Siyaseten kasetlenmek

Baykal''ın ''kasetlenmesi'' ve sonrasında CHP''de yaşanmaya başlanan gelişmelerle ilgili yurtdışında olduğum sürede yazma imkanım olmadı. Baykal''ın kasetlenmesi olayını duyduğum andan itibaren ilk tepkim, "düğmeye basıldığı" yönünde oldu. Nitekim Baykal''ın delegelere hakim olduğu görüntüsüne bakarak daha güçlü döneceği yorumunu yapanlara, bu tür operasyonların büyük müdahalelerle olacağını ve bu tür güç kaymasına delegenin direnemeyeceğini ilk günden söyledim.

Ancak CHP''nin bu büyük ve de derin müdahale ile yeniden şekillenmesi operasyonunda siyasal fikirler kadar siyasal aktörlerin tutumları, siyasal geleneklerin yansıyış biçimi de üzerinde durulması gereken bir husus. CHP''de bir açılımın gerçekleşmesi, partinin değişime ayak uydurması, kısaca AKP''yi iktidara taşıyan sürece girmesi bekleniyor. Bu değişimin mahiyetinin ne yönde olacağı tartışmasına girmeden önce bizzat kasetlenmenin nasıl bir mağduriyet ve kahramanlık ve de seçim malzemesi yapıldığı üzerinde de durmak gerekir.

Değişime direnen, halkın değerlerine yabancılaşmış bir CHP''de değişim zamanının geldiğini öne sürenlerin bizzat içeriği halkın değerleriyle çelişen bir görüntü üzerinden seçim yatırımı yapmaları ve CHP''nin bu olaydan dolayı yükselişe geçtiği vurgusu ne anlama geliyor? Ahlak zabıtalığı yaparak kişisel hayat üzerinden hasımlarını alt etmeye çalışmayı eleştirirken bizzat ahlaki bir sorun üzerinden seçim yatırımı yapmak da değişimin anlamı hakkında fikir veriyor.

Siyasal, toplumsal dönüşümler tek başına komployla açıklanamaz. Ancak şu soru sorulmadan da son olaylar açıklanamaz. Baykal kasetlenmese idi yarım yüzyıllık dostları bile onu terk edip yeni lider adayının peşine takılır mıydı, siyasal içerik tartışması bu boyutlara gelir miydi? Belli ki, büyük müdahale ile CHP''nin canlanması istenmiş, Baykal''ı bir türlü bırakmadığı koltuğundan uzaklaştırma operasyonu başlamıştır. Bunun sonuçlarının CHP ile sınırlı kalmayacağı açık. Başta iktidar partisi olmak üzere Türk siyasi hayatını, bu ülkede yaşayan herkesi az çok ilgilendirecektir.

Hangi siyasi görüşü savunursak savunalım CHP gibi statükoyu kuran, kollayan ve de geliştiremeyen bir partinin geleceği herkesi ilgilendirir.

Son seçimlerde Gandi imajı ile ilgi toplayan Kılıçdaroğlu''nun partide imajdan öte bir değişimi gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceği, değişimin ne yönde olacağı gibi hayati konulara girilmiş değil.

Ancak çarşaf açılımı gibi vitrine yönelik sembolik adımların, bilinen CHP ruhu için ne anlama geldiği seçim dışı bir atmosferde daha sağlıklı konuşulabilir. Kemalizm imajına yaslanarak statükoyu gözeten, kollayan seçkinler nezdinde hep iktidar görülen CHP''nin dinle ilişkisi konuşulmadan tüm açılım ve değişim programlarını konuşmak beyhude görünüyor.

CHP''nin iki temel sorunlu alanı var. Biri, Kemalizm imajı üzerinden bina ettiği statükocu söylem. Bir diğeri de dinle ilişkisinin "din düşmanlığı" imajıyla örtüşmesi.

CHP''nin yeni dönemde dinle kuracağı ilişkinin onun halkın gözündeki imajını değiştirmeye ne kadar yeteceğinin cevabını bizzat CHP''lilerin vermesi gerekir. CHP kurmaylarından bir zihniyet dönüşümü beklenebilir mi? Mesela 28 Şubat söylemiyle hesaplaşma cesaretini gösterebilir mi? Dinin bu toplumda nasıl bir yere sahip olduğu konusunda bilinen tutumlarının dışında yeni bir şey söylemeye, bir zihniyet dönüşümü yaşamaya hazırlar mı?

CHP''den beklenen dönüşümden kasıt, liberal politikalara uyum, küresel aktörlerle daha yakın ilişki ise bu konuda fazla bir uyum sorunu çekeceğini sanmıyorum. Muhtemelen AKP''yi dengelemek için küresel aktörlerce belli oranda desteklenebilir.

Ancak "Müslümanlığın bu ülke için ne anlam ifade ettiği" sorusuyla yüzleşmeden ve buna gerekli cevabı vermeden hiçbir siyasi hareketin şansı olmayacağı açık.

Böylesi bir konunun salt seçim vaatleri yazmakla geçiştirilemeyeceği, köklü bir hesaplaşmayı, CHP''nin kendi tarihiyle hesaplaşmasını gerektirecek bir ciddiyet gerektirdiği apaçık ortada. Ne var ki değişim sürecini bile, muhtevasıyla bizzat toplumun değerlerini aşındıran bir olayı kullanarak başlatacak politik tutum bizatihi ahlaken tartışmalıdır. CHP tarihi ve zihniyeti dinle gerçek anlamda bir barışı gerçekleştirme yolunda büyük engelleri barındırıyor. Bunların aşılması devrim niteliğinde zihniyet değişimini gerektirir. Mevcut kadrolarda bu cesaret ve yaklaşımı gördüğümü söyleyemem. Dinle anlamlı ilişki kurmayan, en azından bu yönde bir imaj oluşturamayan hiçbir siyasi hareketin başarı şansı olmadığı, siyasi müdahaleler sonrası dini rengi daha da koyulaşan partilerin aldığı sonuçlardan anlaşılır.