Dış ticaret açığı yüzde 26 azaldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan 2012 Temmuz ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri açıklandı. Türkiye'nin ihracatı bu yılın temmuz ayında, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,5 artarak 12 milyar 866 milyon dolara ulaştı. İthalat ise yüzde 1,5 azalarak 20 milyar 755 milyon dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde dış ticaret açığı 9 milyar 201 milyon dolardan, 7 milyar 889 milyon dolara geriledi. 2011 Temmuz ayında yüzde 56,3 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2012 Temmuz'unda yüzde 62'ye yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, 2012 Temmuz ayında önceki yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 8,5 artarken, ithalat yüzde 5,3 azaldı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise temmuz ayında bir önceki aya göre ihracat yüzde 1,1, ithalat yüzde 1,7 azaldı.

Türkiye'nin ihracatı bu yılın 7 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,6 artarak, 87 milyar 212 milyon 105 bin dolara yükseldi. Bu dönemde ithalat ise yüzde 2 azaldı ve 140 milyar 796 milyon 148 bin dolardan 137 milyar 911 milyon 808 bin dolara geriledi. Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 azalarak, 63,3 milyar dolardan 50,6 milyar dolara inerken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 55'ten yüzde 63,2'ye yükseldi.

Bu arada geçen yılın temmuz ayında yüzde 47,7 olan Avrupa Birliği'nin (AB) ihracattaki payı, 2012 Temmuz ayında yüzde 34,3'e geriledi. AB'ye yapılan ihracat, 2011 yılının aynı ayına göre yüzde 21,9 azalarak 4 milyar 417 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2012 Temmuz ayında en fazla ihracat yapılan ülke İran oldu. Bu ülkeye yapılan ihracat 2011 yılı Temmuz ayına göre yüzde 573,8 artarak 2 milyar 158 milyon dolar olurken, İran'ı sırasıyla 1 milyar 37 milyon dolar ile Almanya, 912 milyon dolar ile Irak, 638 milyon dolar ile İngiltere ve 552 milyon dolar ile Rusya izledi.

Bu arada temmuz ayı ihracatında, daha önceki birkaç ayda olduğu gibi fasıl olarak kıymetli taşlar ve metallerin, ülke bazında ise İran'ın ilk sırada yer alması dikkati çekti. Bu yılın temmuz ayında inciler, kıymetli ve yarı kıymetli taşların ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 705 artarken, aynı dönemlerde İran'a toplam ihracat yüzde 573,8 yükseliş kaydetti.

İhracat kalemlerine bakıldığında, temmuz ayında 12 milyar 866 milyon dolarlık ihracatın yüzde 94,8'i imalat sanayi ürünlerinden oluştu. Geçen yılın aynı ayında söz konusu oran yüzde 94,4 seviyesindeydi. 2011 yılının Temmuz ayında 11 milyar 194 milyon dolar olan imalat sanayii ürünleri ihracatı, yüzde 9 artarak bu yılın aynı ayında 12 milyar 202 milyon dolara ulaştı. Geçen yılın temmuz ayında 322,9 milyon dolar olan tarım ve ormancılık ürünleri ihracatı 312,9 milyon dolara gerilerken, 276,1 milyon dolar olan madencilik ve taş ocakçılığı sektörü ihracatı ise 287,3 milyon dolara yükseldi. Balıkçılık alanında ise 2011 yılı Temmuz ayı itibarıyla 12,8 milyon dolar olan ihracat, 9,8 milyon dolara düştü. Temmuz ayındaki 20 milyar 755 milyon dolarlık ithalatın da 15 milyar 727 milyon dolarlık kısmını ara (ham madde) malları ithalatı oluşturdu. Söz konusu ayda sermaye (yatırım) malları ithalatı 2 milyar 764 milyon dolar, tüketim malları ithalatı 2 milyar 229 milyon dolar oldu.

Türk Ekonomi Bankası (TEB) Ekonomisti Emre Tekmen, cari açıktaki daralma eğiliminin devam edeceğini, ancak hala cari açığın yüksek seviyesini koruduğunu belirtti. Tekmen, aktivitedeki yavaşlamanın ekonomideki dengelemenin sürdüğüne işaret ettiğini belirterek, 'Altın ihracatı yine yüksek, ama altın ithalatına bağlı olarak 1,9 milyar dolarlık altın ithal edilmiş ve bu ihraç edildi' dedi.

Finansbank Ekonomisti Başak Karaaslan, önümüzdeki dönemde dış açığın gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 7,4'e gerileyeceğini söyledi. Temmuz ayı dış ticaret istatistiklerini değerlendiren Karaaslan, 'Aylık cari açık temmuz ayında 7,9 milyar dolar seviyesine ulaşarak, bizim en iyi tahminle 6,8 milyar dolar ve piyasanın 7,7 milyar dolar olan beklentisinin üzerinde kaldı. Temmuz ayında bir önceki yıla oranla ticaret açığında yüzde 14,3'lük azaldı” dedi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarım ve gıdada ihracatın devamlı olarak yükseldiğini, ithalatın ise bu yıl azaldığını, bunun sonucu olarak dış ticaret fazlasının olağanüstü bir hızla arttığını bildirerek, 'Gıda ve tarımda, 7 aylık dönemde dış ticaret fazlası yüzde 135,9 artarak 874,8 milyon dolardan 2 milyar 63,7 milyon dolara yükseldi' ifadesini kullandı.