Mutluluk endeksi

Makro ekonomi, ekonominin temel büyüklüklerdir. Dışarıdan ülkeye bakanlar bu göstergelere göre değerlendirme yaparlar.

Ülkenin büyüme hızı nasıl?

Milli gelirin toplam büyüklüğü nedir?

Bütçe açığı ve dış borç hazmedilebilir ölçüde mi?

Bütçe açığının ve kamu borcunun milli gelire oranı ne büyüklükte?

Cari açığın milli gelire oranı nedir?

Cari açık finanse edilebiliyor mu?

Bizde bu göstergeler küresel ekonomik kriz sonrası Avrupa''ya göre iyi durumda.

Önümüzde: Yavaşlayan bir ekonomi ve ekonominin yavaşlamasına rağmen büyüyen bir cari açık tablosu var.

Ekonominin iki yapısal sorunu var: Kronikleşen dış ticaret açığı ve ekonominin yeterli istihdam oluşturamaması.

Bu iki sorun, Türk ekonomisinin zaman zaman ısınmasına yol açıyor ve Türkiye''nin hızlı büyümesini engelliyor.

Bu verilerin yeteri kadar düzeldiğini düşünen TÜSİAD''ın Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Dr. Erkut Yücaoğlu''na göre, bugüne kadar makro ekonomiye odaklandığımızdan makro ekonomide düzelmeler gerçekleşti.

Ama artık odağımızı değiştirmek zorundayız.

Mikro ekonomiye yönelmeliyiz.

Bu şu anlama geliyor:

Kişi başı gelir ne kadar?

Gelir dağılımı adil mi?

İşsizlik ne durumda?

Üretim artıyor nu?

Katma değer yaratabiliyor muyuz?

İnsanlar mutlu mu?

Mikro ekonomiye odaklanalım ki ülkenin dışardan görünen zenginliği tabana yayılsın.

Erkut Yücaoğlu, makro ekonomide verilerin iyileştiğini, artık mikro ekonomiye odaklanmak zamanı geldiğini söylerken haklıydı.

Çünkü Türkiye''nin dışardan görünüşü ile içerden görünüşü çok farklı.

Yabancı yatırımcılar, bir ülkeyi incelerken makro göstergelere bakarlar. Gecekonduların sayısı, emeklilerin, asgari ücretlinin durumu, sosyal adalete ve gelir dağılımının düzgün olup olmadığına bakmazlar.

Türkiye 2011 yılında dünyanın 16. büyük ekonomisi oldu.

Hedef, 2023 yılında dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girmek.

Ancak, Türkiye, güçlü ve zengin bir ülke olurken, insani gelişmişlik endeksinin de buna paralel artması önemli.

Eğitimde fırsat eşitliği, genç istihdamın sağlanması, sosyal ve siyasal alanlara halkın katılımının genişletilmesi, sağlık hizmetlerinden faydalanma ve sosyal güvencenin tabana yayılması gerekir.

Gelir basamaklarının en altında yaşayanların eğitim, sağlık, barınma, iş-aş ve eş ihtiyaçlarının sağlanması, kalkınmayı en tabandan başlatır; Doğrusu da budur.

Topyekün kalkınma, en yoksulu birey haline getirmekle başlar.

Buna mutluluk endeksi deniyor.

Bu sadece zenginleşmeyle, elde edilen bir şey değil.

Kendini güvende hissetme, geleceğe güvenle bakabilme, ileri toplum olmanın temel özelliklerinden.

Bu nasıl sağlanır?

Devleti hizmetkar gören zihniyetin hakim olmasıyla.

İşte, Ortadoğu ülkelerindeki zenginlik ile Avrupa ülkeleri arasındaki zenginlik farkı bu zihniyet ayrımının en belirgin örneği olarak karşımızda duruyor.

Bugün Türkiye''de tüm farklılıklarla bir arada yaşayabilmenin sosyal mutabakatını Osmanlı döneminde bıraktığımız için sancılı bir süreçten geçiyoruz.

Farklı düşünceye ve farklı yaşantıya tahammül edemiyoruz.

Oysa farklılıkları ortaya çıkaran değil, çözüm üretmeye odaklı bir toplum haline gelmeliyiz.

Toplumda yeni bir sosyal kontrat bu yüzden önemli.

Devlet insanları mutlu etmek için vardır. Anayasa da aramızdaki bir sözleşmedir. Devlet beni korusun, beni eğitsin, düşmanlarıma karşı korusun, geleceğimi garanti altına alsın diye yaşarsın bu ülkede. ''Türkiye''nin insanlarının mutluluğu, onuru, haysiyeti -bir kısmının değil tümünün birer birer- bu ülkenin bölünmesinden daha önemlidir'' diyebiliyorsanız, doğru yoldayız. Cem Boyner