Bilançolarda yeniden finans balonu şişiyor

ABD'deki sorunlu mortgage kredilerinden kaynaklanan küresel kriz, yeni bir balonu mu şişiriyor. ABD piyasalarından gelen konut verileri, işsizlik rakamları gibi veriler henüz herşeyin düzelmediğini gösterirken, bilançolar cephesinde ise tam bir bahar havası esiyor. ABD'de açıklanan 3. çeyrek bilançoları beklentilerin üzerinde gelerek herkesi şaşırtıyor. Fakat uzmanlar bu durumun satışlardaki artıştan ziyade, düşen maliyetlerden kaynaklandığını belirterek, bilançolarda yaşanan kar balonuna dikkat çekiyor. Faiz indirimleri ve verilen desteklerin maliyetleri aşağıya çektiğini belirten uzmanlar, maliyetlerin bu noktalarda kalmasının mümkün olmayacağını ve artan maliyetlerin özellikle finans kuruluşları üzerinde risk unsuru oluşturduğunu belirtiyor.

Geçen haftanın sonuna kadar bilanço açıklayan S&P 500 şirletlerinin yüzde 79'u, beklenenden iyi kâr açıkladı. Bu şirketlerin yüzde 61'i ise tahminlerin üzerinde gelir açıkladı. Ancak geçen hafta bilanço açıklayan şirketlerden Goldman Sachs, JPMorgan ve Intel, zaten tahminleri kolaylıkla aşması beklenen şirketlerdi. Başka bir deyişle, bu şirketler, kâr ve gelir ortalamasını yükselterek genel tabloyu olduğundan daha olumlu gösterdi. 3. çeyrek bilançolarında, gelirlerin 2. çeyrekteki gibi sert şekilde düştüğü dikkat çekiyor.

Bununla birlikte, bilançolardan aslında oldukça karışık işaretler geldiğinin de altını çizmek gerekiyor. Örneğin dün beklentinin çok üzerinde bir kâr açıklayarak piyasayı olumlu etkileyen Caterpillar'ın gelirleri yüzde 44 gibi sert bir oranla geriledi. Üstelik bu gelir az da olsa beklentinin altında kaldı. Dünyanın en büyük meşrubat üreticisi olan Coca Cola'da da benzer bir durum yaşanıyor. Üçüncü çeyrekte 1,92 milyar dolar kar ettiğini açıklayan şirketin geliri aynı çeyrekte yüzde 6 azalarak, 8,04 milyar dolara geriledi.

ABD'deki bankacılık sektörü bilançolarına bakılarak herşeyin düzeldiğini söylemenin çok zor olduğunu belirten Ekonomist Şafak Erseven, reel sektör şirketlerindeki sıkıntının hala devam ettiğini söyledi. Faizlerdeki düşüşle birlikte verilen teşvikler sonrasında bankacılık sektörünün karlarında ciddi artışlar yaşandığını vurgulayan Erseven, “ABD'nin en büyük 15 bankasından birisi olan Goldman'ın karı geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yüzde 300 artmış durumda. Toplam gelirlerine bakıldığında ise yüzde 7'lik gerilemenin olduğu görülüyor. Bu durumun 3 temel nedeni olabilir. Ya vergiler düşer, ya maliyet düşer ya da ek bir gelir olur. Fakat Goldman'daki ve diğer bankalardaki artan karların nedeninin temelde düşen maliyetten kaynaklandığını biliyoruz. Bu sürdürülebilir bir durum değil” dedi.

Reel sektör şirketlerindeki tablonun çok daha farklı olduğunu vurgulayan Şafak Erseven, “ABD'nin en önemli kuruluşlarından Boeing zarar açıkladı. Caterpillar'daki durum ortada. Yani reel sektör şirketleri gerçek tabloyu gösteriyor. Devlet finans sektörünü desteklediği için orada şu aşamada bir sorun gözükmüyor fakat bu durum da sürdürülebilir değil. O yüzden sadece finans sektöründeki bilançolara bakarak herşey bitti denilmemeli. Hatta ekonomik göstergeler ikinci bir mortgage krizinin gelme ihtimalinin yüzde 90 olduğunu gösteriyor” dedi.

Firmalar Üçüncü Çeyrek Karları

Goldman Sachs 3.19 milyar dolar

Citigroup 101 milyon dolar

JP Morgan 3.6 milyar dolar

Bank of America 1.18 milyar dolar

Coca-Cola 1.92 milyar dolar

PepsiCo 1.72 milyar dolar

General Electric 2.42 milyar dolar

Apple 1.67 milyar dolar

Caterpillar 404 milyon dolar