16 milyar doları Halk Bankası koordine edecek

Petrol gelirlerinin kendilerine adil bir şekilde ulaştırılmadığından şikayet eden Kürt yönetiminin petrol gelirlerinin Türkiye'deki bir kamu bankasındaki hesaba aktarılmasını ve dağıtımın bu hesap üzerinden gerçekleşmesini istedikleri dile getirilirken, alınan bilgiye göre Halk Bankası'nın İran tecrübesine değinen tarafların Halk Bankası üzerinde uzlaştıkları belirtildi. Bu fikre sıcak bakan Ankara, Bağdat'ın da onayını bekleyecek.

2003'ten bu yana Irak Petrol gelirlerinin koordinasyonunu gerçekleştiren FED'e bağlı Irak Kalkınma Fonu yetkililerinin, 16 milyar dolarlık para trafiğinin yönetiminden yoksun kalacağı endişesi ile duruma itiraz ettikleri öğrenilirken Ankara'daki enerji mutabakatına ilke tepki Beyaz Saray'dan geldi.

Kürt yönetimi, 2003'den buyana Irak'ın petrol gelirlerinden elde ettiği gelirden kendilerine hak ettikleri ölçüde yararlandırılmadıkları iddiası ile Petrol gelirleri ile ilgili düzenlemenin yeniden yapılmasını istediği öğrenildi.

Kürt yönetiminin petrol gelirlerini genel bir gelir hesabına alınması ve bu hesabın aynı zamanda bölgesel yönetimin kontrolünde olan alt hesap ile güvenilir bir uluslararası bankada tutulması istediği bildirdi.

Ankara'nın Erbil'in önerisine sıcak baktığı belirtilirken, Irak'ın tüm petrol ve türevlerinin ihracından sağlanan gelirin Güvenlik Konseyi'nin 1483 sayılı kararı doğrultusunda FED bünyesinde kurulan Irak Kalkınma Fonu (Development FundforIraq) hesabına aktarılmıştı.

Bu fonda toplanan gelirin %5'i 1991 yılında Kuveyt'in işgali nedeniyle doğal kaynaklara, çevreye, üçüncü ülke vatandaşlarına, kuruluşlarına, yabancı hükümetlere verilen zarar ve ziyanın, oluşan kayıpların tazmini için kullanılmakta.

Ancak Kürt yönetimi ve Federal Hükümetin mutabık kalması halinde benzer denetim sistemi ve tazmin işlemleri Türkiye üzerinden uygulanarak sürdürülecek. Kürt yönetiminin dün yapılan görüşmelerde, Kerkük- Yumurtalık boru hattına akıtılacak petrol gelirleri, Türkiye'den bir kamu bankasına aktarılmasını istendikleri, buradan da taraflara %17-%83 oranında transfer edilmesi isterken, görüşmede kamu bankası olarak Halk Bankasının ön plana çıktığı dile getiriliyor. Diğer taraftan Halk Bankası'nın İran tecrübesine değinen tarafların Halk Bankası üzerinde uzlaştıkları belirtildi. Bu fikre sıcak bakan Ankara Bağdat'ın da onayını bekleyecek.

Dün bazı medya kurumlarında Bağdat ve ABD'nin gelirlerin dağılımı konusunda rahatsız olacağı yönündeki bilgilerin doğrulamayan Kürt yetkililer, 2003'den buyana Irak petrol gelirlerinin yöneten FED'in Irak Kalkınma Fonu'nun istediği yüzde 5'lik savaş tazminatının elde edilecek petrol gelirlerinden kesileceğini ve Türk kamu bankası tarafından aktarılmasını istediklerini ifade ettiler.

Türkiye ile Irak arasında benzer bir uygulama 2000'li yılların başında hayata geçmiştir. Bu yolla bir yandan Irak'ın hizmet alımı sağlanmış ve diğer yandan da iki ülke arasında ticaret hacminin gelişimine katkıda bulunulmuştur.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jen Psaki, Irak federal hükümetinin onayı olmadan Irak'ın herhangi bir kesiminden petrol ihracatını desteklemediklerini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jen Psaki'ye, günlük basın brifinginde, Kürdistan Bölge Hükümeti Başbakanı Nêçîrvan Barzanî'nin dün Türkiye'deki temasları da soruldu. Bir gazetecinin, 'Barzanî'nin bir boru hattı üzerinden Kürdistan Bölgesi'nden Türkiye'ye yeni yıldan önce petrol pompalanmaya başlayacağı yönündeki' açıklamasını hatırlatması üzerine Psaki, bu konuya yaklaşımlarında bir değişiklik bulunmadığını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Psaki, 'Bu konudaki pozisyonumuz değişmedi. Irak federal hükümetinin onayı olmadan Irak'ın herhangi bir kesiminden petrol ihracını desteklemiyoruz. Irak federal hükümeti ve Kürdistan Bölge yönetimini anayasal bir çözüme varmaya çağırmayı sürdürüyoruz' yanıtını verdi.