Balyoz, Türkiye'nin notlarına da inebilir

Uzmanlar, birkaç sene içinde not artışıyla birlikte Türkiye'nin kredi derecelendirme kuruluşları tarafından yatırım yapılabilir ülke notu alabileceği beklentisi içerisindeyken, son bir hafta içinde derinleşen siyasi olaylar sebebi ile hem piyasalarda düşüşler görüldü hem de Fitch tarafından uyarı geldi. Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Türkiye'de siyasi gerilimi arttıracak gelişmelerin kredi notunu etkileyebileceğini ve yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesini geciktirebileceğini söyledi.

Fitch'in ülke derecelendirme birimi yöneticilerinden David Heslam, "Eğer durum gerginleşir ve 3-4 yıl öncesinde görüldüğü gibi hükümetin yönetme gücü konusunda belirsizliğe yol açan baskılar oluşursa kredi notu üzerinde olumsuz etkileri olur. Henüz o noktada olduğumuzu sanmıyorum" dedi. Heslam "Orta vadede siyasi istikrar ve güven Türkiye'yi yatırım yapılabilir seviyeye yükseltmek için gereksinimlerimiz arasında" diye konuştu. Heslam "Aralık ayındaki değişiklik kısmen yıllardır süregelen siyasi gelişmelerden dolayı ülkenin notunu değiştirmenin zorluğunu yansıtıyor, diğeri ise ülkenin notunun yeniden belirlenmesini gösteriyor. Türkiye yine de yatırım yapılabilir seviyenin altında" dedi. S&P daha önce siyasi belirsizlik nedeni ile Türkiye'nin not arttırımını ertelediklerini belirtmiş ve ortamın düzelmesinden sonra arttırımı gerçekleştirmişlerdi.

Fitch notunu aralıkta BB+ seviyesine, görünümü ise "durağan" olarak belirlemişti. Notun 'yatırım yapılabilir' seviye olan BBB-'ye gelmesi için tek not arttırımı gerekiyor. S&P, BB seviyesinde. Türkiye'nin yatırım yapılabilir seviye için iki not artırımı gerekiyor. Moody's, Ba2 seviyesinde. Sonrasında yatırım yapılabilir seviyeye gelmesi için iki not artışı gerekli.

Fitch Türkiye Genel Müdürü Ayşe Botan Berker, haziran 2009'daki bir toplantıda, Türkiye'nin kredi notunu arttırmak istediklerini, ancak parti kapatma davası ve darbe söylentileri yüzünden bu kararı ertelediklerini, bu anlamda siyasi ortamın notlar üzerinde etkili olduğunu açıklamıştı. Berker, gazetecilerin, "Darbe olma ihtimali var diye mi Türkiye'nin notunu arttırmayı ertelediniz?" sorusuna "evet" cevabını vererek şu açıklamayı yapmıştı: "Parti kapatma davası, şu olay bu olay derken darbe ihtimaline kadar, bunları konuşmaya başlayınca o zaman ülkenin siyasî stabilitesinin varlığından söz etmek çok mümkün olmuyor." Türkiye'nin kredi notu siyasi ortamın durulduğu dönemlerde arttırılmıştı.

Ülkede son bir haftada yaşanan siyasi gerginlik nedeni ile borsa ve piyasalarda da çok büyük düşüşler görüldü. Üç günde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Bileşik Endeksi, 48.600 puan seviyelerine kadar geri çekilerek, 10 Aralık 2009'dan bu yana ilk kez 48.000 puan seviyelerini gördü. Bu düşüşle borsada işlem gören şirketlerin değeri 18 milyar dolar eridi. Borsada işlem gören şirketlerin 22 Şubat Pazartesi 359,9 milyar dolar olan değeri borsanın 48.600 seviyesine düştüğü anda 341,7 milyar dolara geriledi. Faizler ise 9 puanı aştı. Siyasi gerginliğin piyasaları olumsuz etkilemesi kredi derecelendirme kuruluşlarının da notlarını olumsuz etkiliyor.

Ata Yatırım Başekonomisti Nurhan Toğuç, Siyasi belirsizliğin çok fazla hissedildiği bu ortamda kredi derecelendirme kuruluşlarının notları düşürme riski olduğunu söyledi. Bu söylemin daha önce de S&P tarafından yapıldığını hatırlatan Toğuç, bu olumsuz havanın devam etmesi halinde Türkiye'nin uluslararası piyasa tarafından iyi değerlendirilmeyeceğinin altını çizerek, yabancı kuruluşların bu konularda acımasız olduğunu belirtti. Toğuç, sözlerini şöyle sürdürdü: “AB'deki borç ve Amerika'daki sorunlar varken Türkiye iyi bir dönem geçiriyordu ve havanın devam etmesi gerekiyor. Siyasi istikrarsızlığın çözülmesi lazım, gerek yokken manipülasyonlarla daha da derinleşiyor, ülke zarar görüyor.”

Ekonomist Uğur Civelek, kredi derecelendirme kuruluşlarının 1995'ten sonra değerlendirmelerini kısa vadeli olarak yaptıklarını söyledi. Civelek, Türkiye'de oluşan bu ortamın da piyasaların bu anlamda dönemsel etkilendiğini belirterek, kuruluşların prestij kaybetmemek adına ihtiyatlı hareket ettiklerini söyledi. Piyasalarda oluşan istikrarsız gidişat notları da etkileyebilir, değerlendirmesinde buundu.