Hakim ve savcılara çapraz sorgu eğitimi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nde (AİHM) Türkiye aleyhine açılan davaların sebepleri arasında özellikle ''sanıklara çapraz sorgu imkanının etkin bir şekilde tanınmamış olmasının'' yer alması Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu''nu (HSYK) harekete geçirdi. Hazırlanan proje ile Erzincan, Erzurum, Ağrı ve Tunceli il ve ilçelerinde soruşturma yapan yaklaşık 200 savcı ve hakim, İngiltere ve Portekiz''e gönderilecek. Katılımcılardan, yapacakları çalışma ziyaretleri sırasında aldıkları notlar ve yaptıkları gözleme dayalı olarak ziyaret değerlendirme raporu düzenlemeleri talep edilecek. Düzenlenecek raporda, çapraz sorgunun Türkiye''de nasıl ve ne şekilde etkin olarak uygulanabileceğine dair çözüm önerileri getirmeleri istenecek.

Çapraz sorgunun, savcı ve avukat tarafından tanığa doğrudan sorular sorulmak suretiyle ve diğer delilleri tartışarak belirsizlikleri aydınlatmak, yanlış anlamaları düzeltmek, tanığın ve tanık açıklamasının güvenilirliğini araştırmak ve sınamak için yapılan bir sorgulama tekniği ve delil elde etme aracı olduğu belirtildi. Türkiye›nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine üye olduğunu hatırlatan HSYK, adil yargılanma hakkının ihlal edilmiş olması nedeniyle her yıl hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi›ne birçok dava açıldığını vurguladı. AİHM''in verilerine göre Türkiye aleyhine yapılan başvuru sayısının 2010 yılında 6 bin 500 civarında iken bu sayının 2011 yılında 9 bine kadar çıktığı ifade edildi. Bu sayı ile Türkiye›nin aleyhine en çok başvuru yapılan ülkelerdin bir tanesi olduğuna dikkat çekildi.

Cumhuriyet savcıları ile soruşturmalar sırasında emri altında görev yapan adli kolluk görevlilerinin çapraz sorgu konusunda eğitiminden ve bu konudaki bilinçlerinin arttırılmasından sorumlu olan Erzincan Cumhuriyet Başsavcılığı ve HSYK ortaklığında hazırlanan bu projede, Erzincan, Erzurum, Ağrı ve Tunceli il ve ilçelerinde soruşturma yapan yaklaşık 200 savcı ve hakim ile, yargılama sırasında görevli avukatları, konu hakkında akademik çalışma yapan akademisyenleri ve bu alanda faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri üyelerini yararlanıcı kitle olarak öngörüldüğü ifade edildi.

Yararlanıcıların hakim ve savcı sınıfından 36 Hukuk Fakültesinden 2 ve Baro''dan 2 olmak üzere 40 kişi olarak öngörüldü. Bu kişilerin Haziran ayında 2 grup halinde 1 haftalık süre ile İngiltere ve Portekiz ülkelerine ziyarette bulunmaları düşünülüyor.

HSYK, hakim ve savcıların İngiltere ile Portekiz''de alacağı çapraz sorgu eğitimiyle ilgili açıklama yaptı. AİHM''deki dava durumuna dikkat çeken Kurul, açıklamasında ''Açılan davaların bir kısmı, özellikle sanıklara ''çapraz sorgu'' imkânının etkin bir şekilde tanınmamış olmasına dayanmaktadır. Bu konudaki eksiklik uluslararası gözlemcilerin raporlarına da yansımış, bu hususta hakim ve savcıların özenli davranmadıkları hususuna dikkat çekilmiştir'' denildi.