Çalışan hakkı tektir

Önümüzdeki yıl (2011) yürürlüğe girmesi planlanan 'mali kural' için bilgilendirme toplantısı yapan Başbakan Yardımcısı ve Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan, ekonominin yeni çapasını açıkladı. Babacan, ekonomi müdürleri ile dünya ve Türkiye ekonomisine yönelik düşüncelerini ve uygulamalarını paylaştı. Önceki akşam gerçekleşen toplantıda gündem konularına da değinen Babacan, iki ayı aşkın düredir devam eden TEKEL işçilerinin eylemi hakkında da bilgi verdi. "Bu eylem artık istismar hali aldı. TEKEL normal işçi sendika hareketinin de önüne geçti" diyen Bakan Babacan, işçi hakkı konusunda ciddi bir ayrım olduğunu söyledi.

Bu durumdan hükümet olarak da rahatsızlık duyulduğunum belirten Ali Babacan, ideallerinin ise kamu ve özel hakkı gözetmeden çalışma hayatı oluşturmak olduğunu söyledi. Babacan konu hakkında şöyle konuştu: "Memur da çalışandır işçi de. Özel de kurum kamu da. Çalışan hakkı tektir. Ancak eskiden Anayasa'ya giren hükümler, bunu istismara dönüştürüyor. Anayas'da memur, işçi diye ayrımlar yapılmış. Bu düzeni değiştirmeliyiz. Ortak hak ve adalet sistemi olmalı.”

Toplantıda ülke ekonomisini bir nevi hizaya çekecek olan mali kuralı da anlatan Bakan Babacan, mali kurala geçişteki amacın, bütçede harcamaları dolayısıyla açıkları daraltmak, uzun dönemli maliye politikalarına geçiş sağlamak olduğunu söyledi.

Mali kuralla bütçe dahil tüm açıkların disipline edileceğini belirten Babacan, "Sadece sözle toparlanma olmuyor. Sürdürülebilir bir bir mali kural getiriyoruz. OVP'ye de uyumlu. Hedefi aşmıyor" dedi ve şöyle devam etti: "Mali kuralın sürmesi önemli. Bütçemiz borç stoğumuzla uyumlu plan demek. Çünkü ekonomide farkı bir dalgalanmada ne yapılacağı belirli olmalıdır. Peki, bu ortamda Türkiye ne olacak? Nasıl bir yerde konumlanacak? Mesela Fransa sosyal güvenlik reformunu konuşuyor, Amerika bankacılık sektörü reformunu konuşuyor. Oysa bizler bu reformları şoktan yaptık. TÜIK yasasının önemi bugün daha bir önem kazanması bile bunu gösteriyor.

Mali açıdan ise zaten yoğun program ile borç oranlarını aşağıya çekmiş bir ülkeyiz. Mali açıdan da krize güçlü girmiş sayılırız. Krizin en derin noktasında da yapmış olduğumuz adımlar önemlidir. Mesela Mayıs-Haziran 2009'da bir tablo çıkarıp geneli görelim dedik. Bütçe açığı 70-73 milyar liraya doğru gidiyordu. Derhal gelir artırıcı adımlar atarak önlem alındı ve bütçe açığı 52 milyarlar lirada kaldı. Eğer önlem alınmasa idi bütçe açığı bu kadar kapanmayacağı gibi bu yılda bu açık durumu devam ederdi. Tabii sadece sözle olmuyor. Uygulama da önemli. İşte bu noktada en önemli konu mali kural." Türkiye, Mali Kural'a geçmesi halinde, kredi notunun 'A' (yatırım yapılabilir) düzeyine çıkmasına katkıda bulunacağı belirtildi.

Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yürütülen görüşmelerle ilgili "Benden duymadıkça inanmayın" diyen Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, gelinen noktaya ilişkin bilgiler verdi. Babacan, IMF ile görüşmelerde 31 Aralık 2009 itirabariyle IMF ile bir anlaşma olabileceğini belirtiğini, ancak hergün yeni gelişmeler olduğu için makro ekonomik verileri tekrar gözden geçirmek istediklerini söyledi. Bakan, "IMF ile büyümeye odaklı bir stand-by anlaşması üzerinde duruyoruz" açıklamasında bulundu. Babacan'ın verdiği bilgiye göre Mali Kural'da dört önemli nokta olacak: "Nihayetinde bütçe hedefi ne olacak? Mesela bu hedef için şu anda belirlenen eşik yüzde 0,5 ila yüzde 1,5 arası. Türkiye uzun vadede bu aralıkta sabitlenecek bir bütçe açığı hedefine oturtulacak. Bütçe hedefine gidilecek hız belli olacak. Büyüme hızı yüzde 3,5 ila yüzde 5,0 arasında bir eşik belirlendi. Mesela yüzde 4 büyüme hızı kabul edilirse altında büyümelerde kamu daha fazla harcayacak. Üstünde büyüme de ise kamu gelirlerini tutarak gelecek için birikim yapacak. Konjoktürle alakalı parametreler. Mesela tasarruf oranları belirlenecek. Ekonominin beklenenden daha az büyüdüğü dönemde ne kadar harcama yapılacak. Veya beklenenden hızlı büyüme dönemlerinde ne kadar gider kısılacak."

Son yaşadığımız krizin belki de tarihin en önemli krizi olduğunu belirten Babacan, "Kimileri 29 buhranından daha büyük derken kimileri biraz daha farklı görebiliyor. Ama ülkelerin krize karşı olağanüstü önlemler aldıklarını görüyoruz. Bu önlemler riskli kâğıtların kamulaştırılmasından bankaların kamulaştırılmasına kadar vardı" dedi ve şöyle devam etti: "Şimdi finans sektörü görece bir istikrar kazanmış görülüyor. Ama işlerin henüz düzelmediğini, kriz öncesi seviyeye gelinemediğini görüyoruz. Bazı iyileşme sinyalleri tabiî ki var. Ama henüz işlerin tam yoluna girdiğini diyemeyiz. Bu durumu şu şekilde özetleyebiliriz: 'Yoğun bakım odasındaki hastanın durumu iyiye gidiyor ama hastayı yoğun bakımdan çıkarınca ne olur, serumları veya ek destekleri kesince ne olur kimse bilmiyor. Gelişmiş ülkelerin pek çoğu borç sorunu ile karşı karşıya kaldı. Dünya'da artık yeni bir düzen kurulacak. Dengeler yeniden şekillenecek. Artık ülkeler arası rekabette çok farklı şekillenecek.” Babacan'ın verdiği bilgiye göre kamu mali yönetimi, 2011 yılı bütçe döneminden itibaren, belirlenen 'Mali Kural'la uyumlu olarak yürütülecek.

“Türkiye'de reform gerçekleşirse biraz toz duman çıkacak” diyen Babacan, SABAH gazetesi çizeri Salih Memecan'ın demokrasi adlı tiplemesinin ortalığı süpürdüğü karikatürüne atıf yaptı. Ergenekon sürecine de değinen Babacan, günlük dalgalanmaların elbette olacağını ancak karışık süreçten piyasanın etkilenmediğini belirtti ve ekledi: "Piyasa niye etkilensin ki? Sistem temizleniyor. Türkiye bir hukuk devleti olacaksa tereyağından kıl çeker gibi sessizce olmaz bu işler. Gerçek demokrasilerde görmemiz gereken gelişmeler varsa korkmaya hiç gerek yok. Kurda, borsada bunun etkilerinin olup olmadığına gelince; başka faktörler de düşüşe etki ediyor olabilir. Zaten eğer dış dünya bunun normalleşme yönünde adımlar olduğuna inanmasa inanın piyasaların durumu böyle olmazdı. Son gelişmelerden hiç endişe etmemek lazım. Ancak tersinden korkun.” Babacan, 'Mali Kural' uygulamasına ilişkin çalışmaların bu yılın ilk yarısında Meclis'ten geçerek yasalaşması beklendiği ifade etti.

Bakan Ali Babacan, mali kuralın disiplin getirmesinin yanısıra Merkez Bankası'na da önemli ölçüde rahatlama sağlayacağını belirtti. "Çünkü kurallar paralel işleyecek. Ayrıca Merkez'in başarısını da dünya bile kabul etmiştir" diyen Babacan, "Merkez Bankası Yasası da kanundur ama hangi iktidar bunu değiştirebilr? Mali kural da tıpkı bunun gibi. Ama burada belirleyici kamuoyu ve piyasa olacak. İhlale sebep olan tepkiyi göze almalıdır" dedi.

Kural çerçevesinde tüm bütçelerin buraya bağlanacağını belirten Babacan, sadece KİT'lerin dahil edilemeyeceğini söyledi. Babacan, "Biz zaten tüm belediyelerden her ay tüm verilei alıyoruz. TOKİ'den bile alıyoruz. Şimdi bunlar mali kurala alınınca toplum durumu daha net görecek" dedi. Babacan, "Seçim dönemlerinde harcamalar genişler. Bütçe açığı ve borç yaratılır. İşte mali kuralla büyüme oranına bütçeye göre harcama olacak. Keyfi harcama süreci bitecek ve ülkeyi batıran seçim ekonomisi devri kapanacak" dedi.

10 YILLIK KURALLA VADELER UZUYOR

Ali Babacan, “Mali kuralla, Türkiye dünyaya olumlu bir mesaj verecek" diyerek, 10 yıllık kuralla beraber vadeleri de uzattıklarını söyledi. Bakan Babacan, mali kuralla ilgili şu bilgileri verdi: "Varlıklı zamanda kıt zamanların biriktirilmesi de denilebilir. Türkiye'de mevduat ve kredi vadeleri çok kısa. kamu uzun vadeye öncülük edecekki ülkenin risk primi düşsün. Kamu açıklayacakki özel sektör de ne yapacağını bilsin. Biz diyeceğiz ki "uzun vadede kamu dengeleri açısından hedefimiz budur ve bu hedefe ulaşmak için uygulayacağımız strateji, metot budur."