Borca, krediye dayalı büyüme sürdürülemez

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Vedat Akgiray, Konya Büyükşehir Belediyesi ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) tarafından düzenlenen 'Gelişen Kentler Zirvesi'ne katıldı. Akgiray, TOKİ ile birlikte GYODER'in tüm davetlerine katılmaya çalıştıklarını belirtti. 1,5 yıldır Sermaye Piyasası Kurulunda görevde olduklarını bildiren Akgiray, bu süreçte Türkiye'yi ve dünyayı öğrenmeye çalıştıklarını, bazı tespitleri olduğunu ve bunları paylaşmak istediğini söyledi.

Türkiye'de, hisse senetleri işlem gören firmaların toplam değerinin bugün itibariyle 300 milyar dolar civarında olduğunu belirten Akgiray, şunları kaydetti: “Bakıyoruz ki çok fazla kredi ve bankaya bağımlılık var. İSO 500'deki firmaların bilançosuna bakacak olursanız borç-sermaye oranı yaklaşık yüzde 300. Yani üç dilim borç, bir dilim sermaye kullanılmış. Herkesin borçlu, kimsenin alacaklı olmadığı ABD'de ticaret ve sanayi firmaları sermaye ile büyümüşler, bizde öyle değil. Öyle olagelmiş. Bu yanlış bir yapılanma. Yani çok borca bağımlı, krediye dayalı bir ticaret ve sanayimiz oluşmuş. Bu yanlış. Bu, uzun vadede ekonomimiz ne kadar büyürse büyüsün daha da büyümemizi engelleyen bir faktördür. Bunun düzeltilmesi gerekiyor.'

Türkiye'nin itibarının her geçen gün arttığını belirten SPK Başkanı, sermaye piyasalarının oldukça sığ olduğunu bunun geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Geçtiğimiz günlerde Güney Kore'de incelemelerde bulunduğunu aktaran Akgiray “Bu ülkenin ekonomik rakamları Türkiye ile aynı olmasına rağmen finans piyasasının büyüklüğü Türkiye'nin 4 katı. Büyüklüğün yanı sıra ürün çeşitliliği de bize göre çok fazla. Bizim finansal piyasalarımız yetersiz ve bunun geliştirilmesi lazım” dedi. Dünya ortalamasında sermaye piyasaları ile GSMH'nin aynı büyüklükte olduğunu ifade eden Akgiray “Bizde ise bu oran üçte biri. İMKB'nın büyüklüğü son yükselişlere rağmen 300 milyar dolar. Yani bizim piyasa değerimizin 850-900 milyar dolar olması gerekiyor. O yüzden gidecek çok yolumuz var” dedi.

GYODER tarafından hazırlanan Konya Gayrimenkul Sektörü Değerlendirmeler 2015 raporuna göre, Konya'nın 2015 yılına kadar nüfus artışından dolayı konut ihtiyacı 34 bin seviyesinde olacak. 130 bin adet inşaat izni olmayan konutun bulunduğu şehirde kentsel dönüşüm kaynaklı konut ihtiyacı ise yıllık 4 bin adet, yenileme amaçlı konut ihtiyacı ise 2 bin adet olarak hesaplandı. Ulaştırma Bakanlığı tarafından oluşturulacak 12 lojistik köyden birine de ev sahipliği yapacak olan kentin 2015 yılındaki milli gelirinin 19 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

SPK Başkanı Akgiray, Türkiye'nin uluslararası teşkilatlarda itibarı ve dolayısıyla etkisinin çok arttığını ifade ederek, 'Herhangi bir uluslararası teşkilatta, komitede oylama yapılsa büyük çoğunluk Türkiye'yi destekliyor. Biz finans dünyasında bunu görüyoruz. Türkiye'deki siyasi istikrar ve ekonomimizin son 10 yılda gösterdiği büyüme nedeniyle bunlar oluyor' diye konuştu. Geçen hafta Güney Kore'yi ziyaret ettiklerini anımsatan Akgiray, Güney Kore'nin Gayri Safi Milli Hasılasının Türkiye'ye yakın olduğunu, ancak finans piyasası büyüklüğünün Türkiye'nin 4 katı civarına ulaştığını söyledi. Akgiray, hem sermaye piyasaları kapsamında hem de bankacılık kapsamında bunu söylediğini dile getirerek, 'Güney Kore ile ekonomimiz aynı büyüklükte ama finans piyasası olarak bizden 4 kat büyükler. Hem ürün çeşitliliği hem de piyasa değeri büyüklüğü bakımından bunları söylüyorum' dedi.

Zirve'de konuşan TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar ise Türkiye'deki istikrar ortamına dikkat çekerek “İstikrara namusumuz gibi sarılmalıyız” dedi. TOKİ'nin şu ana kadar Konya'ya yaptığı yatırım miktarının 700 milyon TL'yi geçtiğini belirten Bayraktar, Konya'da yaptıkları konut sayısının 10 bin olduğunu 2 bin konutluk projelerinin de devam

ettiğini söyledi. Gelişen Kentler Zirvesi'nin çok önemli olduğunu vurgulayan Bayraktar sözlerine şu şekilde devam etti: “Türkiye'de Marmara'nın Ege'nin geleceği için Konya gibi markalaşan şehirlere hareketlilik kazandırmalıyız. Konya bu anlamda çok önemli. Marmaradaki sıkışıklığı azaltabilecek bir konuma sahip.”