Deprem fırsatçıları işbaşında

ANKARA- Marmara Bölgesi'nde 17 Ağustos'ta meydana gelen depremin ardından tüm Türkiye, depremzedelere yardım edebilmek için seferber olurken, bazı fırsatçıların deprem nedeniyle ortaya çıkan talep artışından yararlanarak ürünlerine zam yaptıkları görüldü. Deprem fırsatçılarının başında felaketin hemen ardından, göçüklerin altında insanlar kurtarılmayı beklediği günlerde Hazine'nin düzenlediği tahvil ihalesinde faizleri yüzde 8 oranında yükselterek, 60 trilyon liralık deprem vurgunu yapan rantiye yer aldı.

Yaşanan kaos ortamında faizleri yükselten fırsatçıların içinde bazı özel bankalar bulundu. Bir kaç özel banka dışındaki bankaların, depremle bütün mal varlıklarını kaybetmiş müşterilerinin kredi borçlarını ertelememesi de dikkat çekti. Yine, inşaat mevsiminin bitiminde hazır betona ve prefabrik konuta zam yapan inşaat sektörü de fırsatçılar arasındaki yerini aldı. Beton üreticileri, birkaç gün önce hazır betona yüzde 10 oranında zam yaparak, inşaat maliyetinin bir anda artmasına neden oldu. Bu zamla, BS -18 türü hazır betonun tonu KDV hariç 12 milyon liraya, BS-20 türü hazır beton ise 12.5 milyon liraya yükseldi. Sektör temsilcileri, hazır betona yapılan zammın diğer inşaat maliyetlerini artırdığını ifade ederken, prefabrik konut üreticilerinin de Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın deprem bölgesi için yaptığı prefabrik konut ihalesinden önce yüzde 30'lara varan oranlarda zam yaptığı belirtildi. Prefabrik konuta en yüksek oranda zam yapan üreticilerin başında ise konut ihalesinden en büyük pastayı alan Tepe Grubu yaptı. Yine, deprem sonrasında büyük bir taleple karşılaşan çadır, jenaratör, ışıldak ve el feneri üreticileri de fiyatlarına aşırı zamlar yaptılar. Deprem öncesi, alıcı bulamayan çadır üreticilerinin deprem sonrasında talebi karşılayabilmek için gece gündüz çalıştıkları belirtilirken, çadır fiyatlarının da yüzde 30 ile yüzde 50 arasında zamlandığı öğrenildi.

Deprem öncesi 20 milyondan satılan çadırların, deprem sonrasında 35-40 milyon liradan satılmaya başlandığı kaydedildi. Deprem bölgesindeki vatandaşların vazgeçilmez ihtiyaçları arasında yer alan jeneratörlerin fiyatlarının da gelen talepler nedeniyle, yüzde 5 ile yüzde 20 arasında arttığı belirtildi. Yine deprem bölgesinde büyük ihtiyaç duyulan ışıldak ve el feneri fiyatları da deprem zammından nasibini aldı. Piyasada depremden önce 1-2 milyon lira arasında satılan el fenerlerinin fiyatının 5 milyon liraya kadar yükseldiği, ışıldakların fiyatlarının da 7 milyon liradan 20 milyon liraya kadar arttığı vurgulandı. Depremin adıgeçen malzemelerin fiyatlarının artmasına yolaçmasının yanısıra bölgeye yapılan ayni yardımlar da bazı sektörlerin işlerinin açılmasına neden oldu. Deprem sonrası su, çocuk bezi, çocuk maması, bisküvi ve detarjan üreticileri kapasitelerini yüzde 20 dolayında artırdılar. ------- ARA BASLIK ------------------