Emtia balonu sönüyor

Uluslar arası piyasalarda aşırı yükselerek balon oluşturan emtia fiyatları sert bir şekilde geriledi. Hafta başı başlayan düşüşler ile birlikte gümüş yüzde 30, altın yüzde 8 ve petrol ise yüzde 10'un üzerinde değer kaybetti. Gümüşün ons fiyatı bu düşüşle birlikte 49,485 dolardan 34,895 dolara, önceki haftalarda rekor üstüne rekor kıran altının ons fiyatı da bin 577 dolarlık rekor seviyeden bin 462 dolara kadar geriledi. Petrol fiyatları ise aynı süre içerisinde brentte 105, ham petrolde ise 95 dolara kadar düşerek yatırımcılarına kaybettirdi. Petrol ve diğer emtiaların fiyatlarının düşmesinde Avrupa ve ABD'den gelen zayıf ekonomik veriler etkili olduğu belirtiliyor.

Geçtiğimiz hafta emtia fiyatlarında balon oluştuğu ve sert düşüşler görülebileceği konusunda uyarılarda bulunun HSBC Stratejisti Fatih Keresteci ise son bir yıl içinde yaşanan yükselişin nedeninin dünya ekonomisindeki toparlanma olduğunu belirtirken, merkez bankalarının piyasalara sürdüğü bol ve ucuz likiditenin de bu yükselişte büyük bir role sahip olduğuna dikkat çekti. Merkez bankalarınca piyasalara sürülen paranın tüketim yerine spekülatif nitelikteki yatırımlara dönüşmesi sonucunda emtia fiyatlarının sert bir yükseliş kaydettiğine dikkat çeken Keresteci, kriz sonrasında küresel büyüme hatırı sayılır bir oranda ivme kaybetmesine rağmen birçok endüstriyel madenin fiyatı kriz öncesi seviyelerinin de üzerine tırmandığını ve bu şekilde emtia fiyatlarının balon özelliği göstermeye başladığını hatırlattı.

Bu balonun sürdürülebilir bir duruma işaret etmediğine dikkat çeken Keresteci, fiyatların ekonomik büyümeyi baskı altına aldığını söyledi. Keresteci şöyle devam etti: “bir süre sonra düşen talep sonucunda fiyatların düşmesi kaçınılmaz olacak. Burada korkulan balonun patlaması. Çünkü, ani ve hızlı bir şekilde fiyat düşüşü satışları daha da pekiştirip çok fazla ses çıkarabilir. Piyasalarda bu hafta yaşanan hareketi henüz balonun patladığı şekilde yorumlamak doğru değil ancak balonun bir miktar söndüğünü rahatlıkla söyleyebiliriz.”

Keresteci, Emtia fiyat endeksi olan CRB'nin bir hafta içinde yüzde 10'a yakın değer kaybettiğini ancak, aynı endeksin, bu düşüşe rağmen bir yıl öncesine göre yüzde 27 yukarıda olduğunu söyledi. Keresteci, Emtia fiy atlarındaki düşüş küresel risk iştahı açısından olumsuz. Bir tarafta kaybeden yatırımcılar başka yerdeki finansal yatırımlarını da likide ederek satış baskısının genele yayılmasına yol açıyorlar. Bu nedenle de hafta içinde dünya genelinde hisse senedi piyasaları ve para birimleri de değer kaybına uğradı. Riskten kaçan yatırımcıların ABD Doları'nda likit kaldıkları gözlendi” dedi.

Dünya için olumsuz olan bu tablonun kısa vadede Türk mali piyasalarında da bir miktar satışa yol açabileceğine dikkat çeken Stratejist Keresteci, “emtia ihracatçısı olan Türkiye açısından emtia fiyatlarında yaşanan sert düşüş olumlu bir tabloya işaret ediyor. Hem enflasyon riskini azaltan hem de cari işlemler açığının hafifleten bu durum Türk Lirası cinsinden yatırım araçlarının cazibesini artırabilir. Düşünün petrol fiyatı yaklaşık 10 dolar geriledi. Bu enflasyonu 0.5 puan aşağı çekecekken cari işlemler dengesinde de yaklaşık 4 milyar dolarlık bir iyileşmeye yol açacak” diye konuştu.

Petrol fiyatları Ortadoğu'da isyanların başlaması ile birlikte son 2.5 yılın zirvesine çıkmış ve 127 doları görmüştü. Hafta içiyse Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı haziran ayı teslimi sert bir şekilde gerile-yerek 105,15 dolara kadar düştü. ABD ham petrolünün varil fiyatı ise 95,25 dolara kadar indi. Petrol fiyatlarındaki yüzde 10'a gelen gün içindeki sert düşüş Nisan 2009'dan bu yana en büyük günlük düşüş olarak kayıtlara geçti.

Anadolu Yatırım Stratejisti Halil Reçber, emtialardaki düşüşün bir kar realizasyonu olduğunu belirterek bundan sonraki dönemde altın, gümüş ve petrolde aylarca hatta yıllarca son dönemdeki zirvelerin görülemeyeceğini söyledi. Brent petrolün 90 doların bile altına gerileyebileceğine dikkat çeken Reçber otomobil kullanıcılarına müjde vererek benzin fiyatlarının düşeceğini söyledi. Reçber şöyle devam etti: “11 Eylül'de ABD'de ikiz kulelere yapılan saldırılar sonrası altın ve gümüş fiyatlarında ciddi yükselişler görülmeye başlanmıştı. Bunun arından ABD savunmaya ciddi miktarda paralar ayırarak ekonomisinin zarar görmesine yol açtı. Şimdi Bin Ladin öldürüldü. Bu gelişme ile küresel tehdidin ortadan kalktığı için artık ABD bütçeye daha az para ayıracak. Bu olumlu bir gelişme. Bu sebeple emtialarda düşüşler görüldü. Borsalar tarafında kötü durum yok. Ancak mayıs ikinci haftası borsalarda aşağı yönlü bir dalgalanma görülebilir. Bu her yıl aynı şekilde oluyor. Haziran ayında ise borsalar tarafında daha iyi bir döneme geçilecek.”

Türkiye özelinde ise bu ay içinde 70 bin seviyelerinin zorlanabileceğini belirten Reçber, Haziranda yapılacak seçimler sonrası hükümetin oyunu artırması halinde haziranda İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda ralli yaşanacağını ve ciddi seviyelerin görülebileceğini öngördü. Reçber, şöyle konuştu: “Emtia fiyatlarının düşmesi ile birlikte enflasyon düşecek. Bu da faiz artırımı yerine düşüşlere yol açacaktır. Türkiye'de enflasyon ve faizler diğer gelişmekte olan ülkelere göre hala yüksek. Önümüzdeki 2-3 yıl içinde enflasyon ve faizde yüzde 2'ler görülebilir. Bu yıl için faiz artırımı beklemiyoruz hatta 2012'de faiz indirimi yapılabilir.”.

Altında uzun vadede yönün aşağı olacağını belirten Reçber, altın fiyatlarındaki yükselişin her zaman satış fırsatı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Reçber, Yatırımcılara bundan sonraki dönemde altına fazla yatırım yapmamaları ve hisse senedi piyasasında kalınması tavsiyesinde bulundu.