2000 ülkeyi vurdu gitti

Ekonomide 2000 yılına damgasını vuran gelişmelere bakıldığında, IMF ile yapılan stand-by düzenlemesi kapsamında, 3 yıllık ekonomik programın yürürlüğe girişi ilk sırayı aldı. Ayrıca IMF Türkiye Masası Şefi Carlo Cottarelli'nin memur ve kamu işçilerine yüksek zam verilmemesine ilişkin hükümete yaptığı uyarı ekonomi ve siyaset çevrelerinde eleştirilere neden oldu. IMF'ye karşı sesler yükselmeye başladı. Başbakan tepkileri bizzat açıklama yaparak IMF'nin Türkiye'nin içişlerine karışmaması iltimatomu vermekte buldu. Bunun üzerine Cottarelli'ye açıklama yasağı geldi. Bu arada faizler ve enflasyonun düştüğü ortamda, Kasım ayının ikinci yarısında mali piyasalarda yaşanan dalgalanmayla faizler tekrar yükseldi, Türkiye'den 7 milyar dolarlık döviz çıkışı oldu. IMF Türkiye için toplandı ve ek desteği görüştü. IMF Türkiye'ye 'ek rezerv imkanı' tanıyacaklarını açıkladı. Bu gelişmeler sonrası Aralık başında IMF'den sağlanan 10.4 milyar dolarlık ek destek ile piyasalardaki kriz geçici olarak dindirildi. Derlemelere göre, Kasım ayının ortasından itibaren bazı bankacı ve işadamlarının tutuklanması, piyasalarda yaşanan tedirginlik ve dedikodular, özellikle ay sonuna doğru tam anlamıyla piyasaları sarstı. Gecelik faizlerin yüzde 2 binleri geçtiği, borsanın ise 7 bin 300'lü seviyelere kadar gevşediği piyasalar, IMF tarafından ek kredi verileceğinin açıklanması ile durulabildi.

1 Ocak- Erdemir'deki Hazine hisseleri ile DİTAŞ'ın sermayesindeki BOTAŞ'a ait hisseler özelleştirme kapsamına alındı.

5 Ocak- Dünya Bankası'ndan Türkiye'ye 3 milyar dolarlık kredi sözü daha geldi.

7 Ocak- Et Balık Burdur Kombinası, 875 bin dolar bedelle Burdur Ortak Girişim Grubu'na satıldı.

11 Ocak- Türkiye tarihinde ilk kez 30 yıl vadeli 1.5 milyar dolarlık tahvil ihraç etti.

13 Ocak- IMF Ankara'da büro açmak istediğini bildirdi.

14 Ocak- TÜSİAD, Bayındır Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kamuran Çörtük'ün üyeliğine son verdi.

17 Ocak- Borsa 20 bin puanı gördü, işlem hacmi 2.2 milyar doları buldu.

19- Ocak- POAŞ ihalesine katılacak firmalar açıklandı.

21 Ocak- Uluslararası tahkimin geriye dönük işlemesini sağlayan tasarı yasalaştı.

28 Ocak- Elektrikte programlı kesinti başladı.

31 Ocak- Programlı elektrik kesintileri sona erdirildi.

1 Şubat- İhracata destek kararları açıklandı. JCR Türkiye'nin kredi notunu yükseltti. Karaparanın önlenmesine dair kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte değişiklik yapıldı.

3 Şubat- Mavi Akım doğalgaz hattının Rusya bölümü inşaatı resmen başlatıldı.

5 Şubat- Bolu ve Düzce de depremden zarar görenlerle tabii afetlerden zarar görenler, yapılan yardımlar kapsamına alındı.

10 Şubat- Beş bankanın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilmesine ilişkin kararnamenin yayımında sehven yapılan yanlışlık giderildi.

15 Şubat- TEAŞ, AKTAŞ'a karşı 1990-1997 yılları arasındaki mahsuplaşmasına ilişkin daha önce açtığı 15.6 trilyon liralık davayı yeniledi.

18 Şubat- Kira artışlarını 2000 yılı için yüzde 25, 2001 yılı için ise yüzde 10 ile sınırlayan kanun yayımlandı.

1 Mart- 3.GSM lisansının satışı için ihaleye çıkıldı. Bakanlar Kurulu nükleer santral kurulmasının kararlaştırıldığını açıkladı.

3 Mart- POAŞ ihalesinde en yüksek teklif 1 milyar 260 milyon dolar ile İşbank-Doğan grubundan geldi.

6 Mart- Türk Silahlı Kuvvetlerine alınacak helikopter ihalesinde Boeing ve Eurocopter elendi.

13 Mart- 5 bin liralık madeni paraların, 2001 yılı Şubat ayında tedavülden kaldırılacağı açıklandı.

25 Mart- 10 Mart tarihinde ilana çıkılan Tüpraş halka arzında 2.6 milyar dolarlık ön talep geldi.

27 Mart- Merkez Bankası, 2001 yılının ilk 3 ayındaki kur sepeti hedeflerini açıkladı.

31 Mart- DİE, Türkiye'nin 1999 yılında yüzde 6.4 oranında küçüldüğünü açıkladı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanlığına Zekeriya Temizel getirildi.

3 Nisan- Üçüncü GSM lisansı için 5 konsorsiyum talip oldu. TEAŞ üçe bölündü. Cumhurbaşkanının görev süresinin uzatılmasına yönelik olan 5+5'in Meclis'ten geçmemesi faizlerde artış yaşanmasına neden oldu.

10 Nisan- Ziraat Bankası Pereja'daki hisselerini satışa çıkardı. Toplam 1.1 milyar dolarlık Tüpraş halka arzı tamamlandı. FİTCH-IBCA Türkiye'nin kredi notunda muhtemel bir yükselme için pozitif izlemeye aldı.

12 Nisan- GSM 1800 ihalesinde en yüksek teklif, 2 milyar 525 milyon dolarla İş Bankası-Telecom Italia'dan geldi.

17 Nisan- Dördüncü GSM için yapılan 2. ihalede de alıcı çıkmadı ve iptal edildi.

21 Nisan- Vakıfbank'ın B grubu hisselerinin yüzde 20'sinin satılması kararlaştırıldı. POAŞ'ın satışı onaylandı.

25 Nisan- Gazi Erçel, liradan sıfır atılabileceğini açıkladı. SP Türkiye'nin uzun vadeli kredi notunu yükseltti. Renault, Samsung Motors'un yüzde 70.1'ini aldı.

27 Nisan- Fitch-IBCA Türkiye'nin kredi notunu yükseltti.

5 Mayıs- Ahmet Necdet Sezer Cumhurbaşkanı seçildi.

11 Mayıs- Kurumlar vergisinde Türkiye ve İstanbul rekortmeni Akbank, Ankara rekortmeni ise Merkez Bankası oldu.

13 Mayıs- Nükleer santral için alınacak tekliflerin süresi 24 Temmuz tarihine kadar uzatıldı.

17 Mayıs- Depremzedelerin kullanacağı kalıcı konutlardan 15 bin 490'ı için ihale açıldı. Bazı fonlar tasfiye edildi.

25 Mayıs- Dünya Bankası Başkanı Wolfensohn Türkiye'ye geldi.

27 Mayıs- Dünya Bankası tarafından sağlanacak 759.6 milyon dolarlık ekonomik reform kredisine ilişkin anlaşma imzalandı. Dış Ticaret Müsteşarı Tüzmen ve beraberindeki 120 kişilik heyet Tahran'a gitti.

29 Mayıs- Paraşüt operasyonu başlatıldı, ilk etapta 29 kişi gözaltına alındı.

1 Haziran- İşsizlik sigortası uygulaması başladı, ilk ödeme 1 Mart 2002'de yapılacak. Yüksel Yalova, Vakıfbank'ın yüzde 20'sinin özelleştirilmesi için hazırlanan yasa tasarısını tanıttı.

2 Haziran- SEKA soruşturma komisyonu Mesut Yılmaz'ı yüce divana sevk kararı aldı. Mevduatta devlet güvencesine sınırlama getiren kararname yürülüğe girdi. Meclis gizli oturum yaparak Mavi Akım'ı tartıştı.

16 Haziran- Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu Anadolu Yakası elektrik dağıtım için Aktaş ile Enerji Bakanlığı arasında 1997 yılında imzalanan imtiyaz sözleşmesinde yürütmeyi durdurma kararı verdi.

28 Haziran- Hükümete kamu çalışanları ile ilgili düzenleme yapması için KHK çıkarma yetkisi veren yasa tasarısı TBMM'de kabul edildi.

29 Haziran- SPK müfettişlerinin ÇEAŞ'a girerek defterlere el koyduğu bildirildi.

3 Temmuz- Devlet Bakanı Recep Önal, bazı bankalara ilişkin bir operasyon söylentilerini spekülasyon olarak niteledi.

10 Temmuz- Otogazda KDV artışı yürürlüğe girdi.

11 Temmuz- Turkcell hisse senetleri New York ve İMKB'de işlem görmeye başladı.

12 Temmuz- İkinci altı aya ilişkin memur zammı yüzde 10 olarak açıklandı.

22 Temmuz- Taahhütlerini zamanında kapatmayan ihracatçılara yeni bir af getirildi.

24 Temmuz- KKTC'de bankazedeler Meclis'i basarak, paralarının ödenmesini talep etti.

25 Temmuz- Hazine faizi yüzde 28.27 ile son 14 yılın en düşük düzeyine geriledi. Ecevit, nükleer enerjinin Türkiye için şimdilik gereksiz ve ekonomik açıdan sakıncalı olduğunu açıkladı.

26 Temmuz- Vakıfbank Kanunu'nunda değişiklik yapan KHK yürülüğe girdi.

3 Ağustos- Sabancı topluluğunda Otomotiv Grup Başkanlığı Hazım Kantarcı'ya bağlandı.

10 Ağustos- Cumhurbaşkanı Sezer memurlarla ilgili kararnameyi hükümete geri gönderdi.

12 Ağustos- Enerji Bakanlığı Aktaş Elektrik'e ikinci kez el koydu.

15 Ağustos- Telekomünikasyon Kurumu faaliyete geçti.

16 Ağustos- Çankaya ile hükümet arasında memur kararnamesi krizi yaşandı.

21 Ağustos- Cumhurbaşkanı, memurların atılmasını kolaylaştıran memur kararnamesini ikinci kez hükümete iade etti.

22 Ağustos- Mitsubishi, maliyeti artırmamak için 20 yıldır otomobillerde ortaya çıkan üretim hatalarını gizledi ve dünyadan özür diledi.

25 Ağustos- Bir süredir krizde olan İstanbul Havayolları uçuşlarını durdurdu.

31 Ağustos- DİE, yılın ilk yarısında ekonominin yüzde 4.3 büyüdüğünü açıkladı. BDDK faaliyete geçti.

1 Eylül- Türkiye'nin cari açığı, ilk 6 ayda 5.5 milyar dolara çıktı.

4 Eylül- Türk Telekom'un yüzde 20'lik blok satışına ilişkin ihaleye talipli çıkmadı.

9 Eylül- Vakıfbank, halka açılmak için SPK'ya başvurdu.

11 Eylül- Cottarelli'nin "İnce ayar gerektiği"yönündeki sözlerine Ecevit sert tepki gösterdi.

13 Eylül- Ecevit, Türk Telekom'da satılacak bölümün yüzde 34'e kadar çıkabileceğini açıkladı.

16 Eylül- Bakanlar Kurulu kararı ile otogazdaki fiyatlandırma politikası yeniden düzenlendi.

17 Eylül- 1998 yılında satın alma gücü paritesi ile dünyanın 17. Büyük ekonomisi olan Türkiye, 1999 yılında yaşadığı küçülme sonucu bir sıra gerileyerek 18. Sıraya indi.

26 Eylül- Cumhurbaşkanı, kamu bankalarının özelleştirilmesine ilişkin KHK'yı Başbakanlığa iade etti.

27 Eylül- Zorunlu deprem sigortası uygulaması başladı.

28 Eylül- Egebank'ın sahibi Murat Demirel gözaltına alındı.

29 Eylül- IMF, Türkiye'ye vereceği kredinin 3. Dilimini Aralık ayına erteledi.

2 Ekim- Egebank'ın sahibi Murat Demirel cezaevine kondu.

4 Ekim- Başbakan Bülent Ecevit, enerji tasarrufuna yönelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarında mesai saatlerinin yeniden belirleneceğini açıkladı.

13 Ekim- Egebank'la ilgili olarak bir gazetecinin 1 milyon dolar aldığı iddiaları gündeme kendine yer buldu.

16 Ekim- Bakanlar Kurulu, 2001 yılının ilk yarısında uygulanacak memur zammını yüzde 10 olarak açıkladı.

17 Ekim- Anayasa Mahkemesi, Vakıfbank'ın özelleştirilmesine olanak sağlayan KHK'yı, dayanak teşkil eden Yetki Yasası iptal edildiği için dayanağı kalmadığı gerekçesiyle iptal etti.

19 Ekim- Hükümet deprem sonrası çıkarılan özel iletişim, ve özel işlem vergileri ile eğitime katkı payının 2002 yılı sonuna kadar devamını kararlaştırdı.

20 Ekim- Turgay Ciner'in Sabah gazetesini satın aldığı açıklandı.

27 Ekim- Bankacılık Üst Kurulu, Etibank ve Bank Kapital'e el koydu.

28 Ekim- TMSF, Hazine'den Fonda yer alan 8 banka için 6.1 milyar dolar borç istedi.

29 Ekim- Devlet Bakan Toskay Bağdat'a gitti.

5 Kasım- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, banka kuruluşunda, mevcut bankaların hisselerinin devralınması veya fon bünyesindeki bankaları satın almak üzere başvuracaklarda aranacak nitelikleri açıkladı.

9 Kasım- Kaçak et vurgunu ile ilgili olarak Bufalo operasyonu başlatıldı. SPK Başkanlığına Doğan Cansızlar getirildi.

16 Kasım- Hükümet, el konan bankaların iştiraklerinin faaliyetlerini yürütmesi ve istihdam açısından sorun doğmaması için 6 bakandan oluşan bir komisyon kurdu. Fondaki 8 bankanın satışına ilişkin takvim açıklandı.

20 Kasım- Mali piyasalardaki krizin ilk kıvılcımı Borsa'da görüldü. Borsa endeksi yüzde 7.1 oranında gerildi. Bono faizleri yüzde 43 ile yılın en yüksek seviyesine çıktı.

22 Kasım- Gecelik faizler yüzde 250'lere fırladı. 1998 yılında kaldırılan hayat standardı uygulaması yeniden getirildi.

23 Kasım- Ek vergi tasarısı Meclis'te kabul edildi.

25 Kasım- Tüketici kredilerinde KKDF oranı, yüzde 8'den yüzde 10'a çıkarıldı.

28 Kasım- Borsa yüzde 9 daha düşerek, 9.646 seviyesine geldi. Gecelik faizler yüzde 240'a fırladı. BDDK Başkanı Temizel ve Merkez Bankası Başkanı Erçel, 19 piyasa yapıcı bankann temsilcileri ile İstanbul'da toplandı. IMF ile acil yardım paketi için görüşmeler başladı. Sistemden çıkan para 6 milyar dolara yaklaştı.

30 Kasım- Merkez Bankasının döviz karşılığı piyasaya para vereceği açıklaması, piyasalarda gecelik faizleri yüzde 400' tırmandırırken, Borsa yüzde 8 daha geriledi. IMF, Türkiye'ye yardım için acilen toplandı. Bakanlar Kurulu, Telekom'un yüzde 33.5'luk bölümünün özelleştirilmesi ve yönetim yetkisinin verilmesi ile, motorlu taşıtlar vergisi ve taşıt alım vergisinin yılbaşından itibaren yüzde 60 yükseltilmesini kararlaştırdı.

1 Aralık- Merkez Bankası'nın açıklaması ile dövize hücum durdu ancak gecelik faizler yüzde 1.700'lere çıktı.

3 Aralık- IMF heyeti, Ankara'da yetkililer ile görüşmelere başladı.

4 Aralık- AB, Kıbrıs ve Ege'yi tam üyelik görüşmeleri için ön şart olmaktan çıkardı. Borsa 7.329 seviyesine kadar indi.

5 Aralık- IMF ile anlaşıldığı yönündeki haberler borsa'yı yüzde 20 yükseltti. Gecelik faiz oranları yüzde 1.500'lerden 180'lere indi.

6 Aralık- Başbakan Ecevit'in IMF'den 10.4 milyar dolar geleceği yönündeki açıklamaları ile piyasalar rahat bir nefes aldı. Demirbank ve Park Yatırım Bankasına el konuldu.

11 Aralık- Tofaş ve Renault üretime ara vereceğini açıkladı.

15 Aralık- Tüsiad Yüksek İstişare Konseyi toplantısında, işadamları hükümete yönelik eleştirilerde bulundu.. TMSF'deki bankalardan 8'inin satışı için, talipli olanların BDDK'ya başvuruları sona erdi.

18 Aralık- Asgari ücret 1 Ocak 2001'den geçerli, brüt 139 milyon 950 bin lira olarak belirlendi.