Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
46

Bildirimler

Dumansız havaya açık tehlike

Yeni Şafak, Orhan Orhun Ünal04:00, 11/04/2016, PazartesiG: Güncelleme: 12:04, 11/04/2016, Pazartesi
Yeni Şafak

Kaçak sigarayı yüzde 20'lerden yüzde 11'e kadar düşüren Türkiye'nin dumansız hava sahası, şimdi de açık tütün tehdidi altında. Seyyar satıcılar ve 'Tütüncü' adıyla açılan dükkanlarda onlarca çeşidi açık seçik satılıyor. Buraların, özendirici olma yönüne dikkat çekiliyor.

ORHAN ORHUN ÜNAL/SERBEST PİYASA

Yetkililerin sigara ile mücadelesinde dumansız hava sahası, deniz kenarına kadar inmişken, şimdi de açık tütün satışları tehlikesi başladı. Ülke genelinde yaygınlaşan tütüncüler, yasadışı sigara satış merkezine dönüştü. İşin piyasasında açık tütünden, sarma makinesine; nargileden saklama kutularına kadar ne ararsanız var. Çoğu hediyelik eşya adı altında faaliyet gösteriyor. Ancak işin yasal ve mali sorunu yanında, ilgili yerlerin sigarayı özendirici yönüne dikkat çekiyor. Hal böyle olunca, piyasasının havasını solumaya gidiyoruz.



  1. -Kaçak % 11'e geriledi
  2. -Paketi 1.5 TL, kilosu 120 TL
  3. -50 kg zararı 250 bin TL

1 PAKETİ 2 LİRA OLUR MU?

Son yıllarda artan denetimler sayesinde 2 milyar lira vergi geliri sağlanırken, vatandaşın da sağlığı korunması amaçlanıyor. Sigara kağıtlarına sarılıp 10 tanesi 1; paketi 2 liraya satılan bu ürünlerin kilo fiyatı sözde yeri ve kalitesine göre 50 ila 120 lira arasında değişiyor. 5 liradan başlayan tütün ve nargile gereçleri de bu mekanlarda rahatça satılıyor. Hesaplamalara göre, sadece 50 kilogramlık tütünün sarma sigaraya dönüştürülüp satılması halinde, devlet 250 bin liralık vergi kaybına uğruyor.



TÜTÜNCÜ KAFE TÜREDİ

Bu yerlerden çoğu, mahalle aralarında açık seçik satış yaparken, bazıları kafe gibi işletiliyor. Özellikle Beyoğlu ve Fatih gibi semtlerde 'Tütüncü' tabelası ile faaliyet gösteren mekanlarda, ürünü deneyip veya sigara sarıp çay kahve içebiliyorsunuz. Konunun yasallığı ve denetimi zaten malumunuz.



Kaçak sigara ile mücadelede özellikle 2015'te olumlu sonuçlar alındığını belirten, TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, ekonomiyi milyarlarca liralık zarara uğratan ve suç örgütlerini finanse eden kaçak sigarada son zamanlardaki hareketliliğe dikkat çekiyor. Geçen yıla göre yüzde 35 azalan kaçak sigaradan doğan boşluğu, şimdi yasadışı sarma sigaranın doldurmaya başladığını söyleyen Palandöken, “Kaçak sigara 2014 sonunda yüzde 20,7'lik rekor seviyesinden, 2015'te 5 yılın en düşüğü olan yüzde 11,7'e geriledi. Maalesef artık pazarlarda, cadde ve sokaklarda açıkta satılan tütüncüler sıkça görülür oldu" diyor




http://image.piri.net/resim/imagecrop/2016/04/10/11/07/resized_2e77d-a2677846dsc_0535.jpg



İNTERNETTE KAMPANYA, DESTEK HATTI NE ARARSAN VAR

Açık tütün ve kaçak sigaranın internette satışı da başlamış. Kilosu 20 lira ila 150 lira arasında değişiyor. Yüzde 30 indirim uygulayan, sarma makinesi hediye eden, Adıyaman tütünü hakkında broşür dağıtan, kısacası internet piyasasında tam bir kaos hakim. Denetim olmadığı gibi, arama motorlarında yer alan firma ya da kişilerin reklamları açık seçik telefon numaraları ile birlikte yayınlanıyor.



DSÖ ÖRNEK ÜLKE SEÇTİ

18 yaşından küçüklere rahatça satılan bu ürünlerin içerisindeki arsenik, fare pisliği gibi toksik maddeler, vatandaşın sağlığını da tehdit ediyor. Bu yerlerde tütün ürünlerini özendirici onlarca reklam, alet ve gereç satılıyor. Hükümet bu süreçte onlarca kamu spotu yayınlayıp, idari tedbir geliştirirken bu mekanların giderek yayılması önemli bir sorun olarak gösteriliyor.


Türkiye'nin 2008'den beri yürüttüğü tütünle mücadelede yakaladığı son başarısı, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından başarı hikayesi olarak tanımlandı. DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Zsuzsanna Jakab, Türkiye'nin DSÖ'nün MPOWER ölçütlerinin tamamını yerine getiren dünyadaki ilk ülke olduğunu söylüyor. Sadece bu örnek bile, benzeri sorunların mücadeledeki başarıya gölge düşürülmemesi gerektiğine işaret ediyor.



SEYYAR PİYASASI HEP HAREKETLİ

Konunun diğer muhatabı sokak satıcılarına danışıyoruz, onlar da tütün mekanlarından şikayetçi. Çoğu, mevzuyu üzerine alınmadan, dükkanların kapanması için yetkililerden yardım istiyor. Doğu illerinden kilosunu 3 liraya aldıkları tütünleri, 20 liradan satıyorlar. Özellikle Eminönü, Aksaray ve Karaköy piyasasındaki hareketliliğe dikkat çekiyorlar.




http://image.piri.net/resim/imagecrop/2016/04/10/11/07/resized_f1bac-db0fe9b6dsc_1439.jpg



Mahalle arasında her yerde satış

Üsküdar'da mahalle aralarında satılan tütüncülere uğruyoruz, M.Y. önceleri kozmetik ürünleri sattığını son birkaç yıldır bu işe yöneldiğini söylüyor, ürünlerin geldiği yer hakkında detay paylaşmasa da özellikle açık tütün satışının son 1 yılda yüzde 50 arttığını söylüyor. Aktardığına göre, vergilerle beraber satışlar arttı. Kilosu 100 lira olan Adıyaman tütününden 20 liralık alan vatandaş 1 hafta sarma sigara içebiliyor.



GÜNLÜK KAZANÇ 100 TL

“Hal böyle olunca genci yaşlısı tütüne yöneldi" diyen M.Y. “Ruhsatımızı hediyelik eşya üzerine aldık, denetimler zaten malumunuz" yorumunu yapıyor. Riske girerek Eminönü'ne yanına uğradığımız satıcı ise, günlük kazancının 100 lirayı bulduğunu anlatıyor. 'Ben de bu işi yapacağım o yüzden bu soruları soruyorum" dediğimizde cevabı son derece davetkar: “1 gün değil 1 dakika burada duramazsın, tek elden bu tezgaha dağıtılan bir sistem var. Bizdeki denetim Maliye'de Zabıta'da yok. Haliyle günlük haracımız var. Tatlı para olunca riski göze alıyoruz. Öyle sokakta simit satanlardan farklı, tehlikeli bir iş. Cahil cesaretiyle kimse yanaşmasın."




http://image.piri.net/resim/imagecrop/2016/04/10/11/08/resized_8f838-b6c52c8ddsc_0656.jpg



Üretici tatlı paraya dayanamıyor

Sadece İstanbul'da bini aşkın mekanda bu tür satışların yapıldığı tahmin edilirken, İzmir'de Çankaya semti, Ankara'da ise Rus pazarı civarında yüzlerce açık tütün satan dükkan görmeniz mümkün. Bu tütünlerin çoğu ise Doğu ve Güneydoğu illerinden geliyor. Adıyaman, Malatya, Hatay, Kahramanmaraş şehirleri ise başı çekiyor. Bölgedeki üreticilere yasal olarak hane başına en fazla 50 kilogram tütün bulundurma hakkı veriliyor. Ancak bazı üreticilerin, tatlı para nedeniyle bu yasağı deldikleri biliniyor. Tüm denetimlere rağmen bulunan yol ise şöyle: “Örneğin 100 dönümlük yerini 50 dönüm göstererek aradaki 50 dönümden elde ettiği tütünü kaçak yollarla satabiliyor."



Git simit haberi yap!

Kahramanımız özellikle arkadaşlarının "Beşiktaş sahilinde tellendirdiğin günleri ne çabuk unuttun, orhanorhun. Ne istersin tütünümüzden, git simit haberi yap" tehditlerine aldırmadı. Eminönü'nde elinde simitle deniz kenarında, güzel havaların tadını çıkararak haberinin sonuna gelen bizim aslan parçasını hiçbir zorluk durduramazdı. 2 buçuk yıl önce sigarayı bırakan bu müstesna şahıs, arkadaşlarına da korkusuzca meydan okuyor: "İnsanın mazisi ne kadar kirli olursa olsun; geleceği tertemizdir."


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...