Meclis Muhtıra ve Darbeleri Araştırma Komisyonu, eski cumhurbaşkanlarından başbakanlara, genelkurmay başkanlarından milli birlik komitesi üyelerine, Meclis başkanlarından YÖK başkanına kadar geniş yelpazede pek çok ismi dinledi.
TBMM'nin açılacağı 1 Ekim'den itibaren yine birçok ismin bilgisine başvuracak olan Komisyon karanlıkta kalan birçok olayı da gün yüzüne çıkaracak. Darbe ve muhtıralarla ilgili tarihe not düşecek birçok gerçeğin gün yüzüne çıkarıldığı komisyon toplantılarından, dinlenen isimlerle komisyon üyeleri arasında zaman zaman gülümseten anlar da tutanaklara yansıdı. Toplantılarda, 27 Mayıs 1960 darbesinden önce askerlere 'gazozcu' dendiği gibi birçok konu gün yüzüne çıkarken, 'Elhamdülillah sosyalistim' diyen de oldu, 'Ben Hazreti Nuh zamanında emir erliği yapıyordum' diyen de.
Hazır cevaplılığı ile bilinen Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Komisyona vereceği bilgiler öncesi dersine iyi çalıştığını söylemişti. Komisyonu şaşırtmak için de kendine göre hazırlık yapan Demirel, ismiyle markalaşan 'Dün dündür bugün bugündür' ifadesini kullanmadı.
Süleyman Demirel: Tabii bir söz var, diyor ki: 'Bugünkü çamaşırı dünkü güneşle kurutamazsınız.' 'Dün dündür, bugün bugündür.' desem, öyle diyeceğimi biliyordunuz zaten.
Nimet Baş (Başkan): Bir kez daha teyit edildi.
Süleyman Demirel: Tamam, peki.
Ahmet Toptaş (CHP): 12 Martı sormuştum.
Süleyman Demirel: Evet, 12 Mart'ta ben kendimi koruyamadım ki başkalarını korusam.
Komisyonun İstanbul Dalmabahçe Sarayında dinlediği eski YÖK Başkanı ve Galatasaray Lisesi mezunu Erdoğan Teziç ile aynı okulda öğretmenlik yapan Komisyon Üyesi AK Parti İstanbul Milletvekili Feyzullah Kıyıklık arasında şu diyalog geçti:
Feyzullah Kıyıklık: Kaçıncı dönem hocam?
Erdoğan Teziç: Efendim?
Feyzullah Kıyıklık: Liseden kaçıncı dönem mezunusunuz?
Erdoğan Teziç: 1955 mezunuyum ben. Yaşım 76 onu hesaplayacaksanız kolaylık yapayım size.
İdris Şahin (Komisyon sözcüsü): Kendisi Galatasaray Lisesinde öğretmenlik yaptı. O nedenle soruyor.
Erdoğan Teziç: Öyle mi? Siz gençsiniz.
Feyzullah Kıyıklık: Yok değilim Hocam ben de Hazreti Nuh zamanında emir erliği yapıyordum.
Erdoğan Teziç: Estağfurullah
Erdoğan Teziç: Biz de bir şey önerdikleri zaman onu reddedemezsiniz, hoş karşılanmaz. Mevki, makam önemli değildir. Üniversite hocası da olsanız, profesör de olsanız reddetmemeniz lazım, camiada öyle bir şey vardır. Sizden bir şey isteniyorsa, biraz biat kültürü gibidir.
Feyzullah Kıyıklık: Biraz değil, iyi biat kültürü vardır Galatasaray'da.
Erdoğan Teziç: Ben onu kabul ettim, lisede geçici yani dört beş yıl düşünüyordum, sekiz sene müdürlük yaptım, rektör yardımcılığı da yapıyordum üniversitede. O bağlantı içinde lisenin sistemi de oturdu. Fransızlar da bir üniversite hocasının lisede müdür olmasını hoş karşıladılar. Onların da yüksekokullarında bu tür bir uygulama olduğundan ...
Milli Birlik Komitesi (MBK) üyesi Ahmet Er'in komisyona anlattığı anekdot darbecilerin nasıl bir ruh haleti içinde olduğunu göstergesiydi: Komisyonun MHP'li üyesi Özcan Yeniçeri'nin 'MBK toplantılarına üçer dörder silahla mı gidiyordunuz?' sorusuna Ahmet Er şu cevabı verdi:
- Ahmet Er: Efendim, Türkeş o gün kapıya yakın bir yerde oturmuş, ben de dışarı çıkma ihtiyacı duydum, kulağına eğildim, 'Mehmet Ali'ye haber vereyim, kuşatsın mı Meclisi.' dedim. 'Defol.' dedi. 'Şaka, şaka.' dedim. Mehmet Ali Meclis Muhafız Tabur Komutanıydı ve bizim grubu destekliyordu.
Komisyonun AK Partili üyesi Manisa Milletvekili Selçuk Özdağ'ın eski gazeteci Bedii Faik Akın'a 'Menderes iktidarına neden çok kızıyordunuz' sorusuna Akın şu cevabı verdi:
Bedii Faik Akın: Bakın Beyefendi, sevgiliniz ihanet ederse herhangi bir şekilde daha fazla kızarsınız. Biz o adamı çok sevmiştik, o adamı çok desteklemiştik ama bize ihanet etti.
Bedi Faik Akın: Şimdi, bakınız efendim, 'gazozcu' tabirini duydunuz mu?
Şirin Ünal AK Parti İstanbul milletvekili: Duydum.
Bedii Faik Akın: 27 Mayıstan önce subaylara gazinolarda takılan ad budur. Yani, siz gidersiniz, bendeniz giderim, orada viski söyleyebiliriz, şarap söyleyebiliriz, subaylar ancak gazoz söyleyebilirler idi, imiş, biz de o subayları, 27 Mayıstan evvel, aman inceleyelim, bunlar nasıl insanlar, ne yapıyorlar, ne ediyorlar, açlar mı, toklar mı diye düşünmedik doğrusu, hiç aklımıza gelmezdi, orduyu o kadar ayrı tutuyorduk. Size daha evvel arz ettiğim gibi 'Neden tayin ettiniz süvarileri?' dediğim zaman ben örfi idareye çekildim.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.