Demokrasi kültürü derinlik kazanmalı

12 Eylül 1980 ve 28 Şubat darbelerinin çıkış noktası olan 35. madde değiştiriliyor. Cuntacıların en önemli dayanağı olan ve darbelere kılıf olarak sunulan TSK İç Hizmet Kanunu 35''inci maddesini hukukçular ve akademisyenler değerlendirdi. Eski Mit Müşteşar Yardımcısı Cevat Öneş, bu madde değiştirilirken Türkiye''nin demokratikleştirilmesi için ihtiyaç duyulan diğer anayasal çalışmaların süratle devam etmesi gerektiğini söyledi.

Öneş, ''Değiştirilmesi gereken önemli maddelerden bir tanesiydi. Tabi ki darbelerin önlenmesi meselesi yasa maddelerin değiştirilmesi doğrudan bağlantılıdır. Ama darbe şartları varsa yasalara rağmen yapılır. O bakımdan bu madde değiştirilirken Türkiye''nin demokratikleştirilmesi için ihtiyaç duyulan diğer çalışmalar süratle, geciktirilmeden devreye sokulması ve demokrasi kültürünün geliştirilmesi için siyasete düşen çalışmaların yapılması gerekir. Toplumdaki gerginliğin ortadan kaldırılarak toplumsal uzlaşıyı ortaya çıkaran şartlar üzerinde durulması gerekir'' dedi.

Değiştirilen maddelerin zamana ve ruhuna göre değiştirilmesinin doğru olduğunu söyleyen Araştırmacı Nihat Ali Özcan, TSK''nın görevine ilişkin otoritesinin sivil otorite olduğuna dair düzenlemenin yapılması gerektiğini vurguladı.

AK Parti iktidar olduktan sonra askeri vesayetin sonlandırılması adına devlet içindeki derin yapılara operasyonlar yapıldığını hatırlatan Emniyet Genel Müdürlüğü Eski İstihbarat Daire Başkanı Bülent Orakoğlu, ''Bu son yaşanan gezi olayları, bu süreçlerin kurumsallaştırılması gerektiğini gösterdi. O operasyonlar yapılıyor askeri vesayet sistemlerine darbe vuruyorsunuz. Ama burada yine de TSK içinde darbe yapması muhtemel olan unsurların önünde bir meşruiyet gibi görünen bir kanun maddesi var. Bunlara yönelik bu maddelerin kaldırılması önemli. MGK üzerinde askeri vesayetin çok ciddi hatta anayasayı bile aşması yönünde yani bunların kurumsallaşması gerekiyordu. TSK içinde darbe faaliyetinde bulunmak isteyen bir takım güçleri meşruiyet çürümesi ve kurumsallaşması açısından önemli buluyorum'' dedi.

Değişikliği çok olumlu bulduğunu ifade eden Anayasa Hukukçusu Ergun Özbudun, ''Zaten fiili durumu o yönde hukuki yönde de ifade bulması olumlu bir gelişme. Darbe yapmaya niyetlenen oradaki hükümden hareket etmez. Başarısız olursa da o hüküm kendisini kurtarmaz. Talat Aydemir ve arkadaşlarını kurtarmadı'' şeklinde konuştu.

Darbeleri Araştırma Komisyonu Başkanı Nimet Baş ise, ''İç hizmet kanunun 35 maddesi değiştirilmesini önermiştik. Türkiye Cumhuriyeti''ni korumak ve kollamak görevinin bir şeye zemin hazırlatması o düzenlemenin doğrudan içinden çıkartılacak bir şey değildi. O sadece bir yorumdu. Darbeciler veya darbe yapacakların bir kanuna, gerekçelerine ihtiyaçları yok. Çünkü darbe gerçekleştirdikten sonra geçerli hukukunu yürürlüğe sokar. En azından 1980 darbesinin gerekçesini oluşturması adına değişikliğin önemli bir adım olduğunu düşünüyorum'' şeklinde konuştu.