da, Makedonlarla Hıristiyanlık, Arnavut-Türk-Boşnaklarla da İslamiyet özdeşleşmiş bulunmaktadır. Bu açıdan Makedonya'daki krizin temel sebebi, Bosna'da, Kosova'da olduğu gibi "din" olacaktır. Yani kriz; erki elinde bulunduran Makedon hıristiyanların baskılarından bunalan Arnavut, Türk, Boşnak Müslümanların ülkede ayrımcılığa son verilip, Müslüman halkın hıristiyanlarla eşit haklara sahip olma mücadelesinden kaynaklanacaktır. Müslümanların kazandığı nisbi haklar çetin mücadeleler sonucunda elde edilmiş haklardır. Ancak bunlar iki kesim arasında eşitliği sağlayacak yeterlilikte değildir. Makedonya'daki temaslarımız sonucunda edindiğimiz bilgiler, Bosna ve şimdi Kosova savaşı ile mola verilen haklı mücadeleye kriz sona erdikten sonra devam edileceği doğrultusundadır. Bize göre uzak ve kehanet gerektirmeyen, kapıdaki olası yeni bir Balkan ülkesi krizini, bizzat yerinde gözlemlediğimiz farklı alanlardan birkaç örnekle anlaşılır kılmaya çalışalım.

Öncelikle, ülkenin yönetimine tamamen Makedonların hakim olduğunun altını kalın bir çizgiyle çizmeliyiz. Hem ülke genelinde hem de yerel yönetimlerdeki kilit noktalarda Makedonlar bulunmaktalar. Siyasi kararların alınması ve uygulanması noktasında tüm yetkin mercileri elinde tutan Makedonlar, Müslümanlar üzerinde her türlü baskıcı ve ayrımcı fiilleri işlemekte hiçbir beis görmemektedir. Hükümette görevli Arnavut bakanlar ise her türlü imkandan yoksun boş masalarda oturmaktadır.

Kamu kuruluşları başta olmak üzere iş ve sosyal alanlarda öncelik Makedonlarındır. Bu alanlardaki ayrımcılık çok belirgin bir şekilde görülmektedir. Resmi bir dairede işiniz olduğu takdirde mutlaka bir Makedonla muhatap oluyorsunuz. Buralarda Makedonların işleri anında görülürken, Müslümanlara "bugün git yarın gel" işlemi uygulanmaktadır. Sosyal, alt ve üstyapı hizmetlerindeki ayrımcı uygulamalara örnek olarak ülkenin başkenti Üsküp'te kısa bir gezinti yeterli olmaktadır. Üsküp şehrini ikiye ayıran Vardar nehrinin bir yakasında Arnavut, Türk, Boşnak gibi etnik kökenlere mensup müslümanlar, diğer yakasında da hıristiyanlar yaşamaktadır. Üsküp'ün hıristiyanların yaşadığı yakası ile müslümanların yaşadığı yakası arasında alt yapı ve kalkınmışlık alanlarında tam bir uçurum bulunmaktadır. Bu durumu hemen hemen bütün Makedonya genelinde gözlemlemek mümkündür.

Makedonlar tarafından, ülkenin demografik yapısı üzerinde ciddi manipulasyonlar yapılmaktadır. Ülkede yaşayan farklı etnik kökenlere mensup müslümanların nufusu olabildiğince düşük gösterilmektedir. Sözgelimi Türkler müslümandır. Türklerin oranı Makedonlar tarafından yüzde beş olarak verilirken, Arnavut halkın desteğiyle kurulan Tetova Üniversitesi Senato Başkanı ve aynı zamanda Demokratik Forum ve İnsan Hakları Organizasyonu Başkanı Prof. Milaim Fejziu bu oranın yüzde onbeş olduğunu iddia etmektedir. Yine, Prof. Milaim Fejziu, Makedonlar tarafından yüzde otuz olarak telafuz edilen Arnavut nufusun yüzde kırkbeş civarında olduğunu vurgulamaktadır. Buradan çıkan sonuç genel nufusta Müslümanların oranı hıristiyanlara nazaran fazla olduğu halde bu gerçek Makedonlar tarafından kasıtlı olarak çarpıtılmaktadır.

Örnekleri değişik alanlara yayarak çoğaltmak mümkün. Vermeye çalıştığımız örneklerle, Makedonya'da tüm köşe başlarını elinde bulunduran hıristiyanların Müslümanları enterne etme çabalarının had safhaya ulaştığını ve bugün patlamaya hazır bir bomba haline dönüştüğüne dikkatleri çekmek istiyorum. Burada sözkonusu etmediğimiz daha bir çok faktör iki toplumun çatışmasına temel teşkil edecek unsurlar arasında bulunmaktadır.

Kosova krizinin patlak vermesinden bu yana, demografik yapının müslümanlar lehine gelişeceğini hesap eden Makedonların, Kosovalı Arnavut müslümanların ülke içine girmelerini engelleme girişimleri tansiyonu daha da yükseltir niteliktedir. Ancak, etnik ve dini bağlarının bulunduğu kardeşlerine karşı Sırplardan sonra gerek sınırda gerekse sonraki aşamalarda, ikinci darbeyi indiren Makedonlara karşı, müslüman toplumda oluşan "haklı" husumet kolay-kolay telafi edilebilecek nitelikte değildir.

Bu durumu ülkede cirit atan yabancı misyonların görmemesi düşünülemez. Yeri ve zamanı geldiğinde ve istenilen kıvama kavuştuğunda, birileri tarafından kibrit çakılacaktır. Çıkacak ateşte Bosna ve Kosova'da olduğu gibi ülkede yaşayan müslümanların yanması esas hedef olacaktır. Avrupa haritasi incelendiğinde görülecektir ki, Arnavutluk'tan başlayarak Batı Avrupanın içlerine kadar uzanan müslüman bir kuşak bulunmaktadır. Asıl amaç bu kuşağın dağıtılması ve hiçbir zaman kuvvetlenmemesidir. Balkanların haritasını yeniden çizen güçlerin en somut hedefi budur.

Artık herkes tarafından bilinmektedir ki, İkinci Dünya Savaşı öncesi anti-İslamizm sonrası ise anti-Komünizm kampanyaları özellikle son 20 yıldan bu yana yerini tamamen yeniden anti-İslamizm saldırılarına bırakmıştır. Yeni Dünya Düzeni içinde Ortadoğu, Kafkasya, Balkanlar, Kürdistan, Doğu Türkistan, Keşmir gibi kriz bölgelerinin önplana çıkması ve bu bölgelerdeki hesapların müslümanlar üzerine yapılması bir tesadüf de değildir. Çünkü, ABD öncülüğünde yürütülen Yeni Dünya Düzeni konseptinin anti-İslazim temelli olduğu artık açık-seçik ortadadır. Aslında bu konu başlıbaşına bir makale konusudur. Burada yaptığımız tesbit, ülkede meydana gelecek kaçınılmaz krizin en temel sebebinin anlaşılmasını kolaylaştırmaya matuftur. Makedonlar da, müslümanlara yönelik baskı, dayatma ve ayrımcı fiilleri işlerken, tamamen bu realiteden cesaret almış bir devlet rahatlığı içinde hareket etmektedirler. Tıpkı Sırbistan gibi.

Öyle ki, Makedonlar, hazırladıkları turistik haritayi kilise ve manastır resim ve simgeleriyle bezemişler. Adeta, bu ülkenin yarısı, hatta yarıdan fazlası müslüman değil ve bu ülkede 500 yıllık cami, tekke ve medreseler yokmuş gibi. Makedonlar, harita üzerine yansıttıkları yaklaşımla, emellerini çok açık bir şekilde ortaya koymuşlardır. Makedonlar, fırsatını bulduklarında, harita üzerinde işaret ettikleri emellerini yakın gelecekte hayata geçirmek için, kuşkusuz harekete geçecekdir. Bölgedeki müşahedelerim, bunun yakın zamanda meydana geleceği yolundadır.

O halde dün Bosna, bugün Kosova'da müslümanlara uygulanan genosit vahşeti yarın Makedonya'da alan genişletecektir. Bunu şimdiden görebilmeliyiz. Aksi takdirde hem Batı Avrupa, hem Balkanlar, hem de Dünya müslümanları, burada meydana gelecek yeni vahşete karşı hazırlıksız yakalanma tehlikesiyle karşı karşıyadır.