80 kişi Türkiye'nin kara listesinde

Arap Birliği'nin Suriye'ye yönelik yaptırım kararlarına destek veren Türkiye, yaptırımları uygularken temel kriteri, 'Suriye halkına zarar verilmemesi' olacak. Türkiye'nin ilk aşamada Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad ve ailesi ile birlikte yönetimdeki 80 isme ait mal varlıklarını dondurması bekleniyor. Pazar günü Kahire'de yapılan Arap Birliği Dışişleri Bakanları toplantısında, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın geleceğini yakından ilgilendiren önemli yaptırım kararları çıkmıştı. Türkiye'yi temsilen Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun katıldığı toplantıda 22 üye ülkeden 19'u yaptırım lehinde oy kullanmıştı.

Aynı gece Ankara'ya dönen Davutoğlu, Dışişleri Konutu'nda yedi bakanla birlikte Arap Birliği'nin yaptırım kararlarını değerlendirdi.

Yaklaşık üç buçuk saat süren toplantıya Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Adalet Bakanı Sadullah Ergin, İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin, Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım'ın yanısıra MİT Müsteşarı Hakan Fidan ile Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarı Murat Özçelik de katıldı.

Dışişleri Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili toplantıda Arap Birliği yaptırımlarının ele alındığını, yaptırımlardan hangilerine öncelik verileceğinin ve bu yaptırımların zamanlamasının görüşüldüğünü bildirdi.

Yetkili, Arap Birliği'nin kararlaştırdığı yaptırımların Türkiye'de zamanlama farkıyla uygulanacağına dikkat çekerken, kriterin “Suriye halkına zarar verilmemesi” olduğunu söyledi. Bu nedenle Suriye'ye Fırat nehri üzerinden verilen su miktarında herhangi bir azalma olmayacak. Yetkili, “Hedef halk değil, belirlenen nokta isimler olacak” ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin öncelik vereceği yaptırımların başında Esad ailesi ve Suriye yönetiminde yer alan üst düzey yöneticilere seyahat yasağı getirilmesi ve mal varlıklarının dondurulması geliyor. Arap Birliği'nin yanı sıra ABD ve AB de yönetimde yer alan yaklaşık 80 üst düzey yöneticiyi kara listeye almış ve mal varlıklarını dondurmuştu. Kara listeye alınanlar arasında Esad'ın yanı sıra Devlet Başkan Yardımcısı, Başbakan, Dışişleri, İçişleri ve Savunma Bakanları da bulunuyor. Diplomatik kaynaklar Arap Birliği'nin yaptırım kararlarının, Suriye halkına destek mesajı içerdiğine ve süreci “Türk-Arap sorunu” olarak yansıtan Suriye rejimine de cevap niteliği taşıdığına dikkat çekiyor.

Türkiye, Esad yönetimi yanında yer aldığı belirlenen ve Türkiye ile ticaret yapan sermaye gruplarına da yaptırım uygulayacak. Bu kapsamda Suriye'den Türkiye'ye para transferleri takibe alınırken, mal varlıklarının dondurulması gibi kararlar konusunda Bakanlar Kurulu'nun karar verecek. Bakanlar Kurulu'nun BM Güvenlik Konseyi gibi karar alabildiği, 2001 yılından bugüne kadar Bakanlar Kurulu'nun 13 karar aldığı öğrenildi. Söz konusu yaptırım kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanıp, yayımlanmaması Kurul'un yetkisinde. Bakanlar Kurulu'nda Türkiye ile iş yapan Esad yönetimine yakın sermaye çevrelerinin ithalat akreditasyonlarının durdurulması yönünde karar alabileceği belirtiliyor. Yine Merkez Bankası'nın Suriye ile ilişkileri dondurmasının da ilk anda alınacak kararlar arasında olabileceği ifade ediliyor. Arap Birliği'nin aldığı 'ikili ticaretin durdurulması' kararını ilk aşamada uygulanması ise beklenmiyor. Türkiye İhracat Birliği'nin verilerine göre Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı Eylül ayında 144 milyon dolar iken Ekim'de 138 milyon dolara düştü. Yaptırım çerçevesinde Rakka'daki çimento fabrikası ve Asi nehri üzerindeki 280 milyon avroluk yatırımın durması gündemde. ORSAM Ortadoğu Uzmanı Veysel Ayhan'ın analizine göre Suriye güzergahının kapanması başta Gaziantep olmak üzere sınır bölgesindeki şirketleri olumsuz etkileyecek.

Arap Birliği'nin Suriye ile ilgili yaptırım kararlarından sonra İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) da Suriye'deki gelişmeleri değerlendirmek üzere toplanıyor. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İİT İcra Komitesi'nin Suriye'deki gelişmeleri ele almak üzere, Dışişleri Bakanları düzeyinde 30 Kasım'da Cidde'de açık katılımlı bir formatta toplanacağı bildirildi. Toplantıda Türkiye'yi Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu başkanlığında bir heyet temsil edecek.