Hemoglobin ölçümünü 'kan almadan' ve hızlı bir şekilde nasıl yapabiliriz, onu düşündük. İlk önce tırnaklara baktık, oradan olmadı. Sonra göz kapağının içine yöneldik. Göz içi kırmızı, neden kırmızı? Çünkü oradan kan geçiyor ve deri yok, derideki maddeler yok. Hemen damarları, kanı görebiliyorsunuz. Onun fotoğrafını çekip ölçebilir miyiz diye düşündük ve proje böyle başladı.
12:26, 11/12/2022, PazarG: Güncelleme: 12:39, 11/12/2022, Pazar
Türk hekimden çığır açacak buluş: Kan testi tarihe karışacak
Amerika'da Brown Üniversitesi'nde hem acil tıp, hem de mühendislik profesörü Prof. Dr. Selim Suner, yapay zeka destekli bir uygulama geliştirdi. Kansızlık düzeyini öğrenmek için kan aldırmaya gerek kalmayacak bu uygulama dünyada ilk olacak. En çok da saniyelerin bile önem taşıdığı kanamalı acil hastaların teşhisinde hayat kurtaracak uygulama tüm dünyada kullanılabilecek.
Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birinde kansızlık olduğu tahmin ediliyor.
Halsizlik, yorgunluk ve ciltte solgunluk belirtileriyle kendini gösteren kansızlığın tespiti içinse hastaneye gidilmesi, damardan kan alınması ve yaklaşık 2 saat süren laboratuvar sürecinin beklenmesi gerekiyor.
Artık, Amerika'da yaşayan bir Türk doktor ve mühendisin geliştirdiği tele tıp uygulaması ile kansızlık ölçümü tam anlamıyla "göz açıp kapayıncaya kadar" yapılabilecek.
eMoglobin ile kansızlık düzeyi, cep telefonuyla göz içinden çekilen bir kare fotoğrafla anında ölçülebilecek. Uygulama, FDA onayı aldıktan sonra tüm dünyada aynı anda kullanılabilecek.
Türk Mühendis ve Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Selim Suner, geçtiğimiz hafta Türkiye Acil Tıp Derneği tarafından Antalya'da gerçekleştirilen uluslararası kongreye katıldı. Prof. Dr. Suner, ekibiyle geliştirdiği eMoglobin uygulamasının detaylarını ilk kez anlattı.
GÖZ AÇIP KAPAYINCAYA KADAR KANSIZLIK TESPİTİ
Prof. Dr. Suner, "Acil tıpta asistanlık yaparken mühendislik aşkımı tıpla nasıl birleştirebilirim diye düşünmeye başladım. Kansızlık projesi oradan başladı. Acillerde hastaların yüzde 80'inde mutlaka kan alınır ve tahlil yapılır. Kansızlığı gösteren hemoglobin ölçümü bu verilerden biridir.
Prof. Dr. Suner, "Acil tıpta asistanlık yaparken mühendislik aşkımı tıpla nasıl birleştirebilirim diye düşünmeye başladım. Kansızlık projesi oradan başladı. Acillerde hastaların yüzde 80'inde mutlaka kan alınır ve tahlil yapılır. Kansızlığı gösteren hemoglobin ölçümü bu verilerden biridir.
İlk önce telefon uygulaması değildi. Telefonlardaki fotoğraf makineleri artık o kadar güçlü ki, O yüzden cep telefonuna döndü proje. Onda da gayet iyi sonuçlar aldık ve bunu bir uygulama olarak geliştirdik. İsteyen cep telefonu ile gözün resmini çekiyor ve 2 saniye sonra hemoglobin konsantrasyonu belirleniyor" dedi.
Prof. Dr. Suner, özellikle beslenmeye bağlı kansızlığın teşhisi açısından hemoglobin düzeyinin ölçümünün çok önemli olduğuna dikkat çekerek sözlerini şöyle noktaladı: “Bazı ülkelerde kan almak, laboratuvar imkanları çok kısıtlı. Bu uygulamayla birçok kişinin kansızlık seviyesi çok hızlı bir şekilde ölçülebilecek ve annemi tanısı yapılanlarda hemen müdahale edilebilecek.
ACİL KANAMALI HASTALAR İÇİN HAYAT KURTARICI OLACAK
Örneğin ambulanslarda kaza (veya iç kanama riskli) vakalarda, hemen bakılabilecek. Yarım saat sonra bir kez daha kontrol edilebilecek ve yüksek kanama varsa vücutta, böylece saniyeler içinde belirlenebilecek. 2 saatte alınabilecek bir bilgi, 2 saniyede elimize geçmiş olacak.
Örneğin ambulanslarda kaza (veya iç kanama riskli) vakalarda, hemen bakılabilecek. Yarım saat sonra bir kez daha kontrol edilebilecek ve yüksek kanama varsa vücutta, böylece saniyeler içinde belirlenebilecek. 2 saatte alınabilecek bir bilgi, 2 saniyede elimize geçmiş olacak.
Bunu hastalarda kullanabilmek için Amerika'da FDA'den onay almamız gerekiyor. O onayı almak için de bazı verilerle birlikte başvuru yapmamız gerekiyor. Bu yıl içinde (2023) yapmayı düşünüyoruz; 200 hasta verisini daha aldıktan sonra FDA başvurusunu da yapacağız.
Onay çıktıktan telefon uygulama mağazalarından hemen yüklenebilecek ve dünyadaki herkes bunu kullanabilecek."
