Öğrenciler aileler öğretmenler mağdur

Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi İstanbul Şubesi tarafından hazırlanan "dershane sistemini öğrenci, aile ve öğretmen bazında ele alarak yetkililere çözüme yönelik öneriler" başlıklı rapor kamuoyuyla paylaşıldı.

Son günlerde ülke gündemini meşgul eden ''Dershaneler'' meselesi ülkemiz milli eğitim

sisteminin çarpıklığını da tüm çıplaklığıyla ortaya koymuştur. Eğitimde temel amaç hayatın her

kademesine faydalı insan yetiştirmektir. Oysa günümüz dershane temelli sistemi eğitimden çok,

kuru bir öğretimi önemsemiş, sınavlarda iyi ve hızlı soru çözen gençler yetiştirmeye odaklanmıştır.

Ölçme ve yeterlilikleri belirleme niteliği olmayan, zorluk derecesinin zirvesinde bir sınav

sistemi, örgün eğitim dışında takviyelere ihtiyaç oluşturmuştur. Dershaneler de adeta ihtiyaç haline

getirilen bu gereksiz talebi karşılamaya dönük olarak var edilmiştir.

Eğitim sistemimiz içerisinde dershanelerin yeri sürekli tartışma konusu olmuştur. İlk ciddi

tartışmalar 2008 yılında dershane taksitini ödeyemeyen annesinin hapse girmesinden dolayı bir lise

son sınıf öğrencisinin intihar etmesi ile başlamıştı. O dönemde bu çarpık yapı içinde eğitim

konusunun rant kavgasına dönüşmesinin önüne geçmesi için devlet göreve çağrılmıştı. Ancak ne

yazık ki sorunun çözümüne dönük bugüne kadar yeterli girişim yapılamamıştır.

Bunda tamamen ticari amaçlı kuruluşlar haline gelmiş olan dershanelerin günümüzde

yaklaşık 10 Milyar TL gibi devasa bir nakit hareketini kontrol eden işletmeler haline gelmiş

olmasının etkisi büyüktür. Bu yapısıyla dershaneler birileri için büyük bir rant kapısı olurken birileri

için de bir dizi mağduriyetlere kaynaklık eden büyük bir sorun haline gelmiştir.

Dershane sisteminin birinci derecedeki mağdurları şüphesiz ki öğrencilerdir. Okul ile

dershane arasında koşturup ne işe yarayacağı konusunda pek bir fikir sahibi olamadıkları bir takım

anlamsız testlerle boğuşmak zorunda bırakılan öğrenciler, çocukluk ve gençliklerini yaşamaktan

mahrum bırakılmaktadırlar. Test odaklı bir eğitimin kurbanları olarak, eğitim sisteminin ve ailelerin

dayatmaları yüzünden, önlerine konulan bir takım testleri en seri şekilde çözmede başarılı olmaya

zorlanan bu çocuklar, en basit konularda bile kendilerini ifade etmekte acziyet gösteren bir duruma

düşürülmüşlerdir. Bu durum ülkemizin geleceği açısından düşündürücüdür.

Dershanelerin ikinci derecede mağdurları ailelerdir. Mevcut haliyle dershanelerin varlığı,

devletin eğitim konusundaki devasa harcamalarının boşa gittiğinin bir kanıtıdır. Bu başarısızlığın

dershaneler eliyle giderilmeye çalışılması, ailelerin de ek bir maliyetle adeta sömürülmesine aracılık

etmektedir.

Dershane sisteminin bir diğer mağduru öğretmenlerdir. Pek çoğu belletmen adı altında -iş

bulma güçlükleri istismar edilerek- kadrosuz ve asgari ücretin bile çok altında ücretlerle gece gündüz

çalıştırılmaktadır.

Sistemin tek kazananı dershane sahipleridir. Bu kazanç kapısını sürdürebilmek adına

dershanelerin adeta kutsanması ve sistemin değiştirilme ihtimaline karşı koparılan fırtınalar, eldeki

pastayı kaçırma korkusunun verdiği telaşın dışa vurumu olarak bir ibret tablosudur.

Tartışmaya taraf olarak katılanlar, sorunun çözümüne katkı sunmaktan çok kamuoyunda

kaygı ve kargaşaya neden olmaktadır. Meseleye taraftarlık yahut karşıtlık noktasından bakmadan

konunun daha salim bir ortamda tartışılması ve eğitim sistemindeki çarpıklıkların giderilerek mutlaka

bir sonuca bağlanması gerekir.

Bize göre eğitim sistemini zaafa uğratan ve dershanelerin doğmasına sebep olan temel

etken halen yürürlükteki sınav sistemidir.

Yapılması gereken öncelikli iş, müfredatın gözden geçirilmesi, eskimiş, güncelliğini yitirmiş,

gereksiz unsurlardan arındırılmasıdır.

Öğrenci yerleştirme sistemi mümkün olduğunca sınavlara bağımlı olmaktan kurtarılmalı,

bunun mümkün olmadığı durumlarda müfredata sadık kalınması şartıyla, soruların zorluk dereceleri

düşürülmelidir.

Sınav sistemi, gereksiz bilgilerden ve ilave yardıma ihtiyaç gösteren yapılardan kurtaracak

şekilde yeterlilik belirlemeye dönük olarak yeniden yapılandırılmalıdır.

Çocukları ve gençleri toplumsal hayata, iş ve meslek hayatına hazırlayacak eğitimler için

uygulamalar ve sosyal etkinliklere fırsatlar oluşturulmalı, gençlerin kendilerini ifade edecekleri

ortamlara daha geniş imkânlar hazırlanmalıdır.

Varlıkları anlamlı kılan, insan-eşya ilişkisinin sağlıklı bir zeminde gelişmesini sağlayan

değerlerin de müfredatta ve eğitim uygulamalarında yer almasına özen gösterilmelidir.

''İnsanı yaşat ki devlet yaşasın'' prensibini devlet geleneği edinmiş bir millet olarak

geleceğimizi emanet edeceğimiz nesillerin sağlıklı yetiştirilmesi, eğitim siteminin ticari kaygılardan

arındırılmasına bağlıdır. Eğitimin asli mecrasına çekilmesi için eğitimi düzenlemekle görevli devlet

kurumları bu çarpık gidişe uygun şekilde müdahale etmezse, ticari kaygılar ülkenin ideallerinin

önüne geçecek ve gençlerimiz bir meta olarak kullanılacaktır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.