Öcalan''ı anlamanın sosyolojisi

PKK sorunu üzerine yazılanların ya da çizilenlerin süreç ile alakalı yorumlardan öteye gidemediği, Öcalan''ın ''artık silah zamanı bitmiş, siyaset başlamıştır'' sözünün ertesinde PKK''nın silah bırakmasıyla bir kez daha ortaya çıkmıştır. Bu, biz toplum bilimciler için önemli bir gerçekliktir. Çünkü toplumsal olgu ya da olayların bu şekilde sona yaklaşması oldukça ender görülen durumlardan biridir, toplumsal olanda esas olan olgunun ya da olayın toplumsal bir zeminde inşa edilip, yürürlüğe girmesidir, tabi bu yürürlüğe girme meselesinin en önemli boyutu da, toplumdan böylesi bir talebe gelen kabuldür.

PKK sorununa bakıldığında olayın toplumsal boyutu varken bir yandan da bireysel bir yanının olduğunu görebiliriz, bu tekil yan bir açıdan bir diyalektiği (PKK-Ordu-Öcalan ve Hükümet) barındırırken bir açıdan da tekil bir tutumun toplumsal yansımasını ortaya koymaktadır. PKK-Ordu-Öcalan ve Hükümet üçlü diyalektiğinde PKK''nın Öcalan, Ordu''nun da Hükümet tarafından alınan kararlarla barışa varışı, üçüncü bir sonuç olan Öcalan ve Hükümet''i karşımıza çıkarmaktadır. Başbakan''ın sürecin sabote edilmesini engellemeye yönelik gayreti ve Öcalan''ın da PKK''nın kontrolden çıkmaması için çabalaması sürecin ilerlemesi için birinci koşulu oluşturmaktadır, diğer bütün koşullar, bu koşulun sorunsuz bir biçimde ilerlemesine bağlıdır.

Dikkat edilirse Öcalan, Kürt halkı üzerine söylemlerini pek fazla dile getirmemektedir. Bu söylemler genellikle kitaplarında bulunabilir, bazı söylemlerini önceki yazılarımda ara ara belirtmiştim, o metinlerime bakılabilir. Lakin Öcalan destekli bir sürecin toplumsal bir tabandan yoksun olduğu oldukça aşikârdır. Toplumsal Kürt tabanının bu sürecin neresinde olduğu hala belli değildir, çünkü onları temsil eden BDP''nin nerede durduğu belirsizdir. Öcalan''ın sürekli bir biçimde örgüte hiza vermesi, örgüte seslenmesi lakin buna karşın örgütün bunu anlamaması da ayrı bir hayret konusudur.

Öcalan''ın sosyolojik yöntemi değiştiğinden beri, örgütün ve BDP''nin, Öcalan''ı anlamadığı verilen mesajlardan anlaşılabilir. Bu yüzden BDP içinde yapılacak revizyonların kaynağı, büyük ihtimalle halk yerine Öcalan olacaktır. Öcalan''ın, ''barış'' söyleminin aksine örgütün ve BDP''nin belirli zamanlarda ''savaş'' ifadesini kullanması, Öcalan''ın birleşik bir Türkiye ifadesi yerine hala bazı BDP''li vekiller tarafından bağımsız Kürdistan naralarının atılması… Yine Öcalan''ın, Newruz konuşmasında kendi tekelini kırarak İslam''a vurgu yapmasına rağmen BDP''nin içindeki seküler kanadın bunu hazmedememesi, siyaset sosyolojisinin bilinmediği gerçeğinden başka bir şey değildir.

Kürt kadınlarını modernleştirebilen, gençleri sekülerleştirebilen ve Kürt kimliğinin oluşturulması için elinden geleni yapan BDP''nin siyaset sosyolojisindeki başarısızlığı şaşırtıcıdır. Hala basmakalıp ve düz cümlelerle siyaset yapmak, Öcalan''ın değişen sosyolojisini anlamamakla eşdeğer görülecektir ve büyük ihtimalle şu an ki BDP vekillerinin birçoğu bir sonraki seçimde olmayacaktır, tabii ki değişen sosyolojiyi anlamamaya devam ederlerse…

Sivilleşmek, hem kurumsal hem de kuramsal anlamda değişen bazı paradigmalara işaret eder, örneğin karar mekanizmalarının farklılaşması sivilleşmenin ilk aşamalarından biri sayılabilir. PKK''nın sivilleşmesi demek ya da PKK''nın siyasete dahil olması demek bu mekanizmaların değişmesine işaret ederken, hala bazı BDP vekillerinin ''siyasallaşan bir PKK''dan'' bahsetmesi, ciddi anlamda siyaset sosyolojisinden bihaber olduklarını ortaya koymaktadır. PKK, şu an itibariyle Öcalan''ın söylemlerine kulak tıkarken, siyasileşen ve sivilleşen bir PKK''nın olması muhtemel bile değildir. Sivilleşmeden kasıt, esnaflardan ''yardım'' adı altında zorla alınan paralar ise, evet, PKK oldukça sivilleşmiş, hatta halk arasında karışmıştır bile, lakin bağımsız topraklar vaat ederek insanları bir yerlere topladıktan ve bu vaatten vazgeçildiğini ifade ederek bir sivilleşme ya da siyasileşme bekleniyorsa, bunun karşılığı yok gibi bir şeydir, çünkü PKK daha Öcalan''ın değişen sosyolojisini anlayamamıştır, daha doğrusu karar mekanizması (Öcalan) farklı söylemler geliştirmektedir ve bu ''farklı söylemler'', PKK''nın her zaman duymaya alıştığı ''savaş'' söyleminin aksine ''barış'' kavramını içermektedir. Böylesine bir değişime ayak uydurmakta zorlanan, açık söylemek gerekirse ayak uydurmayan bir PKK''nın nasıl, nerede, ne zaman ve hangi koşullarda sivilleşmesini bekleyebiliriz ki? Biz bunu bile bekleyemezken, PKK sivil alanda Hizbullah ile rant kavgasının hesabını yapmaya meyletmektedir. Özellikle Doğu ve G. Doğu''da, ''Dağ gelirlerinin'' kapıları kapanınca, esnafa koşan PKK''nın, Hizbullah ile şehir merkezlerinde karşı karşıya geleceği artık aşikârdır.

BDP yavaş yavaş niteliksizleştirilen bir siyasi parti konumuna itilmektedir ve süreç böyle devam ederse BDP''nin aracıdan başka hiçbir niteliği de kalmayacaktır, ta ki süreçten men edilene kadar. Bunun iki temel sebebi vardır, ilki BDP''deki bazı milletvekillerinin Öcalan''ın sosyolojisini anlamamış olmaları (Emine Ayna, Aysel Tuğluk, Özdal Üçer, vb.); ikinci olarak ise BDP''nin kendisini, Kürt siyasetinin merkezine bir türlü oturtamamış ve bu merkezi de genellikle PKK''ya bırakmış olmasıdır. Şunu söylemek gerekiyor ki, zaman değişiyor ve buna bağlı olarak toplum değişiyor, barış isteyen bir toplum var karşımızda, bunu anlamayanların Kürt halkının geleceğinde yerinin olması muhtemel görünmüyor. Umarız Kürt siyasetinin yeni ''barış'' dilini konuşmayı öğren(e)meyen kimse kalmaz aramızda…