Hem yol göstereceğiz hem destekleyeceğiz

Türkiye'deki işletmelerin yaklaşık yüzde 99'unu oluşturan KOBİ'ler için KOSGEB, kredi ve eğitim desteğiyle adeta can damarı oluyor. KOSGEB Başkanı Mustafa Kaplan, yaptığımız söyleşide işletmelerdeki ölçek sorununa dikkat çekip, halihazırdaki destek programlarını ve hazırlık aşamasındaki desteklerden bahsederek, KOBİ'ler için yol haritalarını anlattı.

Biliyorsunuz, Türkiye'de işletmelerin yüzde 99'unu KOBİ'ler oluşturuyor. KOBİ'lerin yüzde 95'i de mikro ölçekli işletmeler... Bu tablo ortada büyük bir ölçek sorunu olduğunu gösteriyor. Biz de KOSGEB olarak bu konuya özellikle eğildik ve bu “İşbirliği Güçbirliği Destek Programı”nı hazırladık. Ama birçok işletmede, “Kardeş kardeşle iş yapamazken, biz nasıl yapalım” şeklinde önyargı var. Biz bu noktada şirketlere şunu söylüyoruz: Birlikte iş yapmak illa fiziki ve hukuken birleşme gibi algılamamalı. Birkaç şirket birlikte rekabet avantajı yaratacak ortak projeler geliştirebilir; ortak pazarlama, ortak üretim gibi... Kendisi için lüks, ama sektörde ihtiyaç olan bir laboratuvarı kurmak isteyebilir, bir makinayı almak isteyebilir. Biz bu noktada şirketlere bir araya gelmelerini söyledik.

Şirketlerin bir araya gelmesi elbette kolay değil! Ama önemli mesafe kat edildi. Yaklaşık bir yıllık süreçte 85 proje başvurusu aldık. Bunların 38'i kabul edildi. Bunlar arasında enteresan başvurular da var. Mesela Bursa'da bakkallar da bir araya gelip tedarik projesiy geliştirdi. İzmir'de terziler bile ortak bir proje hazırlayıp bize geldiler.

Biz bir yerden başlamış olduk… İşbirliği şirketler için bir ortak kültürdür ve bu akşamdan sabaha olmuyor. Çünkü birlikte iş yapmak, uzun vadeli bir program gerektiriyor. Gerçekten bir sene gibi kısa bir sürede İşbirliği Güçbirliği Destek Programı'na bu kadar projenin gelmiş olması önemli. İşte biz bu kültürü KOBİ'lere aşılamaya çalışıyoruz. Genel olarak bizim KOBİ'lere söylediğimiz şu: “Siz kurumsallaşın, pazarlama ve inovatif çalışma yetenekleri kazanın, yönetim kabiliyetlerinizi geliştirin, marka oluşuturun!” KOSGEB'in yeni dönemde amacı, şirketlerin rutin faaliyetlerini desteklemek yerine, onları üst lige çıkarmaya gayret eden projeleri desteklemek.

KOSGEB'in bütçesi yıllık olarak belirleniyor. 2012-2015 Stratejik Eylem Planı'nda bütçe için yıllık ortalama artışların üzerinde bir beklentimiz var. Açıkçası biz bütçemizi etkin bir şekilde kullandığımızı gösterirsek, KOBİ'lere kaynak sağlama açısından sıkıntı yaşamayız. Çünkü siyasi irade her zaman KOBİ'lere destek oluyor. Geçen yıl yaklaşık 250 milyon liralık bir bütçemiz vardı, bu sene ise yaklaşık 300 milyon lira. 10 yıl önce bu rakam 30 milyon lira civarındaydı.

Çalışmalarımız var. 'Tematik Proje Destek Programı'mız olacak. Bu programda ülke ve KOSGEB olarak dönem dönem önceliklerimiz olacak. Bu zamana kadar şirketlere şunu söyledik: “Siz ne yapacaksanız, bize tarif edin, biz destekleyelim.” Yeni programda ise mesela temayı biz söyleyeceğiz, şirketler bu anlamda proje hazırlarlarsa bizden destek alacaklar. Şu an üzerinde çalıştığımız temalardan biri Green Growth (Yeşil Büyüme). Bu temanın altında da 3 başlık olacak: Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve çevre kirliğini azaltan teknolojiler… Yine gündemimizdeki bir diğer temada, ülke olarak kırılganlığımızı gösteren 'cari açık'. Bu konuyla ilgili yerli üretimi artırıcı desteklerimiz olacak. Üzerinde çalıştığımız bu programı, 2012'nin başlarında hayata geçireceğiz.

Kredi destek programlarımıza online başvurular halihazırda vardı. Bizim son getirdiğimiz yenilik ise, 1 Aralık'tan itibaren yönetmelik kapsamında verdiğimiz 3 KOSGEB destek programında başvurular sadece online olarak yapılacak. Bu uygulama işletmelere de kolaylık getirecek, bunu özellikle vurgulamak lazım. Yine yaklaşık 6-7 ay sonra da tamamen elektronik imzaya dönerek hiç evrak gerekmeden ıslak imzasız şekilde başvurulara başlayacağız. Bunu hemen de yapabilirdik, ama bu bir kültür değişimi, aşamalı olması daha sağlıklı olacak. Bir gecede böyle bir şey istesek ciddi kargaşa yaşanacaktı.

Bence gayet iyi! Bir işletmenin, “KOBİ Borsası'na açılacağım, kendimi herkese satacağım” demesi için geçmiş iki yılını düzgün hale getirmesi lazım. Tabii bu şeffaflaşma şirketleri biraz ürkütüyor. Bugün hemen şeffaflaşacağım deseniz bile geçmişi ne yapacaksınız? Şirketlere bağımsız denetim için de destek veriyoruz. Gelişen İşletmeler Piyasası KOBİ Destek Programı'nı haziran ayında devreye aldık. Yani 5 ay gibi kısa bir sürede 11 şirketin başvurması gayet iyi.

2011 için 15 rakamını geçmeyi planlıyoruz. 2012'de de bu sayının daha da artacağını tahmin ediyoruz. Çünkü ilgi ortada. Yeni yılda bunun için Anadolu'da tanıtım toplantıları yapacağız.

Acil destek kredilerini dönem dönem uygulamaya alıyoruz. Çeşitli afetlerde yaraları derhal sarmak için bu kredileri çıkarmıştık. Bu yıl eylül ayında ise devreye aldık. Sonrasında Van'da bu felaket yaşanınca, bu ilimiz için de bu programı uygulamaya aldık. Van'da yaptığımız incelemelerde depremin, ekonomiyi ciddi anlamda durduğunu gördük. Acil destek programında 6 ay ödemesiz 24 ay vadeli kredi veriyorduk. Van'a özel iyileştirme yaptık: 1 yılı ödemesiz 100 bin liraya kadar 36 ay vadeli bir hale getirdik. Tabii bu depremden doğrudan zarar gören işletmelere yönelikti. Depremden etkilenen KOBİ'lere de 30 bin liralık kredi programı devreye aldık. Çünkü ekonominin durgunlaşmasını engellememiz gerekiyordu. Baktığınızda depremin hasar bırakmadığı iller de var, ama orada mesela Erciş'e mal satan esnaf da mağdur duruma düşüyor. Bizim burada yaptığımız, ekonomik çarkın dönmesi için likidite anlamında destek olmak. Acil destek kredisine başvurular aralık ayında başlayacak.