Güneşi gören şirketler açığa deniz diye atladı

Kriz sürecinde yaşanan yoğun baskıyı üzerinden atan ekonomi ile şirketler de nefes aldı. Ancak üretim, imalat, ihracat ve ekonominin büyümesi şirket hanelerine de artı olarak yansıdı. Finansal kesim dışındaki şirketlerin döviz yükümlülükleri, 2010 yılının ilk üç ayında geçen yılın aynı dönemine göre, yüzde 5,4 artarak 150 milyar 876 milyon dolardan 159 milyar 67 milyon dolara yükseldi.

Ancak bu artı açık hanesine yazılan döviz bazında gerçekleşti. 2010 yılının ilk çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre, şirketlerin net döviz pozisyon açığı yüzde 12,4 artarak 82 milyar 158 milyon dolara çıktı. Şirketlerin net döviz açığı 2009 yılının aynı döneminde 73 milyar 113 milyon dolar idi.

Türkiye'de finansal kesim dışındaki şirketlerin 2010 yılının ilk üç ayı itibarıyla varlıkları 76 milyar 909 milyar dolar, yükümlülükleri de 159 milyar 67 milyon dolar olarak belirlendi. Finansal kesim dışındaki firmaların 2010 yılın ilk üç ayında döviz varlıkları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 azalarak 76 milyar 909 milyon dolara indi.

Şirketlerin yıllar itibarıyla yurt dışına yaptıkları doğrudan sermaye yatırımlarındaki artış hızı, küresel ekonomik krize karşın 2009 yılında ve 2010 yılının ilk üç ayında da devam etti.

CHP Denizli Milletvekili Ali Rıza Ertemür'ün sorusuna Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanı Tevfik Bilgin'in verdiği cevap Türkiye'nin kredi haritasını çizdi. Ev hanımından işçiye, memurdan emekliye, esnaftan sanayiciye kadar kredi batağına saplanınca, son üç yılda takibe düşen kredi tutarı da yaklaşık yüzde 100 artmış oldu. Krizin ilk vuruşu olan 2007 yılında 3 milyar 771 milyon 543 bin TL kredi takibe düşerken, 2008 yılında bu rakam 5 milyar 247 milyon 805 bin TL oldu, 2009 yılında ise takipteki kredi 6 milyar 940 milyon 987 TL'ye ulaştı. 2009'da en çok tekstil ve tekstil ürünleri ile toptan ticaret ve komisyonculuk alanlarında kullandırılan krediler takibe düştü.

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı Selçuk Aksoy, krizle birlikte iç pazarın daralmasıyla ihracata yönelen plastik sektörünün, sertleşen rekabet ortamında kur sistemi sebebiyle sıkıntılar yaşadığını belirtti. Aksoy, aşırı değerli olarak seyreden Türk Lirası'nın, plastik sektörünün Avrupa'ya yönelik ihracatına darbe vurduğunu, yerli üreticileri sıkıntıya düşürerek, ithalatı yaygınlaştırdığını kaydetti.

Şirketlerin 2003 yılında 30 milyar 202 milyon dolar olan varlıkları, 2004 yılında 37 milyar 670 milyon dolara, 2005'de 45 milyar 401 milyon dolara, 2006'da 62 milyar 643 milyar dolara, 2007'de 76 milyar 130 milyon dolara, 2008'de 81 milyar 364 milyon dolara çıktı. Şirketlerin döviz varlıkları 2009 yılı sonu itibarıyla 80 milyar 403 milyon dolara geriledi. Finansal kesim dışındaki şirketlerin 2010 yılının ilk çeyreği itibarıyla varlıklarının 53 milyar dolar 938 milyon doları mevduat, 946 milyon doları menkul kıymetler, 9 milyar 337 milyon doları ihracat alacakları ve 12 milyar 688 milyon doları da yurt dışına doğrudan sermaye yatırımlar şeklinde oldu. Şirketlerin 53,9 milyar dolar olan mevduatın 27 milyar 453 milyon doları yurt içi bankalarda, 26 milyar 485 milyon doları da yurt dışı bankalarda bulunuyor.