Gelecek projesi Türkiye enerjisi

Türkiye, 2010 yılında enerji sektöründe hızlandırdığı adımlarına yeni bir ivme vermeye çalışırken uluslararası alanda da söz sahibi olabilmek için bölgesel ve uluslararası açılımlara da devam ediyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı düzeyinde sürdürülmekte olan, Güney Kore ve Rusya bağlantılı nükleer çalışmalarda sona gelinirken, İran ve Azerbaycan ile doğalgaz ve petrol alanındaki işbirliği stratejik adımların en önemli göstergesi niteliğinde.Yeraltı kaynaklarının değerlendirilmesi noktasında sivil toplum örgütlerince de desteklenen projeler, Türkiye'nin Avrupa'daki elini daha da güçlendirecek konumda. ABD ile Rusya stratejik kaynakların paylaşımı noktasında Kafkaslar ve Ortadoğu'da kapışırken, Türkiye'nin sınır komşuları ve AB ülkeleri ile başlattığı enerji ittifakıyla başat rol üstleniyor.

Türkiye'de doğalgaz kullanımı her geçen gün artarken, enerji temininde de sıkıntı yaşanıyor. Sorunun aşılması yönünde Sivil Toplum önemli gayret gösteriyor. Marmara Grubu Vakfı, İstanbul'da 13. Avrasya Ekonomi Zirvesi'nde 2010 ötesinde dünya enerji stratejileri ve beklentilerini 5 Mayıs'ta masaya yatıracak, Türkiye'nin elinin güçlü olduğu Nabucco ve Güney Akım değerlendirilecek. Yarın ise Ankara'da Türkiye Enerji zirvesi düzenlenecek. Nükleer enerjinin ğerlendirileceği zirvede yatırım kararları tartışılacak. Cumhuriyet'in kuruluşunun 100. yılına hazırlanan Enerji Bakanlığı stratejisini yerli kaynaklara yönlendirdi. 2023'te tüm yerel kaynakları seferber edeceklerini belirten Enerji Bakanı Taner Yıldız yerli üretim sürecinde strateji uyguladıklarına vurgu yapmıştı.

Orta Asya'nın gazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıyan ve 3 bin 300 km'lik bölümü Türkiye'de bulunan Nabucco projesinde ABD ve AB hemfikir olurken Rusya'nın Güney Akım'a yönelmesi siyasi gerilimlere de neden olmuştu. Mavi Akım ile birlikte İran'la temasa geçen Türkiye TPAO kanalıyla Temmuz 2007'de Tahran ile ortak enerji yatırımında anlaştı.

ABD İran'a ambargo uygulamak için çalışırken TPAO'nun İran Güney Pars petrol sahasında üretimi planlandı. Güney Pars'ta 3 sahada hak kazanan TPAO'ya şimdi orta sahada üretim garantisi önerildi.TPAO yetkilileri, "Anlaşma sürecinde çetin pazarlıklar yapılıyor, taraflar bazen ipleri kopartıyor, sonra tekrar bir araya geliyoruz. O nedenle yavaş yavaş ilerliyoruz' yorumunu yapıyor. Yetkililer, ABD ambargosu nedeniyle İran'ın Pars sahasında doğal gaz arama yatırımlarının durduğuna da vurgu yaptı. Türkiye jeostratejik konumunu değerlendirmek adına Körfez ülkeleri ile ve Güneydoğu asya ülkeleriyle temasa geçerken ABD ve Rusya yönetimleri arkabahçelerindeki gelişmeleri yakından takip ediyor.

Nabucco ile Güney Akım'daki ekonomik ve siyasi hareketlilik devam ediyor. Güney Akım'ın Avusturya ayağını oluşturan ve Nabucco müdavimlerinden OMV dün Rusya'nın gaz tekeli Gazprom ile Avusturya-Macaristan bölümünün boru inşaatında işbirliği imzaladı. Anlaşma Avrupa gaz sevkiyatında önemli rol oynayacak.Rusya, Ukrayna üzerinden Avrupa'ya verdiği gazı keserek koz olarak kullanmıştı.Gazprom'un kararı sonrası toplanan AB, Moskova ile karşı karşıya gelmiş, Kafkaslar'daki gerilimle enerji politikaları paralel seyir izlemişti. Rusya şimdi ise İran ile temasa geçerek ABD karşısındaki elini güçlendirmeyi düşünüyor. ABD ve Rusya'nın etki alanındaki ülkeler ile enerji ittifakına giden ve bu konuda kulis yapan Türkiye yeraltı kaynaklarını da yerli teknolojiyle değerlendirebilmek için önemli bir gayret gösteriyor.

Avrupa'nın petrol devi Total firması ABD'den İran'a yaptırım kararı çıkması halinde, bu ül-keye benzin satışını keseceği yönünde açıklama yaparak, ekonomik yaptırımla siyasetin içiçe olduğunu gösterdi. Total üst yöneticisi Christophe de Margerie, ABD'den, İran'a yakıt sağlayan ülkelerin cezalandırılmasına ilişkin bir yasanın çıkması halinde, İran'a benzin satışını keseceklerini belirtti.İran Petrol Bakanı Mesud Kazımi yaptırım halinde, benzini farklı kaynaklardan ve yerli üretimle temin edeceklerini de bildirmişti.

Türkiye, Güney Koreli KEPCO ile Sinop'ta nükleer santral kurulması yönünde Mart ayında mutabakata vardı. G. Koreli yetkililer önümüzdeki günlerde Ankara'ya gelecek. Süreçten kopmak istemeyen Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev ise Türkiye'nin enerji potansiyeline özel bir önem vererek mayıs ayı içerisinde Türkiye'ye ziyarette bulunacak. ABD'nin Uzak Doğu müttefiki Güney Kore'nin adımını yakından takip eden Rusya'da bu noktada devreye girdi.

Mersin Akkuyu nükleer santraline özel önem veren Rusya aynı zamanda Akdeniz hattındaki enerji alanına da girmiş olacak. Türkiye ise bir taraftan ABD ve AB ile ekonomik ilişkilerini güçlendirirken sıfır sorun politikasıyla İran, Lübnan, Suriye ile enerjisini yükseltme niyetinde. Başbakan Erdoğan'ın Rusya ziyaretinde Başbakan Vladimir Putin ve Başkan Dimitriy Medvedev, Türkiye'nin enerjisine büyük önem verdiklerine vurgu yapmıştı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız 'Azeri gazı konusunda Azerbaycan ile prensipte anlaştıklarını söyledi. Yıldız, gazın Türkiye üzerinden Batı'ya taşınması konusunda Azerbaycan ile aralarına bazı konularda problem kaldığını hatırlatarak, aynı zamanda SOCARGAZ Başkanı Revnag Abdullayev ile birlikte Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a giderek, 'hakemliğini istediklerini' söyledi. Erdoğan'ın da bunu uygun gördüğünü belirten Yıldız, 'Başbakanımız tabiri caizse aramızı buldu. Prensip olarak anlaşmış olduk' dedi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 'Azeri Gazı ucuz fiyatla alınıyor' dediğine işaret eden Yıldız, kendilerinin de 'Bu konuda bilgi eksikliği var, Azeri gazı ucuza alınmıyor' dediklerini ifade etti. Yıldız, Nisan 2008'e kadar geriye dönük fark ödenecek' diye konuştu.