Herşey Şahinlerin seçim taktiğine bağlı

Piyasalar yeni sisteme ayak uydurmaya çalışılıyor. Öncelikli olarak petrolde 147 doların görülmesiyle başlayan düşüş trendi, ardından euro/dolar paritesinin 1,43'e kadar gerilemesi ve hisse senedi piyasalarındaki risk alma isteği piyasa dengesi açısından önemli işaretler verdi. Petroldeki düşüşün Türkiye gibi gelişmekte olan ülke ekonomileri açısından asıl önemi cari açık üzerindeki etkisi. Petrol fiyatlarının düşmesi hem enflasyon açısından hem de cari açık nedeniyle Türkiye'nin yararına bir durum. Fakat doların güç kazanması, gecelik repodan ve tahvil piyasasından para çıkışına neden oluyor.

Öte yandan Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz'ın Merkez Bankası'nın eylül ayından itibaren ölçülü bir faiz indirimi de olmak üzere bütün politika seçeneklerini göz önüne alacağını söylemesi de piyasalarda olumlu bir yansıma buldu. 19,20 seviyesine kadar yükselen tahvilde Yılmaz'ın açıklamasının ardından sert satışlar gözlendi. ve 18,93 seviyesine kadar bir düşüş yaşandı.

Diğer taraftan doların diğer para birimleri karşısında değer kazanması ve petroldeki düşüş ABD ekonomisine nefes aldırdı. Uzun aradan sonra Wal-Mart'ın ağustos satışları yüzde 3 artarak tahminlerini üzerine çıktı. Dünyanın en büyük perakende satıcısı olan ABD'de satışların en azından yüzde 1-2 artması beklenirken, yüzde 3'lük artış ABD'deki endişelerin azalmaya başladığı şeklinde yorumlandı.

Uzmanlara göre hem doların güçlenmesi hem de petrolün düşmesi başkanlık seçimlerine kadar devam edecek gibi görünüyor. ABD'deki seçimler açısından petrol fiyatlarının hayati önem taşıdığını anlatan Ekinvest Yatırım Stratejisti Uğur Ertürk, bunun nedenini şöyle açıklıyor; “Çünkü seçmenler petrol fiyatlarını çok önemsiyor. Petrolde 100 doların altına doğru trend olacaktır. Doların güçlenmesi demek ABD'nin itibar kazanması demek. Bu da mevcut iktidar anlamında başta Mccain olmak üzere ABD'deki şahinlerin elini kuvvetlendirir.” Beklenenin aksine ABD'de finans krizi yaşan- mayacağını söyleyen Ertürk'e göre seçimlerin ardından ise piyasalar asıl yön tayinine karar verilecek.

Ertürk'e göre piyasalar genel olarak ABD seçimlerine endeksli bir hareket kalıbına girmiş durumda. Piyasa yapıcılar herhangi bir finansal krizi önlemek ve petrol fiyatını düşürmek için doları güçlendirmeye çalışıyorlar. Doları güçlendirmek için dolar fonlanarak açılmış pozisyonlar kapatılıyor. Son günlerde tahvil ve lira üzerinde baskı yaratan yükseliş hareketinin arkasındaki temel motivasyonun bu olduğunu söyleyen Ertürk, Cumhuriyetçilerin diğer bir seçim stratejisinin ise ise güvenlik ve dış politika konularını öne çıkarmak olduğunu belirtiyor.

Amerika'nın krize karşı erken önlem aldığını anlatan Fortisbank Baş Ekonomisti Haluk Bürümcekçi'ye göre krizden çıkışın yolu emtia ve enerji fiyatlarındaki düşüşün kalıcı olmasından geçiyor. “Amerika'da hem para politikaları hızlı bir şekilde gevşetildi hem de veri indirimleri yapıldı” diyen Bürümçekçi sözlerini şöyle sürdürüyor; “Bu durum da yaşanan krizin frenlenmesinde itici bir güç oluşturarak toparlanmayı sağladı. Bütün dünyada Avrupa'da da büyümede bir yavaşlama olduğunu görüyoruz. Global ekonomilerde enflasyonun yükselmesi dünya merkez bankalarını etkiledi. Dünyadaki merkez bankaları ABD Merkez Bankası gibi enflasyona karşı rahat hareket edemiyor. Bu yüzden ABD'de yaşanan kriz dışarıdaki ülkelerde çok daha sert hissediliyor.” Amerika'da başlayan krizin ABD ile sınırlı kalmadığını söyleyen Tacirler Yatırım Pazarlama ve Satış Müdürü Mert Yılmaz, ABD'de başlayan kriz şu anda Avrupa ekonomileri vuruyor. ABD krizin en kötü dönemini geride bıraktı. Fakat Avrupa krizle yeni tanışıyor.

Açıklanan veriler yoluyla yurtiçindeki duruşunu belirleyen Türkiye para piyasaları, biryandan göz ucuyla da olsa Karadeniz'i takip etmeye çalışıyor. Hatırlanacağı üzere ABD savaş gemilerinin boğazları geçerek Karadeniz'e açılması 'Montrö' tartışmalarına neden oldu. Şimdilerde ise piyasalar 'Yeni bir tezkere krizi yaşar mıyız?' sorusuna cevap arıyor. Montrö Anlaşması'na göre boğazlar üzerinden Karadeniz'e giren bir savaş gemisinin 21 gün içinde Karadeniz'i terk etmesi lazım. Bu sürenin 12 Eylül tarihi itibariyle dolacak olması '12 Eylül geldiğinde Amerikan gemileri Karadeniz'i terk etmezse ne olacak?' endişelerine yol açtı. Ekinvest Yatırım Stratejisti Uğur Ertürk'e göre, söz konusu tarihte ABD savaş gemileri Karadeniz'e terk etmezse o zaman Rusya Türkiye'ye Montrö anlaşmasının gereklerini yapmasını söyleyecek. ABD gemilerini konuşlandırmayı sürdürürse ortada nur topu gibi yeni bir krizimiz olacak. Yaşanması muhtemel böyle bir krizde piyasaların allak bullak olacacağını savunan Ertürk, “1 Mart tezkeresindeki kadar olmasa bile yüzde 10'a kadar bir kayıp yaşayabiliriz. Temkinli olup hafta sonunu beklemekte fayda var” diyor.