Asıl gündem İran

ABD Başkanı Barack Obama başkanlığında bugün Washington'da başlayacak olan Nükleer Zirve, ABD-Türkiye ilişkilerinin bundan sonraki seyrini de belirleyecek. Başbakan Tayyip Erdoğan'ın Obama ile görüşmesinin gündeminde protokoller, normalleşme süreci ve “soykırım” konusu var, ancak asıl önemli gündem maddesinin İran'ın nükleer silahlanma konusu olduğu belirtiliyor. Washington bu hafta, ABD Başkanı Obama başkanlığında son yılların en önemli ve en geniş katılımlı zirveye ev sahipliği yapıyor. 47 ülke ve üç uluslararası organizsayon liderlerine nükleer güvenlik ve nükleer terörizm konularını görüşmek üzere Washington'a davet eden Obama, iki gün sürecek olan toplantılara bizzat başkanlık yapacak ve ikili görüşmelerde bulunacak.

Beyaz Saray'dan zirvenin gündemi ve katılımcılar hakkında telekonferans yöntemiyle bilgi veren Obama'nın şerpası (zirvedeki ikili görüşmeleri yöneten ve görüşmelere katılan sorumlu kişi) Gary Samore, 38 ülkenin devlet başkanı, başkan, kral ve başbakan düzeyinde, 9 ülke ise başbakan yardımcısı düzeyinde temsil edildiğini söyledi. ABD Başkanı Obama ile Rusya Devlet Başkanı Medvedev arasında imzalanan START anlaşması sonrası Prag'dan dönüş yolunda uçaktan telekonferansa katılan Stratejik İletişimden sorumlu Ulusal Güvenlik Danışmanı Yardımcısı Ben Rhodes, zirvenin tamamen nükleer güvenlik ve nükleer terörizm konusuna ayırıldığını dile getirerek, zirve sırasında bazı ülkelerin kendi resmi bildirilerini ilan edeceğini söyledi. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun zirveye katılmaması ile ilgi bir soru üzerine Rhodes, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun zirveye neden katılmadığını açıkça dile getirdiğini ve katılmama kararı alınması sürecinde kendileri ile yakın danışma halinde olduklarını dile getirerek, “Bu zirve saldırıya açık nükleer materyallerin güvenliğini sağlamak üzerine, nükleer silahların yayılması üzerine değil”dedi.

İran'ın nükleer faaliyetlerini değerlendiren Rhodes, "İran'ın NPT anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda ısrarcı olacağız. Bu Başkan'ın yaptığı ikili görüşmelerin de konusu olacak " ifadelerini kullandı.

Başbakan Erdoğan'ın zirveye katılacağını geç açıklaması sebebiyle Başkan Obama ile ikili görüşmesini hangi gün yapacağı tam olarak henüz kesinleşmedi ancak, görüşmenin büyük ihtimalle Salı günü gerçekleşmesi bekleniyor. Başbakan Erdoğan'ın Washington'a ulaşması öncesi yapılan değerlendirmelerde, asıl önemli gündem maddesinin İran'a yaptırımlar konusu olduğu dile getirildi. Nükleer silahlara sahip olunmasını kim olursa olsun karşı olduğunu belirten Ankara ise özellikle ilaç ve yiyecek gibi insan yaşamını olumsuz etkileyecek olan yaptırımlara karşı çıkacağı ifade edildi. Türk diplomatlar ise Erdoğan ile ikili görüşmede Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen “soykırım” iddialarının da gündeme geleceğini belirtiyor. Başbakan Erdoğan zirvede ayrıca Ermenistan Devlet Başkanı Sarkisyan ile de bir araya gelecek. Sarkisyan-Erdoğan görüşmesi bugün Türkiye saatiyle 16:30'da gerçekleşecek. Bu arada Sarkisyan da Obama ile ikili zirve yapacak. Görüşmede protokoller ve Türkiye ile ilişkilerin ele alınacağı açıklandı.