Dev KİT'ler karton çıktı

Ankara - Tüm Türkiye'yi yasa boğan Marmara Bölgesi'nde yaşanan 7.4 şiddetindeki depremde, adeta dökülen Türk Telekom ile Tüpraş'ın yıllardır özelleştirme bahanesi ile siyasilerin oyuncağı olduğu bir kez daha ortaya çıktı.

Deprem, Türkiye'nin en büyük iki KİT'inin gerçek yüzlerinin de ortaya çıkmasını sağladı. Deprem sonrası, Türkiye'nin en büyük 500 firmasının birinci sırasında bulunan Tüpraş, adeta patlama noktasına gelirken, Türk Telekom'un da ülke genelindeki iletişim sistemi çöktü. Bu çerçevede Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, deprem olduktan dört saat sonraya kadar hiçkimseye telefonla ulaşamazken, Başbakan Bülent Ecevit de, bakanlarına talimatları televizyon ekranlarından vermek zorunda kaldı.

Her iki kurumun da, yıllardır özelleştirme kapsamında olduğu, ancak bir türlü özelleştirilemediği görüldü. Uzayda iki uydusu bulunan Türk Telekom'un, 1993 yılında özelleştirme kapsamına alındığı ve bu tarihten itibaren de özelleştirileceği gerekçesiyle tek bir çivinin dahi çakılmadığı belirlendi. Son olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan sorumlu Devlet Bakanı Yüksel Yalova'yı ziyaret eden, Telekom'un danışman firması Merrill Lynch, Yolava'yı Telekom konusunda uyarmış ve şirketin hisselerinin acil olarak elden çıkarılması gerektiğini bildirmişti. Danışman firmanın, bu ziyaretinde Yalova'ya biraz daha geç kalınması halinde Telekom hisselerini satmanın mümkün olmayacağını söylemişti.

Danışman firmanın, Türk Telekom'un modernizasyonu için yaptığı çalışmaya göre, 10 yılda 7 milyar dolar harcanan Telekom'un, yeniden yapılandırılması için 7 milyar dolarlık daha kaynak gerekiyor. Çünkü, yıllardır, abone sayısı artmasına, teknolojisi gelişmesine rağmen Türk Telekom'a gerekli olan yatırımlar hep ertelendi. Yine danışman firmaya göre, Telekom'un uluslararası piyasalarda alıcı bulabilmesi için, bu yatırımların mutlaka yapılması ayrıca, yönetimin siyasallaşmasının önüne geçilmesi gerekiyor.

Yine depremde, alınan yanlış kararlar nedeniyle trilyonluk zarara uğrayan Tüpraş'a da yıllardır özelleştirileceği gerekçesiyle gerekli yatırımların yapılmadığı belirlendi. 1991 yılında özelleştirme kapsamına alınan Tüpraş'ın, yıllardır siyasilerin arpalığı olduğu ortaya çıktı.

Türkiye'nin en büyük 500 firmasının ilk sırasında yer alan Tüpraş'ın son 5 yılda genel müdürü tam 5 kez değişti. 1994 yılında, Kemal Işık'ın istifasından sonra, Ergun Kuran ile halen genel müdür olan Hüsamettin Danış ikişer kez genel müdürlük koltuğuna oturdular. Böylece, Türkiye'nin en kritik kurumu, sürekli yönetim değişikliği içerisinde bocaladı.