Mimar Sinan’ın "ustalık eseri” Selimiye Camii

Sinan'ın 80'li yaşlarındayken inşa ettiği bu camii dünyanın da en önemli eserleri arasında yer almaktadır. Bir dönem Osmanlı'ya başkentlik yapmış önemli bir il olan Edirne'de bulunan Selimiye Camii padişah II. Selim tarafından yaptırılmıştır. Selimiye Camii Osmanlı mimarisinin de en önemli yapıtlarından biridir. Caminin kapısındaki kitabeye göre yapımına 1568 yılında başlanmıştır. Caminin açılışı 27 Kasım 1574 Cuma günü olarak planlanmıştır. Ancak II. Selim'in ölümünün ardından 14 Mart 1575'te ibadete açılmıştır.

1/14

Evliya Çelebi “Seyahatname” adlı eserinde padişahın rüyasında İslam peygamberi Muhammed'i gördüğünü ve onun kendisinden Kıbrıs'ın fethi anısına bir cami yaptırmasını istediğini yazmıştır

2/14

Bu konudaki daha gerçekçi yorumlarda ise o dönemde İstanbul'da yeni bir büyük camiye ihtiyaç duyulmadığı ifade edilmektedir.

3/14

Ayrıca Edirne'nin Rumeli'deki Osmanlı egemenliğinin merkezi konumunda olması ve Selim'in gençlik yıllarından beri şehre ayrı sevgi beslemesinin bu tercihte önemli bir rol oynadığı tahmin edilmektedir.

4/14

Bu caminin en büyük özelliği Edirne'nin her tarafından görülebiliyor olmasıdır… Selimiye camiinin yapımında daha önceki hiçbir camide ya da antik çağda mabedinde görülmemiş bir teknik kullanılmıştır.

5/14

Kubbe 8 sütuna dayanan bir kasnak üzerine oturtulmuştur. Sinan, bu şekilde örttüğü iç mekana verdiği genişlik ve ferahlıkla birlikte mekanın bir kerede kolayca anlaşılmasını sağlamıştır

6/14

4 minareli bir cami olan Selimiye’nin her minaresinde 3 farklı merdiven vardır ve merdivenlerden minareye çıkanlar birbirini göremezler

7/14

İlk bakışta 4 minarenin de aynı desende olduğu sanılabilir… Ancak minarelerin ikisi kabarma tarzında, diğer ikisi ise içe dönük oyuk kanallarla süslenmiştir.

8/14

Kubbe aynı zamanda camiinin dış görünüşünün ana hatlarını da belirler. Minarelerin kubbeye yakın olması, camiyi göğe doğru uzanıyormuş gibi gösterir.

9/14

Yapının içi İznik çinileriyle süslüdür Çinilerin bir kısmı 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında, Rus generali Mihail Skobelev tarafından sökülerek Moskova'ya götürülmüştür. Yapının, kuzeye, güneye ve avluya açılan 3 kapısı vardır.

10/14

İç avlu, revaklar ve kubbelerle süslüdür. Avlunun ortasında mermerden özenle işlenmiş bir şadırvan vardır.

11/14

Dış avluda ise sıbyan mektebi, darül kurra, darül hadis, medrese ve imaret bulunmaktadır. Sıbyan mektebi günümüzde çocuk kütüphanesi, medrese ise müze olarak kullanılmaktadır. Camiinin ana giriş kapısı ile müezzin mahvilinin sütunlarının üzerinde ve daha pek çok yerde lale motifleri göze çarpar.

12/14

Bunlardan en ilginç olanları şüphesiz ters lale figürüdür. Ters lalenin anlamı hakkında farklı rivayetler öne sürülmüştür.

13/14

Bunlardan en yaygın olanı ise camii arsasının daha önce bir lale bahçesi olduğu ve bahçe sahibinin arsayı vermekte inat ettiği için, onun inadına ithafen süslemelerde ters lale kullanıldığıdır.

14/14

Ters lalenin sırrı hakkında gerçek fakat üzücü bir olay da anlatılır. Caminin inşaatı döneminde Edirne’de bulunan büyük usta Mimar Sinan, bir dönem yanına 8 yaşlarındaki torununu da alır ancak torunu bir süre sonra hastalanır ve küçük yaşta hayatını kaybeder. Mimar Sinan’ın buna çok üzüldüğünü gören öğrencileri camiyi süsleyen lalelerden bazısını boynu bükük yapar…