ABD'den tatbikat fiyaskosu

Türkiye'nin evsahipliğinde, ABD ve Portekiz gemilerinin katılımıyla düzenlenen Kitle İmha Silahlarının Yayılmasına Karşı Güvenlik İnisiyatifi (Proliferation Security Initiative - PSI) kapsamında düzenlenen 'Anadolu Güneşi 2006' tatbikatının fiyasko olduğu belirtildi. ABD'nin İran, Suriye, Kuzey Kore ve Küba'ya karşı güç birliği oluşturmak için 3 yılda düzenlediği 20 PSI tatbikatında istenen sonuç alınamadı. ABD'nin tatbikatlara katılımı arttırmak için yoğun bir lobi çalışması yapmasına rağmen, sadece Portekiz ve Türkiye katılıyor. Körfez ülkelerinin en fazla gözlemci statüsünde katılabileceği belirtilen Anadolu Güneşi'ne ev sahipliği yapan Türkiye'nin de tatbikatın 2005 yılında planlanması nedeniyle 'gönülsüz' katıldığı belirtildi. PSI tatbikatlarına ABD-İran arasındaki nükleer santral krizi nedeniyle bir çok ülkenin katılmak istemediği kaydedildi. Öte yandan New York Times (NYT) gazetesi, Bush Yönetimi yetkililerine dayanarak verdiği haberinde tatbikatın 'Füze ve nükleer teknolojinin İran ve başka ülkelere ulaşmasını durdurma kararlılığını göstermeyi amaçladığı'nı öne sürdü. NYT; "Girişim aynı zamanda İran, Kuzey Kore, Suriye, Küba ve başka ülkelere yönelik finansman ve kuşkulu ticari işlemleri sınırlama çabalarını da içeriyor" bilgisini verdi.

NYT, son üç yılda 20 kadar tatbikatın yapıldığını belirterek "Yönetim yetkilileri, ABD Körfez, Arap Denizi ve Hint Okuyanusu'na yakın ülkeleri katılmaya iknaya çalışıyor ancak şimdiye kadar sınırlı bir başarıyı elde etti" dedi.

Bir ay önce silahsızlanmadan sorumlu ABD Dışişleri Müsteşarı Robert G. Joseph'in Körfez bölgesine seyahat ederek bölge ülkelerinin tatbikata katılmalarını sağlamaya çalıştığını belirten gazete, ancak bu ülkelerin İran'a yönelik bir "askeri" provokasyon içerisinde görünmek istemediklerini belirtti. NYT, şimdiye kadar 70 ülkenin tatbikatlara katkıda bulunduğunu veya gözlemci gönderdiğini kaydetti. Üst düzey bir Beyaz Saray tetkilisi de Suudi Arabistan'ın tatbikata gözlemci olarak katılabileceğini söyledi.

NEW YORK

Kimseye karşı değil

Dışişleri Bakanlığı, tatbikatın, hiçbir ülkeyi hedef almayan, ateşli silah kullanımını içermeyen, kitle imha silahları, fırlatma vasıtaları ve ilgili malzemenin yayılmasını önleme konusunda ilgili makamlar arasında koordinasyonu güçlendirmeyi ve üçüncü ülkelerle bu alanda işbirliğini pekiştirmeyi amaçladığını açıkladı. Açıklamaya göre, düzenlenmesine 2005'te karar verilen tatbikata ABD, Türkiye ve Portekiz katılımcı, 31 ülke de gözlemci olarak iştirak edecek.