Yeni bir fırsat..

"Gezi Parkı" protestolarının çok katmanlı olduğunu, her katmanda ayrı bir anlamın yansıtıldığını, dolayısıyla iktidarın her katman için farklı bir yaklaşım geliştirmesi gerektiğini daha önce ifade etmiş idik. "Algılar" ve "gerçeklikler" arasında sıkışan Gezi Parkı olayları, toplumumuzu oluşturan katmanların ne kadar kırılgan bir yapıda olduğunu gözler önüne serdi. Bu noktada Amerikalı Prof. Vali Nasr"ın "İslam, Kapitalizm ve Türk Modeli: İslami Sermayenin Yükselişi" başlıklı kitabından söz etmek istiyoırum.

"Beyaz Saray"ın görüşlerine başvurduğu bir isim olan Nasr, ABD"nin dış politika kararlarında etkili olan CFR"nin (Dış İlişkiler Konseyi) üyesidir. Kitap, olaylar yüzünden güme gitti. Oysa Nasr tam da bu olayların gelişine işaret eden ekonomik, kültürel ve siyasi kodları tartışıyor. Kitabın ana fikrine katılmamakla birlikte tartışılmasında yarar var. "Küresel sistemin aktörleri nasıl bir Türkiye istiyorlar" sorusuna verilen cevaplar açısından tartışılmayı hak ediyor. Küresel sistemin beklentilerine uygun bir Türkiye"nin dönüşümüne ilişkin dinamikleri irdeleyen Nasr kitabın"Türk modeli" bölümünde bakın ne diyor:

"Türkiye"de bugün bir sınıf savaşının, fakirlerle zenginler arasında bir savaşın var olduğunu söylemek pek mümkün değildir; bu savaşın yerini, artık orta sınıflar arası bir çatışma, orta sınıfların zevk ve alışkanlıkları, toplum ve ekonomi ile ilgili birbirine ters düşen vizyonları arasındaki çatışma almış bulunmaktadır."

Vali Nasr, küçük kasaba değerlerinin ham kapitalizmle bütünleşerek büyük bir kültürel güç halini aldığını, ticaretin ise hem devletin gücünü sınırladığını, hem de sert İslami yorumları yumuşattığını ifade ediyor. AK Parti"den endişe duyan laiklere, ticaretin aynı zamanda AK Parti"nin ellerini bağladığını fark etmelerini salık veren Nasr, özetle orta sınıflar arasında bir uzlaşma öneriyor. Elbette Türkiye orta sınıflardan ibaret değil ve ortanın altında kalan kesimler de kendilerini ilgilendiren siyasi kararları etkilemek için mücadele edeceklerdir.

Gezi Parkı"na destek veren sanatçılar, aktörler, yazarlar, işadamları Nasr"ın sözünü ettiği laik orta sınıfın vizyon ve vitrinini oluşturuyorlar. Ülkemizin en fazla seyredilen televizyon dizileri bu sınıf tarafından hazırlanıyor. Kimse kızmasın, Ortadoğu"da "Türk modeli" denildiğinde ilk akla gelen bu diziler oluyor. Çeşitli Bakanlıklar ve resmi kuruluşlar da "Türkiye"nin modern yüzü"nü sergileyen bir model olarak bu sektöre destek verdiler hep. Gezi Parkı Olayları AK Parti ile bu sınıf arasındaki bağın da kırılgan olduğunu gösteriyor.

Gezi Parkı bağlamında toplumsal bir kamplaşma meydana getiriliyor. Bu kamplaşmanın, "sizler- bizler", "siyahlar-beyazlar" ekseninden çıkması, benim de aralarında yer aldığım bir "Üçüncü Görüş" tutumu izleyenler kadar, herkes için rahatlatıcı olacaktır. Başbakan Erdoğan"ın bazı aktör ve sanatçılarla yaptığı görüşmeler mutedil bir hava meydana getirdi. Bu fırsatı heba etmeyelim. Gezi Parkı"nın -taraflar açısından-ülkeyi geren bir mihrak olmaktan çıkıp, herşeyin düzeyli şekilde tartışıldığı bir foruma dönüşmesi gerekiyor. Hem "katılımcı ve müzakereci demokrasi"nin yolunu açmak, hem "müşterek değerler alanı"nı inşa etmek için böyle bir foruma ihtiyacımız var. Televizyonlar, gazeteler, dergiler, STK"lar ve düşünce kuruluşları bu forumlar için uygun mecralar oluşturabilirler.