Acıyla yıkılmayalım akıl yoluyla yıkalım

Van'da meydana gelen 7.2'lik depremin ardından yüksek sesle dile getirilmeye başlanan 'kentsel dönüşüm, tüm kesimlerin desteğini alıyor. Yine Başbakan Erdoğan'ın yeni düzenlemeyle kaçak ve çürük binaların yıkılacağını söylemesi üzerine bunun nasıl yapılabileceği de tartışılmaya başlandı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Van'da yaşanan depremin ardından Türkiye'nin kentsel dönüşümü birinci gündem maddesi olarak ele alması gerektiğini belirterek, '14 milyonluk İstanbul'da, aynı acıları yaşamamak için radikal kararlar almak zorundayız' dedi.

Topbaş, Miniatürk 2012 Spor Başkenti koordinasyon toplantısının ardından basın mensuplarının sorularını cevapladı. Gazetecilerin Başbakan Erdoğan'ın kaçak yapılarla mücadele ile ilgili sözlerini hatırlatması üzerine Başkan Topbaş, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın kaçak yapıların gerekirse seçim kaybetmek pahasına yıkılacağı yönündeki açıklamaları bir siyasinin, milletini halkını seven bir insanın söyleyebileceği bir söz olarak nitelendirdi. Radikal adımlar atıp İstanbul'daki çürük ve kaçak yapıları kamulaştıracaklarını, sağduyulu vatandaşların kamulaştırma bedeline razı olacağını söyleyen Topbaş, "Devlet kimseyi mağdur etmez" diye konuştu.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) işbirliği ile hazırladığı 'İstanbul'un deprem risk analizi' ürkütücü gerçeği ortaya çıkarmıştı. Geçtiğimiz mayısta açıklanan analiz raporuna göre İstanbul'da deprem riski taşıyan 1 milyon 200 bin bina bulunuyor. Risk analizinin hazırlanması aşamasında Fatih, Zeytinburnu, Küçükçekmece, Bahçelievler, Güngören ve Bayrampaşa'da ilçelerinde 146 bin 987 binayı kontrolden geçirdi. Bu binalardan 42 bin 500'ünün deprem riski taşıdığı ortaya çıktı. İnanlar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Serdar İnan, 450 milyar dolarlık bir bütçeyle Türkiye genelinde bir kentsel dönüşüm gerçekleştirilebileceğini belirterek bu maliyetin İstanbul özelinde yaklaşık 90 milyar dolar olacağını söyledi.

İstanbul göz önüne alındığında acilen müdahale edilmesi gereken bina oranının yüzde 10 olduğunu ifade eden İnan, "Bu dilim, 500 bin civarında binaya tekabül ediyor. Bu da, yeniden yapılanma açısından maliyetin yaklaşık 15 milyar dolar gibi bir rakam tutacağı anlamına geliyor" dedi. Eski binaların yıkılıp yeniden yapılmasının maliyeti yükselteceğine dikkat çeken İnan, "Bu noktada Erdoğan'ın İstanbul'a yeni iki şehir projesinin ne kadar doğru olduğu da anlaşılıyor. Yeni bir şehir kurmak, yıkıp pamkatan daha kolay" şeklinde konuştu.

Marmara Belediyeler Birliği ve Bursa Büyükşehir Belediyeler Birliği Başkanı Recep Altepe, "Van'da yaşanan elim deprem felâketi, özellikle planlama, imar ve yapı kontrol hususunda asla taviz verilmemesi gerektiğini bir kez daha acı bir şekilde göstermiştir" dedi. Depremin özellikle 1999 yılında Marmara'da yaşanan felaketin ardından her dönem konuşular bir konu olduğuna dikkat çeken Altepe, "Biz belediye başkanları olarak konuşmanın ötesinde icra konumundayız. Bu konuda bir an önce kararları alıp, çalışmaları başlatacağız. Çünkü Marmara Bölgesi, Türkiye ekonomisinin yüzde 70'ini bünyesinde barındırıyor. Önceliğimiz rant değil sağlıklı kentleşme… Marmara çökerse, Türkiye çöker" diye konuştu.

Vatandaşları konut alırken imar ve iskan durumun belediyelerden sorgulamaya çağıran Topbaş, "Bu bir otokontrol sistemini getirecektir. Bu taktirde müteahhitler de bu sorgulandığı için doğru yapılar yapacaklardır. Otokontrol sistemini kurmak zorundayız. Maalesef malzeme çok kötü kulanılmış 98 eskisi ve belki yakın tarihe kadar. Deniz kumu ve midye istiridye kabuklarıyla, yıkanmamış kumla, piyasa malı demirle, kötü işçilikle yıkıldığı zaman beton bloklar şeklinde değil ufalanmış betonlar görüyoruz. Halbuki beton ufalanmaması lazım. Demek ki imalatı çok kötü" dedi. Van'a gönderilen yardımların hala yeterli olmadığını vurgulayan Topbaş, "Bu açıdan bakıldığında artık kral çıplaktır demek zamanı gelmiştir ve geçiyor bile" dedi.

MÜSİAD İnşaat Sektörü Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Asmalı, "İstanbul'da imara aykırı kaçak olarak inşa edilen binaları da göz önünde bulundurursak uzun vadede yıkılması gereken bina sayısı 2 milyonu bulur. Ama öncelik, her an yıkılma riski taşıyan yaklaşık 70 bin binadadır. Kısacası İstanbul'da 70 bin mezar ev var diyebiliriz" dedi. Asmalı, acilen yıkılarak yeniden yapılması gereken 70 bin civarındaki binanın yaklaşık 15 milyar dolar maliyetle risk haritasından çıkarılabileceğini kaydetti. Asmalı, Başbakan Erdoğan'ın açıklamalarını da 'takdire şayan' olarak değerlendirdi.

DAP Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz da Başbakan Erdoğan'ın sözlerini 'yerinde' bulduğunu ifade etti. Özellikle 1999 depreminden önce yapılan bütün binaların gözden geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekleyen Yılmaz, "Dayanıksız olanlar derhal yıkılmalı" dedi. Kanunların yeniden düzenlenerek kentsel dönüşümün önünün açılması gerektiğine işaret eden Yılmaz, şunları söyledi: "10 daireli apartmandan biri itiraz ederse binayı yıkamıyorsunuz. Fakat İstanbul'un ve Türkiye'nin kurtuluşu bundan geçiyor. Bu nedenle düzenleme şart. 1999 depremini milat olarak alalım."