Şimon Peres öldü!

İsrail'in 9. Cumhurbaşkanı Şimon Peres öldü. Felç geçirmesi nedeniyle iki hafta önce hastaneye kaldırılan 93 yaşındaki eski İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'in 28 Eylül gecesi hayatını kaybettiği bildirildi.

Peres'in öldüğü gün olan 28 Eylül'ün tarihte sembolik bir önemi de var. Bugün, İsrail yönetiminin işgali altındaki Batı Şeria’nın, Filistin yönetimine devredilmesine yönelik müzakerelerin başarıyla sonuçlandığı, Filistin’in Batı Şeria yönetimini yeniden alışının 22. yılı. 1994'te dönemin Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat ve İsrail Başbakanı İzak Rabin ile birlikte Oslo'da Filistin-İsrail barış görüşmelerine katılan ve o dönem Dışişleri Bakanı olan Peres, Nobel Barış ödülü aldı.

Peres'in barışçıl pozları, Filistin siyasi hareketinin ve dünya kamuoyunun baskısı ile ortaya çıksa da gerçeklikten uzaktı. Filistin işgalinde ve Gazze kuşatmalarında en kanlı olaylar Peres döneminde yaşandı. 1959'da İsrail Knesset Meclisi'ne giren Peres'in siyasi hayatı 66 yıl sürdü. 66 yıllık siyasi hayatının en hareketli dönemlerinde karşısında hep Filistin lideri Yasser Arafat vardı. Peres’i Filistin halkının çıkarları için geri adım atmaya zorlayan en önemli lider Yasser Arafat idi.

Peres’i ve İsrail’in Filistin halkına yönelik zulmünü son yıllarda dünya gündemine taşıyan olay ise 2009 Davos Dünya Ekonomik Forum’unda yaşandı. Recep Tayyip Erdoğan’ın “one minute” sözleriyle sembolleşen bu çıkış, Peres’in son yıllarda kamuoyu önünde yaşadığı en zor anlardandı.

Peres'in yönetimde olduğu dönemlerde binlerce Filistinli sivil katledildi, on binlercesi yaralandı. Erdoğan, Peres’in bu katliamlardaki sorumluluğuna karşı “Öldürmeyi iyi bilirsiniz” tepkisiyle 2009 Davos Ekonomi Forumu’nu terk etti.

Peres kariyerinin başlarında savaş ve işgal yanlısı bir tutum sergiledi. Fakat gerek Filistin halkının ve Filistin siyasi liderlerinin onurlu duruşu, gerekse dünya kamuoyunun Filistin yanlısı tutumları karşısında bu “şahin” tavrını değiştirmek durumunda kaldı. Kariyerinin son dönemlerinde barışçıl bir portre çizen Peres, son olarak Şubat ayında Güney Afrika’yı ziyaret ederek Nelson Mandela ile görüştü.

Afrikalı Müslüman Avukatlar Derneği (MLA) ise Peres’in katliamlardaki sorumluluğunu unutmadı ve yargılanması gerektiğini ifade etti. Protestocular ayrıca Peres'in Cezayir savaşında Fransa'nın yanında yer aldığını, 1970'lerde İsrail'in Batı Şeria'daki illegal yerleşim projesinin de mimarı olduğunu açıkladı ve bir grup Filistinli ile birlikte protesto gösterilerinde bulundu.