Ciddiyetin farkına vardık Enerji'ye hazırlandık

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, enerji sektöründe özelleştirme ve yerli kaynak kullanımı ağırlıklı yeni yol haritasını belirledi. Bakanlık hazırladığı taslağı, Hazine Müsteşarlığı, DPT, EPDK ve ÖİB'in görüşüne sundu. Taslağa göre, enerji sektöründe rekabetçi bir serbest piyasa oluşumu çalışmalarına devam edilecek, rekabetçi piyasa oluşumu araçları arasında yer alan üretim ve dağıtım özelleştirmeleri tamamlanacak. Rekabet yoluyla elektrik enerjisinin maliyetleri düşürülecek, dışa bağımlılık asgariye indirilecek, yerli kaynakların azami ölçüde kullanıldığı bir üretim sektörü oluşturulacak.

Taslağa göre, dengeleme ve uzlaştırma mekanizması esas olarak muhafaza edilecek ve mekanizmanın etkin bir biçimde uygulanması sağlanacak. Toptan satış piyasasındaki dengesizlikler ve anlaşmalardan farklar Piyasa Dengeleme ve Uzlaştırma Merkezi (PMUM) tarafından belirlenecek ve taraflar arasında uzlaştırılacak.

Dağıtım bölgeleri arasında tüketicilere uygulanan tarifeleri ulusal tarife temelinde eşitlemek üzere başlatılacak fiyat eşitleme mekanizmasının uygulanmasına 2012 yılı sonuna kadar devam edilecek. 2010 yılı sonundan itibaren eşitleme, dağıtım tarifeleri esas alınarak uygulanacak. Kayıp-kaçağın tümünün perakende satış tarifelerine yansıtıldığı mevcut yapı değiştirilecek, kayıp-kaçağın sadece yüzde 5'lik bölümü dağıtım tarifesi içerisinde yer alacak.

Enerji fiyatlandırması maliyet esaslı olacak. Kamu kuruluşlarınca enerji üretimi maksadıyla üretilen kömür, linyit ve doğal gaz fiyatları, üretim ve ithalat maliyetlerine göre belirlenecek ve değişimler elektrik üretim ve satış maliyetlerine yansıtılacak. Elektrik enerjisi tüketici fiyatlarındaki maliyet kaynakları artışların tüketicilere yansıtılmasında sosyal boyut gözetilecek.

Özelleştirmede temel hedef, sektörde rekabetin oluşması, üretim ve dağıtım sektörlerinde verimliliğin artırılması, bu yolla maliyetlerin düşürülmesi ve arz güvenliğinin sağlanması olacak. Elektrik Piyasası Yasasında belirtilen “mevcut sözleşmeler” kapsamına girmeyen bölgeleri, ilk 2008 Kasım, ikincisi 2009 Mart ve üçüncüsü 2009 Temmuz aylarında yapılacak 3 ihale vasıtasıyla özelleştirilecek.

Elektrik enerjisi üretimi içerisinde nükleer santralların payının 2020 yılına kadar asgari yüzde 8, 2030 yılına kadar ise yüzde 20 olması hedefleniyor. Yenilenebilir kaynakların elektrik enerjisi üretimi içerisindeki payının 2020 yılına kadar en az yüzde 25 düzeyinde olması öngörülüyor. Bu çerçevede, teknik ve ekonomik olarak değerlendirilebilecek tüm hidroelektrik potansiyeli 2023 yılına kadar elektrik enerjisi üretiminde kullanılacak. Rüzgar enerjisi kurulu gücünün ise 2013 yılında 11 bin, 2015 yılında 15 bin, 2020 yılında en az 20 bin MW olması hedefleniyor. Elektrik enerjisi üretimi için uygun olduğu belirlenen 600 MW'lik jeotermal potansiyelin tümünün de 2020 yılına kadar işletmeye alınması öngörülüyor. Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı için alınacak tedbirler sonucunda, elektrik üretiminde doğal gazın payının 2020 yılına kadar yüzde 30'un altına düşürülmesi hedefleniyor. İthal kömürün payı da yerli kaynakların kullanımında gelişmeye bağlı olarak, arz güvenliği ve dışa bağımlılık oranı açısından değerlendirilecek.

Üretim planlarında ve lisanslama işlemlerinde, yerli kaynakların payının kurulu güç içerisinde en az yüzde 70, üretimde en az yüzde 55 olması hedefleniyor. Afşin-Elbistan yöresinde bulunan linyit yataklarının 2023 yılına kadar, diğer linyit kaynaklarının 2018 yılına kadar elektrik enerjisi üretim amacıyla kullanımı öngörülüyor.