Işıklar sönüyor ve yapay zekâ destekli robotların üretimi başlıyor. Dünya çapında giderek yaygınlaşan karanlık fabrikalardan bahsediyoruz. ABD ve Çin’de sayıları artan bu tesislerde işçi sayısı neredeyse sıfırlandığı için üretim 7/24 devam ediyor. Enerji, maliyet ve sıfır hata avantajı sunan fabrikaların gelecekte milyonlarca kişiyi işinden etmesi bekleniyor.
Yapay zekâ işimizi elimizden alacak mı? şeklindeki tartışmalar süredursun, karanlık fabrikalar şimdiden insansız üretim teknolojileriyle dikkat çekiyor. Standart işlerin endüstriyel robotlara, iç lojistik ve malzeme yönetiminin de otonom mobil robotlar (AVR) vasıtası ile yapıldığı tesislerden bahsediyoruz. Fabrika işçilerinin yerini robotik sistemler aldığı için buralarda insan unsuru neredeyse sıfırlanmış durumda.
BİNLERCE KİŞİ YERİNE 50 ÇALIŞAN
5G teknolojileri sayesinde yeni nesil yazıcılar, gelişmiş sensörler ve yapay zekâ gelecekteki üretim tarzını bugüne taşıyor. Çin ve ABD başta olmak üzere birçok ülkede bu tarz örnekleri görebiliriz. İnsan emeğini minimuma indirdiği için mola, yemek arası, haftalık izin ve sosyal haklara ihtiyaç kalmıyor. Binlerce kişinin istihdam edildiği geleneksel tesislerin yerine, burada yaklaşık 50 kişi çalışıyor.
YÜKSEK VERİMLİLİK DÜŞÜK MALİYET
Güneş görmeden üretimin tamamen makineler tarafından yapılmasından dolayı da karanlık fabrika olarak adlandırılıyor. ‘Karanlık’ ifadesi olumsuz olarak algılansa da bu durumun bazı önemli faydaları bulunuyor. Bu yerler enerji tasarrufu, sıfır hata ve iş kazasını önleme gibi avantajlar sunuyor. Maliyetleri düşürücü ve yüksek verimlilik sağlayan otomasyon sistemleri de bu alana yatırımların artmasını sağlıyor. Işıklar sönüyor ve makineler üretemeye başlıyor. Bu sistem sayesinde, karbondioksit salınımının yüzde 20 oranında azalacağı ifade ediliyor.
ŞİRKETLERİN YENİ STRATEJİSİ
Philips, Siemens ve Adidas gibi küresel şirketler, dünyanın farklı bölgelerinde karanlık fabrikalarda üretim yapıyor. Çinli Xiaomi’nin Pekin fabrikası aynı yöntemi benimsiyor. Foxconn ve BYD gibi firmalar da otomasyon sistemlerine geçiş yaptı. Dünya Bankası verisine göre, Çin’de karanlık fabrikaların yaygınlaşması durumunda 2030 yılına kadar 100 milyonluk çalışanın 12 milyonu işsiz kalacak.
TÜRKİYE’DE İLK SİVAS’TA
Türkiye’nin ilk karanlık fabrikası ise geçen yıl Sivas’ta Tezmaksan tarafından açıldı. Tezmaksan Grup CEO’su Hakan Aydoğdu, şu bilgileri paylaştı: “Fabrikamızda şu ana kadar 15 milyon avro yatırım yaptık. Fabrikamızdaki sistemimizi yalın üretim teknikleri kullanarak değer akış çalışmalarına göre, Endüstri 4.0 başlığında karanlık fabrika konseptine uygun olacak şekilde tasarlayıp uyguladık. Standart işleri endüstriyel robotlara, iç lojistiğimizdeki malzeme akışlarını da otonom mobil robotlar (AVR) vasıtası ile gerçekleştiriyoruz. Bunun yanında hâlihazırda 3’ü beyaz yakalı 13’ü de mavi yakalı olmak üzere 16 çalışanımız mevcut.”
