Herkes ayrı telden

İSTANBUL- Marmara Bölgesi'nde etkili olan deprem felakate sonrası kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmaları halen sürerken, depremin Türk ekonomisinde yol açtığı hasar konusundaki farklı açıklamalar da akılları karıştırıyor. Deprem felaketinin üzerinden yaklaşık 1 ay kadar bir süre geçmiş olmasına rağmen gerçek tespitin halen yapılamamış olması tepki toplarken, şu ana kadar Merkez Bankası, TÜSİAD ve DPT'nin yaptığı açıklamalara Dünya Bankası'nın da eklenmesi tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı. Depremin, özellikle Türk sanayinin kalbinin attığı yerlerde hasara yol açması, 200 bine yakın konutun yıkılması, uzman işgücü ve üretim kaybı ile birlikte önümüzdeki bir kaç ayda yaşanacak kayıplar dikkate alındığında zararın hiç de küçümsenecek bir rakam olmadığı ortaya çıkıyor. Yalova, Gölcük, İzmit ve Adapazarı'nda etkili olan deprem felaketi sonrası ölü sayısı ile ilgili yapılan çelişkili açıklamalarla birlikte, depremin neden olduğu maddi hasar konusunda da şu ana kadar bir görüş birliğine varılamıyor.

Büyük deprem felaketi sonrası ortaya atılan maddi zararla ilgili rakamların hiçbiri birbirine uymuyor. Deprem sonrası zararla ilgili olarak ilk açıklamayı yapan Merkez Bankası zararın 5-6 milyar dolar düzeyinde olduğunu söylerken, TÜSİAD zararın söylendiği gibi olmadığını gerçek rakamların 20 milyar doları gösterdiğini açıkladı. TÜSİAD, bu açıklamasından sonra gelen tepkiler üzerine hesapladığı rakamları tekrar revize etti ve rakamı 15 milyar dolara çekti. Bu iki rakam üzerinde tartışmalar yoğunlaşırken, Türk ekonomisinin tepe noktasında bulunan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarı Orhan Güvenen zararın 9ile 13 milyar dolar arasında olduğunu söyledi ve tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı. Bu arada, Dünya Bankası'da depremdeki maddi hasarla ilgili bir rapar hazırlayarak zararın 4 milyar dolar olduğunu bildirdi. Depremin üstünden yaklaşık 1 aylık bir süre geçmesine rağmen gerçek rakamın halen ortaya konmaması ise eleştirilere neden oluyor. Kimi çevreler, zararla ilgili olarak açıklanan yüksek rakamların alınacak dış yardım miktarının artması için yapıldığını iddia ederken, kimi çevreler de gerçek maddi zararın üstünü örtmek için zararın gerçek boyutunun ortaya konmadığını ileri sürüyor.

Zararla ilgili çelişkili açıklamalar sürerken, yapılan araştırmalar sadece yıkılan 200 bine yakın konuttan 150 bininin yapımı için harcanacak rakamın 5 milyar dolar olduğu belirlendi. Adapazarı, İzmit gibi Türk sanayinin can damarı konumundaki illerdeki sınai tesislerde meydana gelen zararlar ve üretim kaybının da üst düzeyde olduğu belirtilirken, söz konusu tesislerde tam kapasite ile üretim yapılabilmesi için bir kaç ayın geçmesi gerektiği ifade ediliyor.

Bu arada, depremle ilgili ekonomik zarar tartışmalarının sürdüğü şu günlerde çeşitli kuruluşların yaptığı zarar açıklamalarına da dikkat edilmesi gerektiği bildirildi. Zarardan çok daha fazla zarar açıklayabilecek çevrelerin olabileceğine dikkat çeken yetkililer, bu çevrelerin devletin deprem nedeniyle vereceği kredilerden yararlanmak için zararı yüksek gösterebileceklerini söylediler.