TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Çocuk Hakları Alt Komisyonu, çocuklar için doğru ve bilinçli teknoloji kullanımını içeren ve korumaya yönelik tedbirlerin geliştirildiği raporu kabul etti. AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, "Raporda KADES benzeri çocuklara yönelik acil ihbar hattının ve uygulanmasının oluşturulması, çocukları risk ve tehditlerden koruyucu bir düzenlemeyi hayata geçirilmesi gibi öne çıkan başlıklar var." ifadeleri kullanıldı.
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Çocuk Hakları Alt Komisyonu, 'Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehditler ve Riskler' raporunu görüşmek üzere toplandı. Rapor, alt komisyonda kabul edilerek İnsan Hakları Komisyon Başkanlığına sunuldu.
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Çocuk Hakları Alt Komisyonu, AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu Başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışında konuşan Başkan Katırcıoğlu, 'Dijital mecralarda çocuklarımızı bekleyen tehditler ve riskler' başlıklı raporun dünyadaki çocuklar için sağlıklı, güvenli ve güzel bir gelecek hazırlanmasına katkı sağlayacağını belirtti. Katırcıoğlu, "Teknoloji, doğru rehberlik ve bilinçli kullanım çerçevesinde ele alındığında çocukların potansiyellerini ortaya çıkaran güçlü bir imkan alanı sunmaktadır. Ancak teknoloji bu faydalarının yanında kontrolsüz ve bilinçsiz kullanım durumunda çocukların fiziksel, zihinsel, sosyal ve duygusal gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek riskleri de beraberinde getirmektedir. Bunlardan bazılarını saymak gerekirse; dijital bağımlılık, şiddet, pedofili, LGBTİ+ propagandalar, siber zorbalık, sanal bahis, istismar, mahremiyet ihlalleri, suça sürükleyen çeteler, terör örgütlerinin propaganda faaliyetleri ve burada sayamadığımız birçok çevrim içi tehdit teknolojinin sunduğu imkanların etkin ve sorumlu bir çerçevede ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Dijitalleşme süreci çocukların üstün yararı esas alınarak ailelerin, eğitim kurumlarının, kamu kurumlarının ve sivil toplum örgütlerinin ortak sorumluluğunda koruyucu ve önleyici politikalarla yönetilmesi gereken çok boyutlu bir alan olarak değerlendirilmelidir" ifadelerini kullandı.
Katırcıoğlu ayrıca 2026 yılında çocukları dijital dünyanın tehlikelerinden korumak için düzenlemelerin hayata geçirileceğini dile getirdi.
"KADES benzeri çocuklara yönelik acil ihbar hattı oluşturulmalı"
Komisyonun çocukları korumaya yönelik tedbirlerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesi için çalışmalar yürüttüğünü söyleyen Katırcıoğlu, Birleşmiş Milletler'in (BM) çocuğun üstün yararı ilkesi bağlamında dijital alan düzenleyici politikaları hayata geçirmesi için çağrıda bulundu. Katırcıoğlu, komisyonun hazırladığı rapor ile ilgili ise şunları söyledi:
"Raporumuzun öne çıkan başlıklarını sizlerle paylaşmak istiyorum; Sosyal medya ve dijital mecralarda yaş doğrulama zorunluluğu. 15 yaşına kadar kullanıcılara yönelik hizmet sunmama, 18 yaşına kadar çocuk filtreleme ve ebeveyn izni sistemlerinin geliştirilmesi, 18 yaşına kadar tüm çocuk hesaplarında otomatik ekran süresi ve gece kullanım blokajı, zararlı içeriklerin engellenmesine yönelik gelişmiş filtreleme sistemleri, dijital medya okuryazarlığının ilk ve ortaöğretim müfredatına zorunlu ders olarak eklenmesi, aile eğitim programlarıyla ebeveynlerin dijital mecralar ve teknoloji konularında bilinçlendirilmesi, yasa dışı bahse ve çocuklara yönelik işlenen suçlara artan yatırımlar ve caydırıcı cezalar, aile kurumunun korunması ve dijital mecralarda çocuklara yönelik LGBTI+ propaganda, dayatma ve normalleştirme faaliyetlerinin engellenmesi, çocukların kişisel verilerinin sosyal ağ sağlayıcılar ve internet sunucuları tarafından zorunlu olarak silinmesi ve korunması, KADES benzeri çocuklara yönelik acil ihbar hattının ve uygulanmasının oluşturulması, ilgili tüm kurumlarla koordineli biçimde ulusal güvenli internet ağının hayata geçirilmesi, oluşturulacak politikaların tümünde çocuklar da unutma hakkının gözetilmesi, TCK 137'nci maddeye çocuklara yönelik işlenen suçlarda arttırıcı hükümlerin eklenmesi ve BM çocuk hakları temelinde dijital alanı düzenleyici ve çocukları risk ve tehditlerden koruyucu bir düzenlemeyi hayata geçirilmesi gibi öne çıkan başlıklar var."
"Ciddi şekilde müdahale kısıtımız var"
Ardından milletvekilleri rapor üzerine değerlendirmelerde bulundu ve sorular sordu. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkan Yardımcısı Abdulkerim Gün, sorulara cevap verdi. Gün, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) 5651 Sayılı Kanunu'nun 8'nci maddesini iptal etmesi üzerine Başkanlığın 15 aydır içerik çıkarma yetkisinin iptal edildiğini kaydetti. Gün, "Katalog suçlar olarak kabul edilen; çocuğun cinsel istismarı, müstehcenlik, yasa dışı bahis ve uyuşturucu gibi suçların olduğu ve çocuğun üstün yararı, gençleri ve aileyi korumak adına 8-9 maddelik suç paketi idarenin takdir yetkisinde. Burada bunu, 'Sansür' olarak addetmek gerçekten üzücü, bize verilen bu yetki en son 10'ncu yargı paketinde vardı ve Komisyondan geçti; Genel Kurul gündeminden çıkarıldı. Geçtiğimiz ay 11'nci yargı paketinden maalesef, yine çıkarıldı. Öncelikle ben 3 kız babası olarak gerçekten bunun çıkmasını yürekten istiyordum. Niye? Çünkü şu anda belli platformlarda, özellikle bu içerik çıkarma yetkimiz gittikten sonra Türkçe porno unsurları çok ciddi artmış durumdadır. Burada ciddi şekilde müdahale kısıtımız var" diye konuştu.
"İlgili eylem planını Cumhurbaşkanına teklif etti"
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Ünsal Osman Açıkgöz ise sosyal medya düzenleme taslağı yasasının önümüzdeki günlerde kamuoyu ile paylaşılacağını aktardı ve KADES benzeri bir proje olan Çocuklar Güvende İnternet sitesini kullanımına açtıklarını hatırlattı. Açıkgöz, "Son dönemde çocukların dijital ortamda korunmasıyla ilgili bir eylem planını Cumhurbaşkanına teklif ettik, bunun yakın zamanda çıkmasını bekliyoruz. Burada kurumsal koordinasyonda ciddi yol kat etmeyi umuyoruz. Dijital okuryazarlıkla ilgili STK'lerle, üniversitelerle beraber bazı önlemler öngörüyoruz" dedi.
Rapor komisyonda kabul edildi
Ardından Komisyon Başkanı Katırcıoğlu, komisyon raporunu üzerindeki görüşmelerin tamamlandığını ve raporun İnsan Hakları Komisyon Başkanlığına sunulması için oylama açtı. Oylama kabul edildi ve hazırlanan rapor üst komisyona sunuldu.
