Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD), her altı ayda bir sanayici ve reel sektör temsilcisi işadamları arasında gerçekleştirdiği ve geleneksel hale getirdiği "Yılın İlk Yarısının Değerlendirmesi ve İkinci Yarı Beklentileri Anketi"ni 2005 yılı ilk yarısındaki gelişmeler ışığında yeniledi. 28 ilde 1328 MÜSİAD üyesi arasında gerçekleştirilen anketin sonuçlarına göre, reel sektörde hükümete yönelik beklentilerin başında yüzde 36'lık oranla vergi ve sigorta yüklerinin düşürülmesi gelirken, bunu yüzde 22 ile işsizlik sorununun çözülmesi, yüzde 20 ile kayıtdışılığın önlenmesi ve yüzde 20 ile de iç piyasanın hareketlendirilmesi izledi.
MÜSİAD anketi, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme'lerin (KOBİ) temsilcisi işadamlarının; düşük döviz kurundan dolayı ihracatın yavaşlamasından, talebin aşırı bastırılmasından dolayı iç piyasadaki durgunluktan, reel faizlerin yanısıra vergi ve sigorta yükü yüksekliğinden dolayı istihdam performansındaki düşük seviyeden şikayetçi olduklarını göz önüne serdi.
Anket sonuçlarına göre işadamları arasında, petrol fiyatlarındaki aşırı tırmanış gibi olumsuz dış konjonktüre rağmen hükümetin enflasyon dahil büyüme, ihracat ve bütçe hedefleri gibi makro ekonomik hedefleri tutturacağı görüşü yaygın. Buna karşılık ekonomideki kısmi soğumaya paralel olarak yıl sonunda cari açık hedefinin revize hedeflerin de üzerinde gerçekleşeceği bekleniyor.
Reel sektör temsilcilerinin en çok karamsar oldukları konu ise giderek artan ithalat ve cari açık. İşadamları, işsizliğin boyutlarının derinleşmesinin de ortalama vatandaşın alım gücünü düşürdüğünü ve ekonomiyi görünenden daha derin bir durağanlığa itmekte olduğu görüşünü dile getirdiler.
Öte yandan bir yandan iç satışların azalması, öte yanda ihracat pazarlarının sıkıştığı bir ortamda, işadamlarının geçen seneden kalma üretim ivmesini devam ettirme arzusu stok artışı olarak ortaya çıktı. Ankete katılan işadamlarının neredeyse yarısı (yüzde 48) stok artışı verirken, yüzde 33'ü ise stokların azaldığına işaret etti.
Anket sonuçlarına göre, yeni yatırımlarda yurtiçi piyasaların ağırlığı teşkil ettiği, ülkedeki ekonomik ortama güven arttıkça dışarıda yatırım yapma eğilimini kısmen yavaşladığı belirlendi. İşadamlarının geçen sene planlamaya aldıkları yatırımlara, ayrıca yeni yatırımlar veya modernizasyon büyük oranda devam ediyor. Reel sektörde finansman konusunda ticari bankların payı giderek artmasına ve Eximbank desteklerinin de yeterli olmasa da hatırı sayılır bir destek oluşturmasına karşın işadamları arasında özsermayeye dayalı finansman eğilimi yüzde 55 gibi bir oranla hâlâ sürdüğü görülüyor. İşadamları, kredi maliyetlerinin halen çok yüksek olduğunu da vurguluyor.
Vergi oranları makul seviyelere çekilmeli
Sigorta prim yükleri düşürülmeli
İşsizliğe çare bulunmalı
Kayıt dışı önlenmeli
İç piyasa hareketlendirilmeli
Türkiye'nin içinde bulunduğu sürece ve geleceğe ilişkin gelişmelere yönelik ne tür tedbirler alındığına dair soruların yöneltildiği MÜSİAD'ın anketinde, artan rekabet ve yapısal değişimlere paralel olarak şirketlerin önemli bir kısmının yeniden yapılanmaya giderek (Yüzde 27), yeni ihracat pazarları bularak (Yüzde 19), daha yeni teknolojilere geçerek (Yüzde 15) ya da şirketine yeni ortak arayarak (Yüzde 12) cevap verdikleri ortaya çıktı. Bu arada KOBİ'lerde ciddi bir sorun olarak tespit edilen "ortaklık kültürü eksikliği" dolayısıyla birleşmelere ise pek başvurulmadığı dikkat çekti.
Kârlılıktaki değişime bakıldığında, 2004 yılına göre ekonomide yaşanan iç piyasadaki daralmaya, düşük kura ve artan rekabet ortamındaki düşen kar marjlarına rağmen, KOBİ'lerin yüzde 68'inin kârlılığın arttığını ve/veya azalmadığını ifade ediyor olması, işadamlarının yeni şartlar altında daha düşük bir kâr platformunda kalsa dahi faaliyetlerine devam ediyor olduklarını gösteriyor.
Dış ticaret performansına ilişkin veriler, işadamlarının iç piyasada yaşanan durgunluğu her ne pahasına olursa olsun dış pazarlar ile aşmaya çalıştığını ortaya koyuyor.
İşadamları Merkez Bankası'nın faizlerin düşmesi konusunda direnerek rant kesiminin lehine haksız bir kaynak dağılımına neden olduğunu, öte yandan Hazine'nin de alternatif borçlanma enstrü-manları geliştirme konusunda pasif kalarak, yüksek faize dolaylı katkıda bulunduğu düşünüyor.
2005 yılında kur istikrarının büyük ölçüde muhafaza edileceğini bekleyen işadamları cari açığın hükümetin tahmininin hayli üzerinde gerçekleşeceğini düşünüyor.
Enflasyona ilişkin veriler, işadamlarının hükümet hedefinin 2005 yılında da tutturulacağını doğrultusunda olduğunu ancak, başta petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle bazı işadamlarının enflasyonun hedefin üzerinde gerçekleşme beklentisi içine girdiklerini göz önüne çıkarıyor.
----------------- imza------------------
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.