Döviz büfeleri azalıyor

Bir zamanlar, elinde döviz bulundurmanın oldukça ağır cezaları vardı. Özellikle alım-satımının yapılması kaçakçılığa girdiği için en az 2 yıl hapis cezasına çarptırılıyordu. Fakat merhum Turgut Özal'ın Türk Parasını Koruma Kanunu'nu değiştirmesiyle birlikte kambiyoda büyük bir rahatlık başlamıştı. 1982-1993 yıllarında sayıları hızla artan döviz büfeleri, şimdilerde ise artan kısıtlamalar nedeniyle azalmaya başladı. Döviz Büfeleri Derneği Başkanı Metin Yerlikaya, derneğe halen kayıtlı 120 üye bulunduğunu, şubeleri ile birlikte bu sayının 700'e ulaştığını söyledi. Yerlikaya, son iki yıl içinde 500 döviz büfesinin ya kapandığını ya da el değiştirdiğini de dile getirerek, sadece geçen yıl 11 döviz büfesinin kapandığını da sözlerine ekledi.

Öte yandan ,Türkiye'de henüz döviz borsasının olmamasının büyük bir eksiklik olduğunu dile getiren MÜSİAD Başkanı Ali Bayramoğlu, döviz borsası olmadığı için döviz büfelerinin zan altında kaldığını söyledi. Bayramoğlu, kara para aklama iddialarının ve spekülatif döviz yükselmelerinin önüne geçebilmek için en kısa sürede döviz borsasının kurulması gerektiğine işaret etti. Bayramoğlu, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nın, İstanbul Altın Borsası'nın olmasına rağmen, İstanbul Döviz Borsası'nın olmamasının büyük bir eksiklik olduğunu söyledi. MÜSİAD Başkanı Bayramoğlu, döviz borsasının işinin Kapalıçarşı'da ayaklı borsa denilen yerde, ilkel metodlarla yapılmasının, 21. yüzyıla hazırlanan Türkiye için utanç verici olduğunu da dile getirdi.

Döviz büfesi açmak 1982 yılında oldukça kolaylaştırılmış olmasına rağmen ,1994 yılında ekonomik krizin sorumlusu olduğu bahanesi ile birçok kısıtlamalar getirildi. Ödenmiş sermayelerinin her şube için 100 milyar lira olması gerekiyor. Ayrıca hazineye yatırılması gereken 150 bin marklı bir de teminat var. Bu teminat 1994'ten önce 50 mark dolayında idi. Bir de mark olarak yatırılan bu teminat için yıl sonunda kur artışına göre vergi ödeniyor. Bunun dışında her yıl 15 bin mark harç ve kambiyo işlem vergisi veriliyor. Yine döviz büfeleri için en zor olan bir diğer işlem ise vergi kaçakçılığını önlemek için ayda asgari 3 milyon dolarlık işlem hacmi gerçekleştirme zorunluluğu getiriliyor. Bu limiti dolduramayan döviz büfelerinin yetki belgeleri iptal ediliyor.