Geciken OVP'ye 'cari açık' ayarı

Türkiye'de 2011'in ilk yarısı, seçim hazırlıkları ve çalışmalarıyla geçerken, ekonomi bürokrasisi de boş durmadı. Orta Vadeli Program'ın (OVP) 2012-2014 yıllarını kapsayan 3 yıllık çerçevesi tamamlandı. Buna göre, gelecek dönemde olası cari açık riski de göz önüne alınarak hazırlanan OVP'de vergi tedbirlerine yer verildi. Ayrıca, Kaynak Kullanımı Destek Fonu'nda (KKDF) artış öngörüsünün de bulunduğu OVP'de, ihracatı artırmaya yönelik KOBİ'lere teşvik içeren üç unsur bulunuyor.

Dünyadaki gelişmeler nedeniyle cari açık riskinin oluşması ihtimalinin bulunduğunu belirten uzmanlar, yüzde 8'lere varan cari açık riskininin de bu nedenle OVP'de gözönüne alındığını hatırlattılar. Uzmanlar, cari açıktaki söz konusu oranın geçmişte krize neden olacak seviyede bulunduğunu da kaydettiler. Bu nedenle cari açık riskinin böyle sürmeyeceğini, fon girişinin kesilmesi halinde kurların artacağını ve ithalatçının sıkışacağını, ara malı ithalatının düşeceğini belirten uzmanlar, “AB ülkeleri sıkı para politikası uygulayacak durumda değiller. ABD'de de büyüme rakamları var ancak, ABD yönetimi istediği tedbiri alamadığı için gevşek para politikasına devam edecek” öngörüsünde bulundular. Sermayenin dünyada güvenilir yer aradığını ifade eden uzmanlar, AB ve Arap ülkeleri için halen en güvenilir liman Türkiye olduğu için para akışının devam edeceğine dikkat çektiler.

Ekonomideki gelişmeler sayesinde Türkiye'nin yılsonu bütçe açığı hedefinin yeniden revize edileceğini kaydeden uzmanlar, 33.5 milyar TL olan bütçe açığı hedefinin bugünkü verilerle 25 milyar TL seviyesinin de altına gerileyeceğini söylediler.

Serbest kur rejiminin ekonomide kilit vazifesi gördüğünü hatırlatan uzmanlar, “O nedenle de kamu maliyesi alanında sıkıntı yok Toplam 492 milyar TL civarındaki borç yükü tehdit gibi gösterilmeye çalışılıyor, ancak, milli gelire oranına bakıldığında yüzde 40'larda bulunuyor. O nedenle tedirgin edici değil. Borcun yapısı önemli. Yıllarca yüksek faizli ve kısa vadeli borç yapısı, bugün uzun vadeli ve düşük faizli bir sürece girdi. Faizler düştüğü için bu yılın beş ayındaki faiz dışı harcamalar yüzde 11,7, faiz dahil harcamalar ise yüzde 6,2'lerde bulunuyor. Yine vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,8 arttı. 2010'un ilk beş ayında 10 milyar TL olan bütçe açığı, bu yılın aynı döneminde sadece 233 milyon TL oldu. Son mali yapılandırma ile de piyasadan para çekilecek. Maliye'den 13 milyar TL, SGK'dan da 10 milyar TL civarında bu yıl para gelecek. Bu da ekonomide ikinci yarıdan itibaren soğutma etkisi yaratacaktır” değerlendirmesi yaptılar.

Ekonomi kurmayları, OVP'nin hükümetin kurulmasının ardından ekonomi yönetimine, ardından da Bakanlar Kurulu'nun görüşüne sunulacak hale getirildiğini belirtiler. Önümüzdeki 3 yılı kapsayan OVP'nin, Türkiye'nin 2023 hedefleri açısından önemli olduğunu kaydeden bürokratlar, 90'lı yıllarda “Niye işçi çalıştırayım. Paramı bankaya yatırır, yüksek faiz elde ederim” düşüncesiyle hareket edip fabrikaları kapattığı için sanayii öldüren iş çevrelerinde üretim ve yatırımın teşvikinin amaçlandığını belirtiler.

Suriye'de son yaşanılanların bütçeye etkisi konusunda da uzmanlar, Suriye ordusunun Türkiye sınırına yerleşerek geçişleri engellemesinin olumlu olduğu görüşünü dile getirdiler. Uzmanlar, “Geçişlerin artması halinde gelecek insanlara yönelik harcamaların da artacağını gözönüne almak gerekir. Bunun da bütçe üzerindeki etkisi ileride ortaya çıkabilir” tespiti yaptılar.

Türkiye'nin son 9 yılda sağlık, eğitim ve ulaştırma sektörlerinde büyük projelerde yatırımlara yöneldiğine işaret eden uzmanlar, Anadolu'nun birçok ilindeki ürünlerin ulaşım nedeniyle ihraç edilemediğine dikkat çektiler. Duble yollar, hava ulaşımı ve hızlı tren benzeri ulaşım alternatiflerinin geliştirilmesiyle birçok ildeki ürünlerin batıya taşınmasının sağlanacağını kaydettiler.