2001 zor geçecek

Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın talimatları doğrultusunda 2000 yılını kemer sıkarak geçiren Türkiye, yeni bir kemer sıkma yılına giriyor. 2001 yılı IMF ile imzalanan üç yıllık stand-by anlaşmasının en zor dönemini oluşturuyor. Hatta, hükümetin son olarak IMF'ye verdiği 62 maddelik ek niyet mektubuna göre, 2001 yılının 2000 yılını bile aratması bekleniyor.

2001 yılı üç yıllık istikrar programının en kritik yılını oluşturuyor. Bu yıl yapılacak küçük bir hatanın, programın iflasına yolaçabileceği belirtiliyor. Programın başarısı için ise, 2001 yılına ilişkin takvimin aynen uygulanması gerekiyor. Siyasi geleceğini istikrar programına bağlayan hükümetin ise hedeflerini tutturmak için 2001 yılında kemerleri daha çok sıkması bekleniyor.

IMF'ye ve Dünya Bankası'na sunulan niyet mektupları ile, 2001 yılı adeta ipotekli hale geldi. Maliye Bakanlığı'nın, Tarım Bakanlığı'nın, Hazine'nin, Merkez Bankası'nın yıl içinde yapacağı çalışmaların hepsi, IMF'ye sunulan mektuplarda takvime bağlanmış bulunuyor.

Takvime göre, 2001 yılında ekonomi düşük hızda büyüyecek. Hatta, ilk çeyrekte büyüme hızının yüzde 0'larda seyretmesi bekleniyor. Mükellefler kazanmadıkları halde daha çok vergi ödeyecekler. Memur zammı oranı enflasyon hedefi ile sınırlandırılacak. Tarımdaki sübvansiyonlar da kaldırılacak.

Memur-İşçi: İşçi ve memur kesimi, 2001 yılında da kemer sıkmaya devam edecek. Memurlar, yılın ilk yarısında yüzde 10 zam alacak. İkinci yarıda verilecek zam da enflasyon hedefi ile sınırlı olacak. Ayrıca, enflasyon farkı ödemesinin de gelecek yıl kaldırılması planlanıyor. Toplu sözleşmelerde işçilerin ücret artışları enflasyon hedefini aşmayacak. Hükümet, özel sektördeki işçilerin ücret artışlarını bile denetleyecek.

İhracatçı-Sanayici: İhracatçı ve sanayicileri de zor bir yıl bekliyor. TÜSİAD ve TOBB, yılın ilk çeyreğindeki büyüme hızının yüzde 0'lar düzeyinde olmasını bekliyor. Ayrıca hükümet, cari işlemler açığını kapatmak için 2001 yılında iç talebi vergilerle daha çok kısmayı planlıyor. Bu durumda, gelecek yıl bir çok üretici-sanayici firmanın kapanacağı tahmin ediliyor.

Esnaf-Tücar: Hükümet, bütçe açıklarını vergi gelirlerini arttırarak kapatmayı planlıyor. Bu kapsamda, kümesteki kazlar olarak nitelendirilen esnaf ve tüccar, 2001 yılında daha çok vergi ödeyecek. Hayat standardı esasıyla, esnaf ve tüccar kazanmasalar bile vergi ödeme yükümlülüğü altındalar.

Çiftçi: 2001 yılında istikrar programından en çok etkileneceklerin başında tarım kesimi geliyor. Hükümet, 2000 yılında ağırdan alınan tarım reformunu tamamlamak için IMF'ye söz verdi. Bu çerçevede, gelecek yıl birçok üründeki sübvansiyon kaldırılacak. Ekim alanları azaltılacak. Şeker fabrikaları gibi tarım KİT'leri özelleştirilecek. Taban fiyatları, ancak enflasyon hedefi doğrultusunda arttırılacak.