Bu soygunu durdurun!

Büyük deprem felaketi sonrası depremden zarar gören bölgelerde prefabrik konut yapılması konusu gündeme gelirken, yaklaşık 50 bin prefabrik konutun 100 trilyon liraya malolacak olması bu konutların "gerekli olup olmadığı" tartışmasını gündeme getirdi. Prefabrik konut sektörünün öncü kuruluşlardan olan Tepe Grubu'na bağlı Tepe Betopan'ın da yoğun talepler karşısında fiyatlarını artırmasıyla birlikte, deprem bölgelerinde yapılması düşünülen prefabrik konutların sadece bir kaç inşaat şirketinin işine yarayacağı belirtilerek, kalıcı konutların 6-7 ayda bitirilebileceği göz önünde tutularak bu süre içinde depremzedeler için başka geçici çözümler bulunması gerektiği bildirildi. Uzmanlar, bakanlar arasında da görüş ayrılıklarına neden olan, bir prefabrik konutun maliyetinin 2 milyar lira olduğunu ancak kullanım süresinin 2 yılı geçmeyeceğini belirterek, kalıcı betonarme konutların ise 10 milyar liraya malolacağını ancak 50 yıl boyunca kullanılabileceğini söylediler. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın depremden zarar gören bölgelerde kalıcı konutlar yapılana kadar geçici çözüm olarak prefabrik konut yapımı için harekete geçmesiyle birlikte tartışmalar başladı. 50 bin prefabrik konutun 100 trilyon liraya malolacak olması prefabrik konut için harcanacak kaynağın gereksiz olduğu, varolan konut stoğunun kalıcı konutlar yapılana kadar yeterli olacağı görüşü ortaya atıldı.

Uzmanlar, devletin elinde depremzedeleri geçici olarak yerleştirecek konut stoğunun bulunduğuna dikkat çekerek, depremzedelerin iyi bir organizasyonla buralara yerleştirilebileceğini söylediler. Devletin, depremzedelere kalıcı konutlar yapılana kadar kira yardımında bulunarak mağdur olunmasını da önleyebileceğini belirten uzmanlar, prefabrik konutun kaynak israfından başka bir şeye yaramayacağını ifade ettiler.

Türkiye Mimar Mühendis Odaları Birliği'nden Dr. Işıkhan Güler, Bayındırlık Bakanlığı'nın açtığı ve 8 şirketin teklif verdiği tanesi 2 milyar liraya malolacak prefabrik konutun maliyetinin çok yüksek olduğunu belirterek, 36 metrekare olması düşünülen konutların metrekaresinin böyle bir durumda 120-130 dolar arasında olacağını ve bu rakamın kalıcı konutların metrekare maliyeti ile aynı olduğunu söyledi. Prefabrik konut meselesinin çok iyi etüt edilmesi gerektiğine işaret eden Güler, iyi bir organizasyonla devletin kalıcı konutları 6-7 ayda tamamlayabileceğini, bu nedenle prefabrik konut yapımının israfa neden olabileceğini ifade etti. Bu arada, prefabrik konut için belirlenen metrekare maliyetinin kalıcı konut maliyeti ile aynı olduğu öğrenildi.

Prefabrik konut meselesindeki cevaplanamayan sorular prefabrik konut sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin etkisini gündeme getirdi. Bakanlığın açtığı ihaleye Alçe İnşaat, Dorçe İnşaat, Prefi İnşaat, Beşler İnşaat, Treysan İnşaat, Aytemizler İnşaat, Prefabrik Birliği ile birlikte teklif veren Tepe Grubu'na bağlı Tepe Betopan'ın 25.08.1999 tarihi itibariyle fiyatlarında artışa gitmesi sert tepkilere neden oldu. Uzmanlar, prefabrik konut sektöründe faaliyet gösteren bu şirketlerin artan talep karşısında fiyat artışına gidebileceğini ve bunun sadece Tepe Grubu ile sınırlı kalmayacağını söylediler.

ATO'dan araştırma

Tepe Betopan ile ilgili yaptığımız haber sonrası şirketin üye olduğu Ankara Ticaret Odası (ATO) şirketle ilgili araştırma başlattı. ATO Başkanı Sinan Aygün, Türkiye'de hammadde girdilerinde son dönemde büyük bir durgunluk yaşandığını ve herhangi bir artışın söz konusu olmadığını belirterek, Tepe Grubu'nu kınadıklarını söyledi. Konuyu hemen araştıracaklarını belirten Aygün, "Biz bunu baştan söylemiştik. Depremle birlikte deprem fırsatçıları ve zenginleri doğacak diye. Ancak halk bunun hesabını soracaktır. Bunun yanısıra Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın da harekete geçmesi lazım" dedi. Aygün, deprem bölgelerinde prefabrik konut yapılması ile ilgili olarak da şunları söyledi: "Prefabrik konut yapılması çözüm değil. Ben de inşaatçıyım. Bu bölgelerde 6-7 ay içersinde kalıcı konutlar yapılabilir. Devlet elindeki konut stoğunu kullanarak bu süreyi geçirebilir. Prefabrik konutun maliyeti ile kalıcı konutun maliyeti arasında sadece yüzde 20 fark vardır."

İzmir Ticaret Odası (İZTO) Başkanı Ekrem Demirtaş da, depremden sonra talebin artmasıyla birlikte inşaat malzemesi fiyatlarında artışlara gidilebileceğini dikkat çekerek, bu konunun çok iyi denetlenmesi gerektiğini söyledi. Şirketlerin özverili bir şekilde fiyat artırımına gitmemeleri gerektiğine işaret eden Demirtaş, "Sivil toplum örgütleri olarak bunu çok iyi denetlemeli ve kamuoyuna açıklamalıyız. Depremi fırsat bilerek fiyat artıranlar mezar soyuculardır" dedi.